5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun l/B maddesinin 1) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiştir. "m) Genişletilmiş toplu lisanslama: Bu Kanunda belirtilen kullamm alanlarmda, temsili kabiliyeti bulunan meslek birliği veya ortak lisanslama birliği ile kullamcı arasmda yapılan lisans sözleşmesinin, sistemden çıkmamış üye olmayan hak sahiplerini de kapsayacak şekilde hüküm ve sonuç doğurmasını, n) Ortak lisanslama birliği: Aym veya bağlantılı alanlarda faaliyet gösteren meslek birliklerinin, belirli hak kategorilerinde tek elden lisanslama, bedel tahsili ve dağıtımı yapmak üzere kurdukları tüzel kişiliği, o) Yapay zekâ sistemi: Belirli hedefler doğrultusunda veri işleyerek içerik, tahmin, Öneri veya benzeri çıktı üreten yazılım, model ve bunlara bağlı teknik altyapının bütününü, ö) Ticari dolaşımda bulunmayan eser: Hak sahibinin izniyle yayımlanmış veya umuma arz edilmiş olmakla birlikte makul ticari kanallarda sürekli ve olağan şekilde temin edilemeyen eseri, p) Kültürel miras kurumu: Kütüphane, arşiv, müze ve benzeri kamuya veya araştırmaya açık koruma ve erişim kurumlarını, ifade eder."

5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 42/B maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir. "4. Genişletilmiş toplu lisanslama ve yapay zekâya ilişkin toplu hak yönetimi MADDE 42/C- (1) Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların; hak sahiplerinden tek tek izin alınmasının fiilen uygulanamaz veya aşırı külfetli olduğu, çok sayıda hak sahibi ile yüksek hacimli kullanım gerektiren dijital alanlarda, temsili kabiliyeti bulunan meslek birliği veya ortak lisanslama birliği Bakanlıkça yetkilendirilmek suretiyle genişletilmiş toplu lisanslama uygulanabilir. (2) Aşağıdaki kullamm alanları birinci fıkra kapsamındadır: a) İnternet veya benzeri dijital ağlar üzerinden, aynı hizmet veya platform kapsamında çok sayıda eser, icra, fonogram, yapım ve yayının umuma iletimi, yeniden iletimi veya çevrim içi erişime sunulması, b) Ticari dolaşımda bulunmayan veya hak sahibine makul çabaya rağmen ulaşılamayan eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların, kültürel miras kurumlarmca korunması, sayısallaştırılması, kataloglanması ve kamuya kontrollü erişim suretiyle sunulması. (3) Bu madde kapsamında yetkilendirilen meslek birliği veya ortak lisanslama birliği, kendi üyeleri yanında sistemden çıkmamış üye olmayan hak sahiplerini de temsil eder. Bu temsil, yalmzca bu madde kapsamındaki kullamm alanlanyla sınırlıdır. (4) Yetkilendirilen meslek birliği veya ortak lisanslama birliği; a) Üye olan ve olmayan hak sahiplerine eşit davranmak, b) Tarifeleri, lisans şartlarım ve dağıtım esaslarım kamuya duyurmak, c) Hak sahiplerini ve kullanıcıları sistemin işleyişi hakkında uygun araçlarla bilgilendirmek, ç) Tahsil edilen bedelleri şeffaf ve denetlenebilir ölçütlere göre dağıtmak, d) Yıllık şeffaflık raporu yayımlamak, zorundadır. (5) Hak sahibi, yazılı bildirimde bulunmak suretiyle her zaman sistemden çıkabilir. Çıkış bildirimi, bildirim tarihinden itibaren otuz gün sonra hüküm doğurur. Çıkış tarihinden önce kurulmuş lisans sözleşmeleri ile bunlara dayalı kullammlar geçerliliğini korur. (6) Bu madde uyarınca yapılan lisans sözleşmeleri, sistemden çıkmamış üye olmayan hak sahipleri bakımından da geçerlidir. Bu kişilerin bedel talep hakları saklıdır. (7) Bu maddede düzenlenen hususlarda 42/A ve 42/B maddeleri kıyasen uygulamr. MADDE 42/D- (1) Türkiye'de kullamma sunulan yapay zekâ sistemlerinin eğitimi, geliştirilmesi, ince ayarı, test edilmesi, değerlendirilmesi, veri seti oluşturulması, model iyileştirilmesi veya benzeri amaçlarla eser, icra, fonogram, yapım ve yaymlann çoğaltılması, işlenmesi, ayrıştırılması, veri madenciliğine tabi tutulması, depolanması veya sair surette kullamiması, uygun bedel karşılığında lisansa tabidir. (2) Birinci fıkra kapsamındaki lisans, yapay zekâ hizmet sağlayıcısımn modeli eğitmesi, geliştirmesi ve Türkiye'de ticari olarak kullanıma sunmasım kapsar. (3) Yapay zekâ sistemleri tarafından üretilen çıktıların; eser, icra, fonogram, yapım veya yayınları doğrudan ya da dolaylı olarak ikame edecek, bunların ekonomik değerinden yararlanacak veya bunlarla rekabet edecek şekilde ticari veya mesleki amaçlarla kullanılması da uygun bedel karşılığında lisansa tabidir. (4) Bu madde kapsamındaki lisans yükümlülüğünün muhatabı; birinci ve ikinci fıkralar bakımından yapay zekâ sistemi sağlayıcıları, üçüncü fıkra bakımından ise yapay zekâ çıktılarından ticari veya mesleki amaçlarla yararlanan gerçek ve tüzel kişilerdir. (5) Bu madde kapsamındaki kullanımlar için yetkili ortak lisanslama birliğinden lisans alınması ve tarife bedelinin ödenmesi hâlinde, lisans kapsamındaki fiiller bu Kanunun 21, 22, 23,24,25 ve 80 inci maddeleri bakımından ihlal sayılmaz. (6)Bu madde kapsamındaki hakların yönetimi; ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar, sinema eserleri ile bağlantılı hak alanlarında faaliyet gösteren meslek birliklerinin katılımıyla kurulan tek bir ortak lisanslama birliği eliyle yürütülür. İlgili , meslek birliklerinin katılım talepleri reddedilemez. Bu birliğin süresinde kurulmaması hâlinde Bakanlık, geçici olarak bu yetkiyi ilgili meslek birliklerinden birine veya birlikte oluşturacakları yapıya verir. (7) Ortak lisanslama birliğinin yetkisi, sistemden çıkmamış üye olmayan hak sahiplerinin haklarını da kapsar. Bu temsil yalnızca bu madde kapsammdaki yapay zekâ kullanımları bakımından hüküm doğurur. (8) Hak sahibi, yazılı bildirimle bu sistemden çıkabilir. Çıkış bildirimi ileriye etkili sonuç doğurur. Sistemden çıkan hak sahibi, bu madde kapsammdaki kullanımlar bakımından haklannı yalmzca bireysel olarak takip edebilir. (9) Ortak lisanslama birliği, mütekabiliyet esasına bağlı olarak yabancı hak sahiplerinin haklarını da temsil edebilir ve bunlara ilişkin tahsilâtı ilgili yabancı kuruluşlara veya hak sahiplerine aktarabilir. (10) Bu maddede düzenlenen hususlarda 42/A ve 42/B maddeleri kıyasen uygulanır. MADDE 42/E- (1) 42/C ve 42/D maddeleri kapsammdaki lisanslamada tek durak ofis ilkesi uygulanır. Kullanıcılar, yetkili meslek birliği veya ortak lisanslama birliği ile tek sözleşme yaparak lisans alabilir. (2) Bu maddeler kapsammdaki tarifelerin tespitinde özellikle; a) Kullanımın kapsamı, süresi ve yoğunluğu, b) Kullanılan eser, icra, fonogram, yapım ve yayın sayısı ile niteliği, c) Hizmetin ticari ölçeği, abone sayısı, reklam geliri, lisans geliri ve benzeri ekonomik göstergeler, ç) Kullanımın hak sahiplerinin birincil ve ikincil pazarları üzerindeki ikame etkisi, d) Yapay zekâ kullanımlarında veri hacmi, yeniden kullanım sıklığı, modelin ticari yaygınlığı ve çıktıların ekonomik değeri, esas alınır. (3) Bu maddeler kapsammdaki tarifeler kamuya açık şekilde ilan edilir. Tarifelere ilişkin müzakere, itiraz, uzlaşma ve yargı süreçlerinde 41 inci maddenin dördüncü ilâ on üçüncü fıkraları ile 43 üncü maddede yer alan usuller kıyasen uygulanır. (4) Yetkili meslek birliği veya ortak lisanslama birliği; üye olan ve olmayan hak sahiplerini ve kullamcıları, sistemin kapsamı, repertuan, tarifeleri, lisans şartlan, dağıtım esasları, sistemden çıkma usulü ve çıkışm sonuçlan hakkında erişilebilir, açık ve elektronik araçlarla düzenli biçimde bilgilendirmekle yükümlüdür. (5) Bakanlık, bu maddelerin uygulanmasını teminen ortak veri tabanı oluşturulmasım, sistemden çıkma bildirimlerinin elektronik ortamda aimmasım, şeffaflık raporlarının yayımlanmasını ve "hak sahipleri ve kullamcılara ilişkin bilgilendirme yükümlülükleri yerine getirilmesini sağlar. (6) Bu maddelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. "GEÇİCİ MADDE 1- (1) 42/C, 42/D ve 42/E maddelerinde öngörülen yönetmelik, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde yürürlüğe konulur. (2) 42/D maddesinde öngörülen yapay zekâya özgü ortak lisanslama birliği, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde kurulur veya yetkilendirilir. (3) Bakanlıkça oluşturulacak ortak veri tabanı en geç bir yıl içinde işler hâle getirilir. (4) Bu madde kapsamında kurulacak veya yetkilendirilecek ortak lisanslama birlikleri, ilk tarife ilanlarım yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde yapar."

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanım hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.