Madde 1ekliyoribare değişikliği3359 sayılı5271 sayılı
7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 12 nci maddesinin
birinci fıkrasımn a bendinde yer alan "yan oramnda" ibaresi "bir kat" olarak değiştirilmiş, b
bendinden sonra gelmek üzere maddeye aşağıdaki bent eklenmiştir.
"o) 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanununun 231 inci maddesinde düzenlenen hükmün
açıklanmasımn geri bırakılması hükümleri uygulanmaz."
Gerekçe: Madde ile sağlık hizmeti sunumu sırasında veya görevinden dolayı sağlık
çalışanlarına karşı işlenen kasten yaralama suçunun daha ağır şekilde cezalandırılması
amaçlanmaktadır. Sağlık çalışanları yalmzca fiziksel saldırıya değil, aym zamanda sözlü şiddet,
tehdit ve hakarete de sıklıkla maruz kalmaktadır. Sağlık çalışanları kamu hizmeti niteliğinde
bir görev yürütmekte olup görevleri sırasında maruz kaldıkları şiddet olayları hem çahşanlarm
can güvenliğini tehlikeye atmakta hem de sağlık hizmetlerinin kesintiye uğramasına neden
olmaktadır. Bu tür fiiller çalışma ortamında huzuru bozmakta, sağlık çalışanlarmm mesleki
motivasyonunu düşürmekte ve sağlık hizmetinin etkin sunumunu olumsuz etkilemektedir. Bu
nedenle tehdit ve hakaret suçlanmn sağlık çalışanlarına karşı işlenmesi halinde cezalann
artırılması öngörülmektedir.
Mevcut uygulamada bazı durumlarda hükmün açıklanmasmm geri bırakılması caydırıcılığı
azaltmaktadır. Bu nedenle sağlık çalışanlarına karşı işlenen suçlann cezalarımn artırılması ve
söz konusu hükmün açıklanmasımn geri bırakılması uygulamasımn kapsam dışı bırakılması
öngörülmektedir.
Madde 2ekliyor5271 sayılı
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 100 üncü maddesinin üçüncü
fıkrasma aşağıdaki bent eklenmiştir.
"1) Sağlık çalışanlanna karşı görevleri sırasmda işlenen; kasten yaralama, tehdit, hakaret, görevi
yaptırmamak için direnme suçları."
Gerekçe: Madde ile sağlık çalışanlarına yönelik şiddet suçlarmda tutuklama tedbirinin daha
etkin şekilde uygulanabilmesi amaçlanmaktadır.
Uygulamada sağlık çalışanlarına yönelik saldırılarda faillerin çoğu zaman kısa süre içinde
serbest bırakılması, kamuo5aında ve sağlık çalışanlan arasında adalet duygusunu zedelemekte
ve caydırıcılığı azaltmaktadır. Bu nedenle sağlık çalışanlarına karşı görevleri sırasmda işlenen
bazı suçlar bakımmdan tutuklama nedeninin var sayılması düzenlenmektedir.
Madde 3
Sağlık çalışanlanna yönelik şiddet suçlanndan mahkûm olan kişiler hakkmda 5237 sayılı Türk
Ceza Kanunu'nun 53'üncü maddesi uyarmca aşağıdaki şekilde hak yoksunluğuna tabi tutulur:
Mahkemece belirlenen süre boyunca Sağlık Bakanlığı tarafından tespit edilen triyaj renk
kodlamalarına göre san ve kırmızı alan haricinde kalan sağlık sunumu hizmetlerinden
faydalanamaz.
Bu kapsam dışındaki hizmetlerden sadece Sağlık Bakanlığı tarafından
belirlenmiş olan Hakem Hastanelerde faydalanabilir.
Gerekçe: Madde ile sağlık çalışanlarına yönelik şiddet suçlarından mahkûm olan kişilere
caydırıcı nitelikte hak yoksunluğu uygulanması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda söz konusu
kişilerin belirli bir süre kamu sağlık hizmetlerinden acil durumlar dışında öncelikli
hizmetlerden faydalanamaması öngörülmektedir. Sağlık çalışanlanna karşı gerçekleştirilen her
eylemde, saldırmın sağlık hizmeti sunumunım akışım bozduğu, hizmetten faydalanmak isteyen
kişilerin bu hizmetten faydalanamamasına neden olduğu, hizmet ihtiyacım karşılamak için
devlet tarafından yapılan tüm istihdam ve organizasyonun, bu eylemler neticesinde sekteye
uğraması nedeniyle, eylemin karşılığı olarak failin hizmetten faydalanma hususunda denge
gözetilmesi ve bu nedenle mahkemece belirlenen süre kadar hak yoksunluğuna tabi tutularak
söz konusu eyleme karşı sosyal bilinç oluşturulması gerekmiştir.
Düzenleme ile sağlık
çalışanlarına yönelik şiddetin azaltılması, sosyal farkmdalık oluşturulması, sunulan hizmetin
failin dışmdaki kişiler açısından ne derece önemli olduğunun anlaşılması ve caydıncılığm
artıniması hedeflenmektedir.
Madde 4
Sağlık kurum ve kuruluşlannda çahşanlarm güvenliğinin sağlanması amacıyla;
a) Acil servislerde yeterli sayıda güvenlik görevlisi bulundurulması zorunludur.
b) Sağlık kuruluşlarında güvenlik kamera sistemleri ve acil çağrı sistemleri kurulması
zorunludur.
c) Riskli birimlerde güvenlik önlemlerinin artırılması için gerekli tedbirleri almaya
Sağlık Bakanlığı yetkilidir.
d) Güvenlik ekip ve ekipmamn aktif ve güvenliği sağlamaya elverişli olarak
kullamimasmdan kurum amiri şahsen sorumludur. Kurumda güvenliği sağlayan
ekip ve ekipmanların aktif olarak bulundurulmaması ya da amacına uygun
kullamimaması durumunda ilgili kurumun amirine, ihlalin her defasında yarı
oranmda artırılmak üzere 100.000 TL para cezası uygulamr. Bu miktar her yıl
yeniden değerleme oramnca artırılır.
Gerekçe: Bu madde ile sağlık kuruluşlarında güvenlik önlemlerinin artırılması
hedeflenmektedir. Özellikle acil servisler başta olmak üzere yoğun hasta sirkülasyonu bulunan
sağlık birimlerinde güvenlik risideri daha yüksek düzeydedir. Bu nedenle yeterli sayıda
güvenlik personelinin bulundurulması, kamera sistemlerinin kurulması ve acil çağrı
sistemlerinin oluşturulması sağlık çahşanlanmn korunması açısından önem arz etmektedir.
Uygulamada, bir çok kurumda bakanlık tarafından temin edilen tüm güvenlik ekip ve
ekipmanlanmn atıl vaziyette kaldığı, bu durumun, şiddeti önlemek için devlet tarafından
tedbirlerin alınmasma rağmen yerel kurum yöneticileri tarafından güvenlik önlemlerinin aktif
kullanılmaması/kullandmlmaması nedeniyle zaafîyete düşülmesine neden olduğu bu suretle de
kurumlarda şiddet eylemlerinin meydana gelmesinin kolaylaştığı anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması konusunda Sağlık Bakanlığına yetki ve
sorumluluk verilmesi, bakanlıkça alman güvenlik tedbirlerinin aktif olarak uygulanmaması
durumunda ise yerel kurum amirinin şahsi sorumluluğunun ortaya çıkması öngörülmektedir.
Madde 55271 sayılı
Sağlık çalışanlarma yönelik şiddet suçlarma ilişkin davalar mümkün olan en kısa sürede
sonuçlandırılır. Sağlık çalışanlanna görevleri nedeniyle işlenen suçlarda 5271 sayılı Kanunun
331 inci maddesinde düzenlenen adli tatil hükümleri uygulanmaz.
Gerekçe: Madde ile sağlık çalışanlanna yönelik şiddet suçlanna ilişkin davalarm daha hızlı
sonuçlandırılması amaçlanmaktadır. Yargı süreçlerinin uzun sürmesi, mağdur olan sağlık
çalışanlarmm adalet beklentisini zedelemekte ve şiddet olayları karşısmda caydırıcılığı
azaltmaktadır. Bu nedenle söz konusu suçlara ilişkin davalarm ivedi işler kapsamına alınması
ve adli tatil hükümlerinin uygulanmamasım öngörülmektedir.
Madde 6
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Bu madde yürürlük maddesidir. Kanunun Resmî Gazete de yayımlandığı tarihte
yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.
Madde 7
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür.
Gerekçe: Bu madde yürütme maddesidir. Anayasanın ilgili hükümleri gereğince kanunun
yürütülmesinden Cumhurbaşkanımn sorumlu olması öngörülmektedir.
SAĞLIK ÇALIŞANLARINA YÖNELİK ŞİDDETİN ÖNLENMESİ AMACIYLA BAZI
KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ