Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Son dönemde bölgemizde yaşanan savaş ve buna bağlı jeopolitik gelişmeler, küresel
enerji ve gıda piyasalarında ciddi arz şoklarma ve fiyat dalgalanmalarına yol açmıştır. Özellikle
petrol ve doğalgaz fiyatlarında meydana gelen artışlar; tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin
temel girdileri olan akaryakıt ve enerji maliyetlerini doğrudan yükseltmiş, buna bağlı olarak
gübre, yem, zirai ilaç ve diğer üretim girdilerinde de zincirleme maliyet artışları ortaya
çıkmıştır. Bu gelişmeler, ekonomik literatürde "maliyet yönlü enflasyon" olarak tammlanan
süreci derinleştirirken, tanmsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal bir maliyet
baskısı oluşturmuştur. Türkiye gibi tanm ve hayvancılığın stratejik öneme sahip olduğu
ülkelerde, üretim maliyetlerindeki bu artış yalmzca sektör bazlı bir sorun olmayıp; gıda arz
güvenliği, fiyat istikran ve genel ekonomik denge açısından kritik bir risk alam haline gelmiştir.
Mevcut durumda üreticiler; artan girdi maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve
piyasa belirsizlikleri nedeniyle üretim faaliyetlerini sürdürmekte ciddi zorluklarla karşı
karşıyadır. Özellikle akaryakıt, elektrik, gübre ve yem gibi temel girdiler üzerindeki vergi yükü,
üretim maliyetlerini daha da artırarak üreticinin kârlılığım azaltmakta ve üretimden çekilme
riskini artırmaktadır. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler açısmdan üretimden
tamamen vazgeçilmesi sonucunu doğurabilecek niteliktedir.
Savaşm etkisiyle daha da belirgin hale gelen bu maliyet baskısı, tarımsal üretimde
daralma riskini artırmakta; bu da orta ve uzun vadede gıda arzında azalma ve fiyatlarda daha
yüksek artışlara yol açabilecek bir enflasyonist sarmal yaratmaktadır. Üretim kapasitesinde
yaşanacak olası gerileme, yalmzca üreticiyi değil, toplumun tüm kesimlerini etkileyen geniş
çaplı ekonomik sonuçlar doğuracaktır. Bu çerçevede, kamu maliyesi araçlarının üretimi teşvik
edici ve maliyetleri azaltıcı yönde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Vergi politikalarımn
özellikle kriz ve olağanüstü dönemlerde ekonomik aktörler üzerindeki yükü hafifletici bir
mekanizma olarak devreye alınması gerekmektedir.
Bu kanun teklifi ile; tarımsal üretim ile tanm ve hayvancılık faaliyetlerinde kullamlan
akaryakıt, elektrik, gübre, zirai ilaç, tohum, fide ve yem teslimlerinde Katma Değer Vergisi'nin
kaldıniması, buna ek olarak özellikle maliyetlerin en kritik bileşenlerinden olan akaryakıt ve
gübre teslimlerinde Özel Tüketim Vergisi'nin de kaldırılması öngörülmektedir.
Bu düzenleme ile; Üretim maliyetlerinin doğrudan düşürülmesi. Üreticinin üretimden
vazgeçmesinin önüne geçilmesi, Tanmsal ve hayvansal üretimin sürdürülebilirliğinin
sağlanması. Gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi, Enflasyonist baskıların azaltılması
amaçlanmaktadır.
Sonuç olarak, savaşın küresel ölçekte yarattığı maliyet şoklarmm Türkiye'deki üretim
yapısı üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlamak, üreticiyi korumak ve ekonomik istikrarı
güçlendirmek adma; tanm ve hayvancılık faaliyetlerinde kullamlan temel girdiler üzerindeki
hem Katma Değer Vergisi hem de belirli kalemlerde Özel Tüketim Vergisi yükünün
kaldmlması, kamu yararı ve ekonomik rasyonalite açısmdan gerekli ve yerinde
tercihi olarak değerlendirilmektedir.
«rs'
23