Uluslararası İşgücü Kanununda ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'nin konumu ve içinde bulunduğu bölgesel gelişmeler nedeniyle göç hareketleri süreklilik arz etmekte; bu kapsamda ülkede bulunan yabancıların önemli bir bölümü, çeşitli nedenlerle herhangi bir hukuki statüye sahip olmaksızın veya statüye erişimde güçlükler yaşayarak çalışma hayatına katılmaktadır. Mevcut hukuki ve idari çerçeve, çalışma izni süreçlerinin sınırlı erişilebilirliği, çalışma izni sisteminin işverene bağlı yapısı ve izinsiz çalışmamn sınır dışı edilme riski ile ilişkilendirilmesi nedeniyle, göçmenlerin büyük ölçüde kayıt dışı, güvencesiz ve düşük ücretli işlerde istihdam edilmesine yol açmaktadır. Bu durum, göçmenlerin temel hale ve özgürlüklere erişimini sınırlandırmakta; işgücü piyasasında emek sömürüsünü derinleştirmekte, sosyal güvenlik kayıplarına neden olmakta ve çalışma hayatında asgari standartların dahi sağlanamamasma yol açmaktadır. Göçmen işçilerin güvencesiz koşullarda çalışmak zorunda bırakılması; iş kazaları, meslek hastahklan ve iş cinayetleri ile birlikte sağlık güvencesi, sendikal örgütlenme ve adil yargılanma gibi temel haklardan fiilen yararlanamamalarma neden olmakta; bu suretle ortaya çıkan yapısal sorunlar işgücü piyasasında göçmen emeği sömürüsü bakımından ağır sonuçlar doğurmaktadır. Mevcut sistemde çalışma izni olmaksızın çalışmamn sınır dışı etme sebepleri arasında yer alması, yabancıların kayıtlı istihdama yönelmesini teşvik etmek yerine idari yaptınm korkusu nedeniyle kayıt dışı kalmalarını pekiştirmektedir. Diğer yandan, çalışma izninin işverene bağlı olarak düzenlenmiş olması, yabancı işçilerin iş değiştirme imkanım sınırlamakta ve işveren TBMM BAŞKANLIĞI İçişleri Tali Komisyon Esas Komisyon Tarih: 17-4-2026 Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Esas No:2/3647 TBMM KANUNLAR ve KARARLAR BŞK.LTGT 1 5 Kisan 2026 Numara: T B V:M - 15 Hisan 2026 jâ3-3âsî karşısında bağımlılık ilişkisini derinleştirmektedir. Bu durum, göçmenlerin sendikal örgütlenme hakkını elinden aldığı gibi işçiler arasında eşitsizlikleri de derinleştirmekte; göçmen işçilerin daha güvencesiz ve düşük ücretli koşullai'da çalıştırılması yoluyla tüm işçiler bakımından çalışma koşullarının kötüleşmesine yol açmaktadır. Bu Kanun teklifi ile, yabancıların çalışma izni sistemine erişiminin kolaylaştırılması, çalışma izninin işverene bağlı yapısının kaldırılarak göçmen işçiler lehine bir yapıya kavuşturulması ve izinsiz çalışmanın sınır dışı etme sebebi olmaktan çıkarılması suretiyle kayıt dışı istihdamın azaltılması amaçlanmaktadır. Bakanlığın uluslararası işgücü politİkasmın belirlenmesi yetkisinin göçmen işçiler lehine kullanılmasının yasal dayanağının hazırlanması önem arz etmektedir. Ayrıca, çalışma izni başvurusunda bulunan yabancılar bakımından sınır dışı etme prosedürünün uygulanmaması öngörülerek başvuru süreçlerinin fiilen erişilebilir hale getirilmesi hedeflenmektedir. İdari yaptırım odaklı yaklaşım yerine, yabancıların hukuki statü kazanmalarını ve sosyal güvenlik sistemi içine dahil olmalarını sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi benimsenmektedir. Düzenlemelerle birlikte, yabancılann kayıtlı ve sigortalı istihdama katılımının artırılması, çalışma hayatında eşitlikçi ve denetlenebilir bir yapının güçlendirilmesi, sendikal örgütlenme hakkımn sağlanması ve tüm işçiler bakımından asgari çalışma standartlarının korunması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda Bakanlığa gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü verilerek düzenlemelerin uygulamada etkinliğinin sağlanması amaçlanmaktadır. Bu suretle, yabancıların çalışma hayatına insan onuruna yakışır koşullarda katılımı güvence altına alımrken, işgücü piyasasında kayıtlılığm artırılması ve yapısal sorunların giderilmesine katkı sağlanması öngörülmektedir.