Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Türkiye'de ifade ve basın özgürlüğü alanında var olan kara tablo giderek
ağırlaşmaktadır. Ekim 2022'de yürürlüğe giren Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Türk Ceza Kanunu'na eklenen 217/A maddesi de bu kara
tablonun sebeplerinden biri olmuştur. Düzenleme ile TCK'ya “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen
yayma? suçu eklenmiştir. Aradan geçen üç yılı aşkın sürede TCK'nın 217/A maddesi keyfi
uygulamalara açık hale getirilmiş; gazeteciler, siyasetçiler, sendikacılar, sanatçılar, yurttaşlar bu
madde gerekçe gösterilerek soruşturmalar, gözaltılar ve tutuklamalar ile karşı karşıya kalmıştır.
Gazeteciler haberleri, sosyal medya paylaşımları ve yazıları nedeniyle bu yasa
kapsamında soruşturmalar, gözaltılar ve tutuklamalarla engellenmektedir. MLSA'nın 2024-
2026 dönemini kapsayan raporuna göre bu kapsamda izlenen davaların yüzde 72'sinden
fazlasında sanıklar gazeteciler, muhabirler ve medya çalışanlarından oluşmaktadır. Evrim
Kepenek, Yüsra Batıhan, Sinan Aygül, Furkan Karabay, Tolga Şardan, Merdan Yanardağ, Timur
Soykan, Barış Pehlivan, İsmail Arı, Alican Uludağ'ın aralarında olduğu çok sayıda gazeteci bu
yasa kapsamında yargılanmış, yargılanmaya devam etmektedir. Yine, sosyolog Veli Saçılık,
avukat İrem Çiçek, TÜSİAD yöneticileri Ömer Aras ve Orhan Turan, İstanbul Barosu Başkanı
İbrahim Kaboğlu ve yönetim kurulu üyeleri, sanatçı Gülben Ergen de bu kapsamda yargılanan
isimler arasında yer almıştır.
Gazeteci Ali Sefa Korkut'un hazırladığı verilere göre; yasanın yürürlüğe girdiği Ekim
2022'den Nisan 2025'e, yaptıkları haberler nedeniyle en az 83 gazeteciye tam 114 kez “halkı
yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlaması yöneltilmiştir. Bu suçlama kapsamında gazetecilere
54 kez soruşturma, 39 kez dava açılmıştır. Gazetecilere 11 kez gözaltı işlemi uygulanırken, 10
kez de bu suçlama gerekçe gösterilerek tutuklama işlemi yapılmıştır.
Basın özgürlüğü demokratik toplumların olmazsa olmazıdır. Basın özgürlüğü olmadan
ifade özgürlüğünden, ifade özgürlüğü olmadan da demokrasiden bahsedilemez.
Bu bağlamda, kanun teklifi ile ifade ve basın özgürlüğünün önündeki en büyük
engellerden biri olarak görülen Türk Ceza Kanunu'nun 217/A maddesi yürürlükten kaldırılarak,
gazetecilerin mesleklerini özgürce yapabilmesi ve halkın haber alma hakkı ile ifade ve basın
özgürlüğünün korunması amaçlanmaktadır.