Madde 1ekliyor1739 sayılı2954 sayılı
14/06/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununa aşağıdaki
ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 2- Ortaokul ve lise öğrencilerinin bağımlılık risklerine karşı korunması,
bağımlılık konusunda bilinçlendirilmesi, sağlıklı yaşam alışkanlıklannm geliştirilmesi ve
öğrencilerin yaz tatili dönemlerinde sosyal, kültürel, sportif ve eğitsel faaliyetlere
yönlendirilmesi amacıyla her yıl haziran, temmuz ve ağustos aylannda "Yaz Dönemi
Bağımlılıkla Mücadele Farkındalık Programı" uygulamr.
Program, Millî Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda tüm illerde il milli eğitim
müdürlükleri tarafından yürütülür. İl milli eğitim müdürlükleri her il ve ilçede programa ilişkin
eğitim, seminer ve etkinlik takvimini hazırlamak ve uygulamakla yükümlüdür.
Program kapsammda öğrencilere yönelik olarak;
a) Uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı,
b) Tütün ve alkol bağımlılığı,
c) Teknoloji, intemet ve sosyal medya bağımlılığı,
ç) Dijital oyun, dijital bahis ve kumar bağımlılığı,
d) Akran baskısı, şiddet ve riskli davramşlarla mücadele yöntemleri,
e) Psikososyal dayamklılık, ruh sağlığı ve sağlıklı yaşam bilinci,
î) Spor, sanat, kültür ve sosyal faaliyetlerin bağımlılığın önlenmesindeki etkileri,
g) Güvenli intemet kullanımı ve dijital okuryazarlık
konulannda eğitim, seminer, atölye çalışması ve rehberlik faaliyetleri düzenlenir.
Program faaliyetlerinde rehber öğretmenler, psikolojik damşmanlar, öğretmenler, sağlık
personeli, üniversitelerin ilgili bölümlerinde görev yapan öğretim elemanlan ile bağımlılıkla
mücadele alamnda görev yapan uzman personel görevlendirilir.
Milli Eğitim Bakanlığı; Sağlık Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı,
Yeşilay ve ilgili kamu kurum ve kumluşlan ile koordinasyonu sağlar.
Program kapsamında velilere yönelik bilinçlendirme toplantıları düzenlenir.
Öğrencilerin spor, sanat, kültür ve sosyal faaliyetlere katılımım sağlamak amacıyla il milli
eğitim müdürlüklerince etkinlik programlan hazırlanır.
Program kapsammda gerçekleştirilecek eğitim, seminer, ulaşım, konaklama, materyal,
kırtasiye, tamtım, personel görevlendirmesi, sosyal ve sportif faaliyetler ile organizasyona
ilişkin tüm giderler Milli Eğitim Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılamr.
Programın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Milli Eğitim Bakanlığı tarafmdan
çıkanlacak yönetmelikle düzenlenir."
MADDE-2 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununa
17 nci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
"MADDE 17/A- Yayın lisansı verilen tüm medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar 19 Mayıs
Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramında ulusal yayın yapan tüm televizyon kanallarında,
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatı, Millî Mücadele dönemi, Cumhuriyetin kuruluş süreci,
ilke ve inkılapları ile gençliğe verdiği önemi konu alan belgesel, program veya yapımlara yayın
akışı içerisinde en az bir saat yer vermekle yükümlüdür. Bu yayınların en az yarısmın izlenme
oranlarmın yüksek olduğu 18:00 - 21:00 saat diliminde yayınlanması esastır.
Bu yaymlarm usul ve esasları Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünce
belirlenir."
Gerekçe: Bağımlılık; uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımı, alkol ve tütün
bağımlılığı ile teknoloji, sosyal medya, dijital 05aın ve bahis bağımlılığı gibi davranışsal
bağımlılık türlerinin çocuklar ve gençler arasında yaygınlaşması nedeniyle toplumsal açıdan
giderek büyüyen bir sorun haline gelmiştir. Özellikle ortaokul ve lise çağındaki öğrencilerin
yaz tatili dönemlerinde okul ortamından uzak kalmaları, rehberlik ve yönlendirme
mekanizmalannm zayıflamasına ve bağımlılık risklerinin artmasma yol açmaktadır. Teklif ile
her yıl haziran, temmuz ve ağustos aylannda Millî Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda tüm
illerde bağımlılıkla mücadele eğitimleri, seminerler ve farkındahk faaliyetleri düzenlenmesi;
öğrencilerin bağımlılık risklerine karşı bilinçlendirilmesi, psikososyal dayanıklılıklanmn
güçlendirilmesi ve spor, sanat ile kültürel faaliyetlere yönlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Düzenleme ile bağımlılıkla mücadelede koruyucu ve önleyici sosyal politika anlayışmm
güçlendirilmesi, ülke genelinde standart bir farkındahk programı oluşturulması ve program
giderlerinin merkezi bütçeden karşılanarak uygulamada birlik ve sürdürülebilirliğin sağlanması
hedeflenmektedir.
Madde 3ekliyor4760 sayılı
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci
maddesinin birinci fıkrasma aşağıdaki bent eklenmiştir.
"9. (İV) sayılı listede yer alan 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallardan; 18 yaşım
doldurmuş ve 25 yaşım doldurmamış Türk vatandaşları, kendi adlarına kayıtlı hatlarla
kullanmak şartıyla ilk iktisabı, bir defaya mahsus olmak üzere,"
iv
Gerekçe: Bu düzenleme gençlerin bilgiye erişimini kolaylaştırmak, dijital dünyadaki
fırsat eşitliğini güçlendirmek ve teknolojik araçlara ulaşım maliyetini minimize etmek amacım
taşımaktadır. Maddeyle ülkemizin beşeri sermayesi olan gençlerin eğitim ve kişisel gelişim
süreçlerinde en temel ihtiyaç haline gelen mobil iletişim cihazlanna yönelik özel tüketim vergisi
yükünün kaldırılması hedeflenmektedir.
Madde 4ekliyor
3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi
Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Yükseköğrenim gören öğrencilere verilecek burs veya öğrenim kredisi tutarlan, cari
yıl için belirlenen net asgari ücret üzerinden aşağıdaki oranlara göre belirlenir.
Bu tutarlar;
a- Önlisans ve lisans öğrencileri için net asgari ücretin dörtte birinden
b- Yüksek lisans öğrencileri için net asgari ücretin yansından,
c- Doktora öğrencileri için net- asgari ücretin dörtte üçünden
az olamaz.
Gerekçe: Bu düzenleme ile yükseköğrenim burs ve kredi miktarlarımn ekonomik
dalgalanmalar karşısında erimesini önlemek ve öğrencilerin yaşam standartlarım güvence altına
almak amacıyla ödemelerin dinamik bir gösterge olan net asgari ücrete endekslenmesi
amaçlanmaktadır. Eğitim kademeleri yükseldikçe artan akademik maliyetler ve araştırma
giderleri gözetilerek kademeli bir artış oram benimsenmiştir. Böylece öğrencilerin finansal
kaygılardan uzaklaşarak akademik başanya odaklanmaları sosyal devlet ilkesi gereğince fırsat
eşitliği temelinde desteklenmiştir.
Madde 5değiştiriyor5510 sayılı
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 60 mcı maddesinin onbirici fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ana veya babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmayan Türk
vatandaşlan 25 yaşım geçmemek şartıyla gelir tespiti yapılmaksızm birinci fıkranın (c)
bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır."
Gerekçe: Genel sağlık sigortasından prim borçlandınlması yapılmadan yararlanma
şartlan azaltılmıştır. Eğitime devam etme ve mezuniyetten sonra iki yıl yararlanabilme şartları
kaldınlarak 25 yaşım geçmeyen her Türk vatandaşımn bu haktan faydalanması
amaçlanmaktadır.
Madde 6ekliyor5510 sayılı
5510 sayılı Kanuna aşağıdaki madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 113- Bu kahımun 60 mcı maddesinin onbirinci fıkrası kapsamında
olanlarm bu maddenin yürürlük tarihinden önceki genel sağlık sigortası prim borçları ve
bunların ferilerinin tamammdan vazgeçilir."
Gerekçe: Maddenin yürürlük tarihi itibariyle 25 yaşım doldurmamış tüm gençlerin
genel sağlık sigortası borçları ve ferilerinin tahsilinden vazgeçilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 7ekliyor
22/11/2023 tarihli ve 7474 sayılı Aile ve Gençlik Fonu Kurulması
Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 1- Evlenecek gençlerin desteklenmesi amacıyla gerçekleştirilen
projelerde kredi tutarı 500.000 Türk lirasından az olamaz."
Gerekçe: Maddeyle güncel ekonomik koşullar altında evlilik maliyetlerinin (konut,
eşya, düğün giderleri) gençlerin bütçesini aşması nedeniyle devlet desteğinin sembolik bir
rakamda kahnamasım ve gençlere gerçek bir fînansal can suyu sağlanmasım garanti altma
almaktır. Mevcut uygulamada en fazla 250.000 Türk lirası olarak verilen krediler aile kurmak
için yetersiz kalmaktadır. Verilecek kredi alt sımnmn 500.000 Türk lirası olarak
belirlenmesiyle, aile kurumunun maddi imkansızlıklar nedeniyle ertelenmesinin önüne
geçilmesi, gençlerin yüksek faizli piyasa borçlarından korunması ve anayasal bir görev olan
ailenin korunması ilkesinin somut bir ekonomik güvenceye kavuşturulması amaçlanmaktadır.
Madde 8
Gençlerin satın alacağı ilk konutta; kullandırılan azami 120 ay vadeli konut
kredisi veya fınansmanlannda kamu bankaları veya katılım bankaları tarafmdan faizsiz kredi
sağlamr. Bu madde kapsamında satm alman konut edim tarihinden itibaren beş yıl geçmeden
satılamaz.
Birinci fıkrada yer alan haktan yararlanmak için aşağıdaki şartlar aranır.
a) Başvuru tarihinde 30 yaşını doldurmamış olmak.
b) Türk vatandaşı olmak.
c) Daha öncesinde bir taşınmaza malik olmamak. Başvuru sahibinin evli olması hâlinde eşi için
de bu şart aranır.
Gençlerin satm alacağı ilk otomobillerde kullandınlan azami 48 ay vadeli taşıt kredisi
veya finansmanlarında kamu bankaları veya katılım bankaları tarafından faizsiz kredi sağlamr.
Bu madde kapsammda satm alınan taşıt edim tarihinden itibaren beş yıl geçmeden satılamaz.
Krediye konu edilecek taşıt için 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi
Kanunımun 7 nci maddesinin birinci fıkrasımn (2) numaralı bendinin (c) alt bendi kıyasen
uygulanır.
Dördüncü fıkrada yer alan haktan yararlanmak için aşağıdaki şartlar aramr.
a) Başvuru tarihinde 30 yaşım doldurmamış olmak.
b) Türk vatandaşı olmak.
c) Daha öncesinde adına kayıt ve tescil edilmiş bir taşıtı bulunmamak. Başvuru sahibinin evli
olması hâlinde eşi için de bu şart aramr.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı
tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Gerekçe: Maddeyle gençlerin ilk konut ve araç ediniminin desteklenmesi
amaçlanmaktadır. Düzenleme kapsamında ilk kez konut veya araç sahibi olacak gençlerin
kullanacağı konut kredisi veya fînansmamna faizsiz erişebilmesi öngörülmektedir.
Destekten yalmzca daha önce taşınmaz veya otomobil sahibi olmamış kişilerin
yararlanabilmesi sağlanarak kamu desteğinin amacına uygun kullanılması hedeflenmektedir.
Aynca destek kapsammda alınan konutun ve taşıtın beş yıl süreyle satılamayacağı düzenlenerek
spekülatif amaçlı işlemlerin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 9
15 yaşım doldurmuş ve 25 yaşım doldurmamış Türk vatandaşlarımn spor
müsabakaları, sinema, tiyatro, konser ve benzeri kültürel ve sanatsal etkinliklere katılımım
teşvik etmek amacıyla, etkinlik katılım ücretlerinde kullanılmak üzere yıllık toplam 5.000 Türk
lirası Spor, Kültür, Sanat Desteği sağlamr. Bu destek Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesinden
sağlanır. Destek miktarı her yıl yeniden değerleme oramnda artmlır.
İlgili ödemeler e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak karekod sistemi aracılığıyla
ilgili işletme ve organizasyonlarda kullamlır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığı
tarafmdan çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Gerekçe: Maddeyle gençlerin kültürel ve sanatsal etkinliklere erişiminin artıniması,
sosyal ve kültürel hayata daha aktif katılımlarmın teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Spor
müsabakaları, sinema, tiyatro, konser ve benzeri etkinliklere katılım maliyetlerinin gençler
açısmdan önemli bir engel oluşturduğu dikkate alınarak, e-Devlet üzerinden oluşturulacak
karekod sistemi aracılığıyla yıllık 5.000 TL tutarında destek sağlanması öngörülmektedir.
Düzenlemeyle aym zamanda kültür ve sanat faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve gençlerin bu
alanlarla daha güçlü bağ kurması hedeflenmektedir. Uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasların
yönetmelikle belirlenmesi amaçlanmıştır.
Madde 10
15 yaşını doldurmuş ve 25 yaşım doldurmamış Türk vatandaşlanna her
yıl 19 Mayıs tarihinde Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kapsamında bir defaya
mahsus olmak üzere Gençlere Özel Ekonomik Destek ödenir. Bu destek Gençlik ve Spor
Bakanlığı bütçesinden sağlanır.
Gençlere Özel Ekonomik Destek tutan ödemenin yapılacağı tarihte yürürlükte bulunan
net asgari ücretin yarısı kadar olup ilgililerin PTT hesabına yatırılır.
Bu madde kapsammda yapılan ödemelerden vergi veya kesinti yapılamaz ve bu
ödemeler haczedilemez.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Gençlik ve Spor Bakanlığı
tarafından çıkanlacak yönetmelikle belirlenir.
Gerekçe: Maddeyle gençlerin ekonomik olarak desteklenmesi, 19 Mayıs Atatürk'ü
Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'mn gençler açısından taşıdığı anlam ve önemin
güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Düzenleme ile gençlerin sosyal, kültürel ve sportif
faaliyetlere katılımımn teşvik edilmesi ve bayramın gençler nezdinde daha güçlü şekilde
hissedilmesi hedeflenmektedir. Gençlere Özel Ekonomik Destek tutanmn net asgari ücretin
yarısına endekslenmesi suretiyle ekonomik koşullara göre güncelliğini koruyan adil bir genç
destek mekanizması oluşturulmaktadır.
Madde 11
Türkiye Cumhuriyeti sınırlan içerisindeki yükseköğretim kurumlarmda
örgün öğretime devam eden tüm öğrenciler, öğrenim gördükleri ilin mahalli idarelerince
sunulan şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanır.
İlgili mahalli idareler, yükseköğrenim öğrencilerine herhangi bir kullamm bedeli veya
biniş ücreti yansıtılmayan "Ücretsiz Öğrenci Ulaşım Kartı" tammlamakla yükümlüdür.
İlgili mahalli idare tarafından belirlenen "Aylık Öğrenci Abonman" tutarı, o ilde bu
haktan yararlanan aktif öğrenci sayısı üzerinden hesaplamr. Hesaplanan bu toplam abonman
tutan Hazine tarafından ilgili idareye aktarılır.
Bu madde kapsammdaki ücretsiz ulaşım hakkı; belediyelere ait otobüs, metro, raylı
sistemler ve deniz yolu ulaşım araçlarımn tamamında geçerlidir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı tarafmdan çıkanlacak yönetmelikle düzenlenir.
Gerekçe: Bu düzenleme ile öğrencinin ulaşım maliyeti tamamen "sosyal devlet"
ilkesi gereği merkezi yönetim tarafından üstlenilmektedir. Belediyelerin ulaşım bütçelerinde
oluşacak açık, belirlenen abonman ücreti üzerinden Hazine tarafından kapatılarak yerel
yönetimlerin hizmet kalitesinin korunması öğrencinin ise şehir içi ulaşımı tamamen maliyetsiz
bir şekilde kullanması hedeflenmektedir.
Madde 12
18 yaşını doldurmuş ve 25 yaşını doldurmamış, herhangi bir eğitim
kurumuna kayıtlı olmayan veya mezuniyetini takiben Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) iş arayan
kaydı yaptıran gençlere;
a- Başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde profiline uygun bir iş bulunamaması,
b- Kurum tarafmdan sunulan mesleki eğitim veya işbaşı eğitim programlarmdan en az
birine katılım sağlanması
şartlanmn birlikte gerçekleşmesi durumunda 6 ay süreyle ve her ay için cari yıl için belirlenen
net asgari ücretin yarısı tutarında Genç İşsizlik Ödeneği ödenir. Bu ödenek İşsizlik Sigortası
Fonundan karşılanır.
Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulamaz ve
haczedilemez.
ödenek süresi içerisinde Kurum tarafından teklif edilen, kişinin eğitimine ve
yetkinliklerine uygun mücbir bir sebep olmaksızın reddedilen ilk iş teklifi ile birlikte ödeme
kesilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı tarafından çıkanlacak yönetmelikle belirlenir.
Gerekçe: Bu madde ile işgücü piyasasına yeni giren gençlerin ilk iş arama
sürecindeki maddi yüklerinin hafifletilmesi, sosyal devlet ilkesi gereği ekonomik güvence
altma almmalan ve istihdama katılımlarmm teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda 6
ay içerisinde İŞKUR tarafından istihdam edilemeyen gençlere 6 ay süreyle Genç İşsizlik
Ödeneği ödenecektir.
Madde 13
Bu kanun kapsamında gerekli olan ödenek Hazine tarafından ilgili idare
bütçelerine aktarılır.
Gerekçe: Bu kanun kapsammda gerekli olan ödeneğin Hazine tarafindan ilgili
bütçelere aktarılması amaçlanmaktadır.
Madde 14
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 15
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
19 MAYIS ATATÜRK'Ü ANMA,GENÇLİK VE SPOR BAYRAMI
KAPSAMINDA GENÇLERİMİZİN KORUNMASI VE DESTEKLENMESİ
AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA
KANUN TEKLİFİ