Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
7524 Sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararmamede
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanununun 3 üncü maddesiyle 193 Sayılı Gelir Vergisi
Kanununun mülga 69 uncu maddesinde değişikliğe gidilmiş, ticari veya mesleki faaliyetleri
nedeniyle mükellef olanlara yönelik, Vergi Usul Kanununun 127'nci maddesi kapsamında
günlük hasılat tutarlarını tespit etmek amacıyla bir ayda üçten, bir takvim yılında on ikiden az
olmamak kaydıyla bu madde hükümlerine göre işlem tesis edilmek üzere yoklama yapılması
hükme bağlanmıştır.
Günlük hasılat tutarlarının tespiti, denetim ve yoklamalar açısından yeni iş yükü anlamı
taşıdığından yine 7524 Sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 15'inci maddesiyle 213 Sayılı
Vergi Usul Kanununun Ek 13'üncü maddesi, başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiştir.
Düzenleme, “Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatı kadro veya pozisyonlarında bulunan
memur ve sözleşmeli personelden icra, tahsilat, yoklama ile yaygın ve yoğun vergi denetimi
işlemlerini fiilen daire dışında yapmakla görevlendirilen ve bu görevleri nedeniyle normal
mesai saatleri dışında fiilen çalışanlara, bu şekilde çalıştıkları her bir saat için 160 gösterge
rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda fazla çalışma ücreti
ödenir. Bu ödemeden Hazine ve Maliye Bakanlığı kadrolarında olup aynı işlemler için
görevlendirilenlerden; Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatında geçici görevli bulunan
memurlar ile gelir servisi bulunan mal müdürlüklerinde görevli memur ve sözleşmeli personel
de aynı usul ve esaslar çerçevesinde yararlanır. Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir
vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Bu madde kapsamında ödeme yapılanlara, ödemenin yapıldığı
günler için diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmez. Bu
fıkraya göre her bir personel için ödenebilecek fazla çalışma ücreti ayda 50 saati ve fazla
çalışma ücreti ödenebilecek personel sayısı ise Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatı kadro ve
pozisyonlarında bulunan toplam memur ve sözleşmeli personel sayısının 4620'ını geçemez. Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Gelir İdaresi Başkanlığı
yetkilidir.” şeklinde gerçekleşmiş olup, 20/07/2025 tarih ve 7555 sayılı Kanunun S'inci
maddesiyle bu fıkrada yer alan “160” ibaresi “300” şeklinde ve “4420'sini” ibaresi ““040”ını”
şeklinde değiştirilmiştir.
Düzenleme günlük hasılat tutarlarının tespitinin fiilen mesai dışı görevler gerektirmesi ve
ağırlaşan iş yükünün ortadan kaldırılması amacıyla yapılmış, başından itibaren uygulamada
fazla mesai ödemelerinin kapsamı, Defterdarlıklarca genişletilmiş, günlük hasılat tespiti
çalışmalarıyla eş zamanlı olarak denetim, yoklama, ihbar ve şikayetleri değerlendirme ile tebliğ
çalışmalarında ödenmeye başlanmıştır.
İlerleyen dönemlerde Defterdarlıkların düzenlemeyi farklı biçimlerde hayata geçirdiği
gözlemlenmiştir. Düzenlemenin fazla mesai ödenmesini fiilen daire dışında çalışmaya
bağlaması, Defterdarlıkların maddeyi farklı yorumlamasına; bir kısmının daire dışında çalışma
ve maddedeki birimlerle sınırlı kalınmasını, bir kısmının ise tüm personelin yararlanacağı
biçimde hayata geçirmesini ortaya çıkarmıştır. Diğer taraftan aynı Defterdarlık bünyesinde
fülen daire dışında çalışmayan personelin de yararlanması sağlanmakta, fazla mesai
uygulaması keyfiyeti gündeme getirmekte, hakkaniyeti ortadan kaldırmaktadır. Defterdarlıklar
arasındaki bu farklı yaklaşımların ortadan kaldırılması ve çalışanların lehine uygulama
birliğinin sağlanması önemli hale gelmiş bulunmaktadır.
Bütün kamu hizmetleri gibi maliye hizmetleri de kolektif bir emeğin somutlaştığı iştir. Her ne
kadar unvanlar ve görev yapılan birimler farklı olsa da tüm maliye emekçileri aynı zincirin
halkalarıdır. Unutulmamalıdır ki; vergileme, tarh — tahakkuk — tebliğ — tahsil aşamalarından
oluşan ve birbirinden ayrılmaz süreçleri ifade etmektedir. Bu nedenle, yapılan işin çeşitliliğine
bağlı olarak yaratılan suni ayrımlar ortadan kaldırılmalıdır.
Bununla birlikte maliye emekçileri kamu harcamalarının gerçekleştirilmesi, vergi gelirlerinin
toplanması ve vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi gibi çok önemli görevler üstlenmiş
durumdadır. Yoksulluk sınırı altında maaş alan ve aldığı maaş enflasyonist ortamda her geçen
gün biraz daha eriyen maliye emekçilerinin yaşam standartları gerilemektedir. Mali açıdan
ciddi sorumluluklar üstlenen, eksik personele rağmen ağır iş yükünün üstesinden gelmeye
çalışan maliye emekçilerinin yaptığı işin önemine paralel olarak mali haklarının genişletilmesi
bir zorunluluktur.
Bu açıdan 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Ek 13'üncü maddesinin yeniden düzenlenerek,
uygulama birliğinin sağlanması, “fiilen daire dışında çalışma” ve “çalışan sayının yüzde 40'ını
geçemez” sınırlamalarının kaldırılarak tüm maliye personelinin yararlanacağı bir fazla mesai
uygulaması, maliye çalışanların yaşadığı sorunları hafifletecektir.