İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3711 · Komisyonda

Feshedilen veya Münfesih Sayılan Terör Örgütleri Hakkında Kanun Teklifi

Teklif ile, feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütlerinin tespiti ile bu örgütler ve örgüt mensupları hakkında uygulanacak hükümlerin toplumsal huzuru ve barışı tesis edecek şekilde düzenlenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Zekeriya Yapıcıoğlu
HÜDA PAR · İstanbul

Komisyon süreci

  1. 3 HAZİRAN 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 5 Haziran 2026 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    İçişleri Komisyonu
    Geliş 5 Haziran 2026 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Milli Savunma Komisyonu
    Geliş 5 Haziran 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Hukuk düzeninin önemli işlevlerinden biri de toplumsal huzuru, barışı ve güvenliği sağlamaya dair genel talep ve ihtiyaçları karşılamaktır. Özellikle kamusal nitelikli hukuk normlarında kamu düzeni, kamu güvenliği, kamu yararı gibi kavramlarla formüle edilen bu işlev, aym zamanda değişken özellik taşıyan hukuk kuralları ile toplumsal dinamiklerden beslenen siyasetin kesişim alanlarını da belirlemektedir. Terör ve şiddetin Türkiye'nin gündeminden tamamen çıkartılarak toplumsal dayamşmayı, huzur ve güven ortamının sağlanmasını amaçlayan, TBMM bünyesinde kurulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu marifetiyle resmi hüviyet kazanan süreç, ülkemiz açısından her alanda önemli kazammlar sağlayacak ve tarihi fırsatlar için kapı aralayacak niteliktedir. Güçlü bir siyasi iradeye ve buna paralel gittikçe artan toplumsal mutabakata ve desteğe dayanan bu sürecin sağhidı işlemesi ve hedefine ulaşması için uygun bir hukuki zeminin de oluşturulması gerekmektedir. Bu süreçte atılacak adunların, yapılacak işlerin hukuki çerçevesinin oluşturulması; hukuk devletinin gereği olduğu gibi süreçle ilgili tüm tarafların ve toplumun yürütülen sürece olan güven ve inancını da artıracak, şeffaflığı ve hukuki öngörülebilirliği de sağlayacaktır. Teklif edilen kanun, söz konusu hukuki çerçevenin ilk aşamasım düzenlemektedir. Sürecin ilk aşaması olarak silahsızlanma ve terörsüz Türkiye hedefinin gerçekleşmesi; silahlann susmasım, şiddet ve çatışma ortamımn sona erdirilmesini gerektirmektedir. Çatışmalann, silahlı eylemlerin tarafı olan ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda "terör örgütü" o\3X2k tammlanan örgütsel yapıların insan kaynağı ve diğer unsurları bakırmndan toplumsallaşıp değişik boyutlarıyla etM alanlarını genişleterek faaliyetlerini sürdürdüğü dikkate alındığında bu örgütlerin tasfiyesini, feshini kolaylaştıracak ve teşvik edecek yasal düzenlemelerin yapılmasımn sürecin devamında ve başarısında önemli etkide bulunacağı açıktır. Kanun teklifi ile; fesih kararı alıp silahsızlanan ve terör eylemlerini terk eden terör örgütü üyeleri hakkında bu Kanunim amacım gerçekleştirmeye yönelik uygulanacak hükümler düzenlenmiştir. Ayrıca fesihkararı alıp silah bırakan terör örgütlerinin takip ve tespitini yapmak "^ere "Gözlem ve Tespit Kurulu" kurulmuştur. Bu kurulun vereceği bilgi ve raporlar doğrultusunda konunun Milli Güvenlik Kurulunda ele alınması sonrasında Cumhurbaşkamnm kararıyla örgütün feshinin ilan edileceği düzenlenmiştir. Böylece silah bırakan terör örgütlerinin tasfiye süreci gerçekçi ve denetlenebilir şekilde hukuki çerçeveye oturtulmuştur. Teklif edilen kanunda; fesih kararı almamış olsa bile uzun süredir terör eylemlerine ve şiddete başvurmamış veya üye sayısı ve örgütsel teşkilatlanması bakımından örgütsel vasfını ve eylem kabiliyetini yitirmiş terör örgütlerinin de bu kanun kapsamına alınmasını sağlayacak düzenlemeyle, amaçlanan toplumsal huzur ve barışın daha kapsamlı ve kalıcı olması hedeflenmiştir. Böylece yapılan düzenlemenin arızi bir duruma, belli bir kesime yönelik plduğu yönündeki itiraz ve şüpheler de izale edilmiş olacaktır. Toplumun tümüne yönelik genel, eşitlikçi ve hakkaniyeti esas alan bu düzenlemenin teklifin ve sürecin amacına hizmet edeceği açıktır. Ancak münfesih sayılan söz konusu terör örgütlerinin tespitinin de bu kanunla düzenlenen kurul tarafından yapılacağı ve Cumhurbaşkanı kararıyla münfesih örgütlerin ilan edileceği hüküm altına alınmıştır. '" benzer amaçlarla yapılan düzenlemeler ve mukayeseli hukuktaki örnekler de dikkate alınarak feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütü mensuplarına uygulanacak hükümler konusunda düzenleme yapılmıştır. Bu Örgütlerin terör eylemlerine iştirak etmemiş üyeleri, kurucuları ve yöneticileri hakkında ceza verilmeyeceği, başlatılmış olan soruşturma ve kovuşturmaların durdurulacağı, bu kişilerin denetime tabi tutulacağı düzenlenmiştir. Feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütü mensuplarımn diğer terör suçları nedeniyle haklannda verilen cezaların infazında da indirim öngörülmüştür. Suç ve ceza siyaseti açısından bu düzenlemeler yapılırken kamunun cezalandırma hak ve yetkisi ile tesis edilecek toplumsal huzur ve barış ortamındaki kamu yaran ve maslahat arasında denge sağlanmaya çalışılmıştır. Böylelikle sürecin amacına ve ruhuna uygun bir uzlaşma ve helalleşme zemininin oluşmasına da imkân tamnmıştır. Teklif konusu kanunun amacına ve yaklaşımına uygun olarak; feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütü mensupları hakkında, 5237 sayılı Kanunda öngörülen dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin yarısının uygulanacağı da hüküm altına alınmıştır. Küresel dengeler, bölgesel gelişmeler, ülke içinde her alandaki değişim ve dönüşümler; birlik ve beraberliğin, barış ve huzurun, dayanışmanın sağlandığı güçlü bir toplum yapışım zorunlu kılmaktadır. Uzun yıllara sâri, değişik nedenleri ve boyutları olan kangren haline gelmiş sorunların çözülmesi amacıyla başlatılan sürecin başarısı için 'Hik adım " niteliğindeki hukuki düzenlemeler içeren bu kanun teklifinin sonraki aşamalarda kardeşlik hukukunun tesisi ve geliştirilmesi için de başlangıç olacağı muhakkaktır. 'AİCI'- "

Maddeler

11 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1
(1) Bu Kanunun amacı; feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütlerinin tespiti ile bu örgütler ve örgüt mensupları hakkında uygulanacak hükümlerin toplumsal huzuru ve barışı tesis edecek şekilde düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. (2) Bu Kanım; feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütleri ve bu örgütlerin mensupları ile bu Kanıma göre kurulan Gözlem ve Tespit Kurulunu kapsar. Tanımlar
Gerekçe: Maddeyle, Kanunun amacı düzenlenmektedir.
Madde 25237 sayılı
(1) Bu Kanunda geçen; a) Terör örgütü: Cebir ve şiddet kullanarak, siyasî ve ideolojik amaçla devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suç işlemek üzere kurulmuş, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile ceza hükümlerini içeren özel kanunlarda geçen teşekkül, cemiyet, silahlı cemiyet, çete, silahlı çete veya gizli ittifakı, y;' b) Feshedilen terör örgütü: Fesih kararı alarak silah bıraktığı, cebir ve şiddet yöntemini terk ettiği ve terör eylemlerine başvurmadığı tespit ve ilan edilen terör örgütü, c) Münfesih sayılan terör örgütü: Fesih kararı almamış olsa bile; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibanyla on yıldır terör eylemlerine başvurmadığı veya üye sayısı ve örgütsel teşkilatlanması bakımından örgütsel vasfını ve eylem kabiliyetini yitirdiği tespit ve ilan edilen terör örgütü, ç) Kurul: Feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütlerinin gözlemlenmesi ve tespiti için Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulan Gözlem ve Tespit Kurulunu, ifade eder. jGözlem ve Tespit Kurulu
Gerekçe: Maddeyle, Kanunun kapsamı ve Teklifte kullanılan bazı kavramlarm tamım yapılmaktadır.
Madde 3
(1) Bu Kanunun uygulanmasında, feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütlerinin takibini ve gerekli tespitleri yapmak amacıyla Gözlem ve Tespit Kurulu kurulmuştur. Bu Kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında İçişleri, Adalet, Milli Savunma ve Dışişleri Bakanhklanmn belirlediği Bakan Yardımcıları ile Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanhğınm belirlediği Başkan Yardımcısından oluşur. V '' ' (2) Kurul toplantılarına üyeler dışında gündemin özelliğine göre ilgili kurum temsilcileri ve kişiler de çağrılarak bilgi ve görüş alınabilir. (3) Kurul, bu Kantmun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle görev yapar. Cumhurbaşkam, gerek görmesi halinde bu süreyi bitiminden itibaren altışar aylık sürelerle uzatabilir. ■l - Kurulun görev ve yetkileri
Gerekçe: Maddeyle, bu Kanunun uygulanmasında, feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütlerinin bu Kanun kapsammda takibini ve gerekli tespitleri yapmak amacıyla Gözlem ve Tespit Kurulu düzenlenmektedir. Kurulun, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında İçişleri, Dışişleri, Adalet ve Milli Savunma Bakanlıklarının belirlediği Bakan Yardımcıları ile Milli İstihbarat Teşkilatımn belirlediği Başkan Yardımcısından oluşacağı düzenlenmiştir.
Madde 4
(1) Kurulun görevleri şunlardır: a) Feshedilen terör örgütlerinin takip ve tespitini yaparak Cumhurbaşkanına gerekli bilgi ve raporları sunmak. b) İlgililerin veya mahkemelerin talebi üzerine ya da resen; münfesih sayılan terör örgütlerinin tespitini yaparak durumu Cumhurbaşkamna rapor halinde sunmak. c) Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak Cumhurbaşkanınca verilen diğer görevleri yapmak. (2) Kurul, görev alam ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi ilgililerden talep edebilir; gerekli inceleme ve araştırmaları yaptırabilir. (3) Kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri, Kurulun görevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizin Kurula göndermek veya yerinde incelenmesine imkân sağlamak zorundadır. Usul ve esaslar
Gerekçe: Maddede Gözlem ve Tespit Kurulunun görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Kurula verilen görevlerle, feshedilen terör örgütlerinin fesih sürecindeki durumunun takip ve tespitinin yapılması, münfesih sayılan terör örgütlerinin de resen veya ilgililerin talebi üzerine tespitinin yapılarak Cumhurbaşkamna konuyla ilgili raporların sunulması hedeflenmektedir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında. Gözlem ve Tespit Kurulunun çalışmalarımn sağlıklı ve verimli 5mrütülmesi için Kurula verilen yetkiler düzenlenmektedir.
Madde 5
(1) Kurulun oluşumu, işleyişi, çalışma şekli, görev ve yetkileri ile sair hususlar, Cumhurbaşkamnca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Cumhurbaşkanınca ilan
Gerekçe: Maddeyle, Gözlem ve Tespit Kurulunun oluşumu, işleyişi, çalışma şekli, görev ve yetkileri ile sair hususlarla ilgili olarak Cumhurbaşkanına yönetmelik çıkarma yetkisi verilmektedir.
Madde 6
(1) Feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütleri hakkında Kurul tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeleri içeren olumlu raporun Cumhurbaşkamna sunulması sonrası konu gündeme alınarak Milli Güvenlik Kurulunda görüşülür. Milli Güvenlik Kurulunun tavsiye kararı üzerine Cumhurbaşkamnm uygun görmesi halinde feshedilen veya münfesih sayılan örgütler Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edilir. Soruşturma, kovuşturma ve infaza ilişkin hükümler
Gerekçe: Feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütlerinin Cumhurbaşkam tarafından ilam ile ilgili hususlar düzenlenmektedir. Gözlem ve Tespit Kurulunun söz konusu Örgütlerle ilgili değerlendirme ve tespitlerini içeren olumlu raporunun Cumhurbaşkanına sunulması sonrası konunun Milli Güvenlik Kurulunda görüşülerek tavsiye kararı alınması ve Cumhurbaşkamnm uygun görmesi halinde feshedilen veya münfesih sayılan örgütlerin Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edileceği düzenlenmiştir. ^^ddede oluşturulan tespit ve denetim mekanizmasıyla bu Kanun kapsamına girecek örgütlerin aşamalı bir şekilde tespitini ve ilamm sağlayacak yöntemin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 73713 sayılı
(1) Feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütleri ile ilgili olarak; a) Bu örgütlerin üyeleri, kurucuları ve yöneticileri hakkında Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, b) Bu örgütlere bilerek ve isteyerek yardım eden kişiler hakkında Türk Ceza Kanununun 220 nci maddesinin yedinci ve 314 üncü maddesinin üçüncü fıkraları delaletiyle 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası, c) Bu örgütlerin propagandasım yapan kişiler hakkında 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun? nci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları, kapsamında başlatılmış olan soruşturma ve kovuşturmalarda durma kararı verilir; kesinleşmiş hükümlerden infazı henüz başlamamış olanlann infazına başlanmaz, infazı devam edenlerin infazı durdurulur. (2)Birinci fıkraya göre haklarında karar verilenler üç yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur. Denetimli serbestlik süresi içinde temel şekli itibarıyla cezasımn üst sınırı beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç işlememeleri halinde; a) Haklannda soruşturma yapılanlarla ilgili olarak kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kamu davası açılmış olanlarla ilgili olarak ise düşme karan verilir. b) Haklannda mahkûmiyet hükmü verilmiş olanların cezalan infaz edilmiş sayılır, mahkûmiyet kararlan bütün hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılır. (3) İkinci fıkraya göre denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulanlar hakkında, denetim süresi içinde işledikleri temel şekli itibarıyla cezasının üst sımn beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç nedeniyle hapis cezasına hükmedilmesi halinde; a) Durma kararı verilen soruşturma ve kovuşturmalara kaldığı yerden devam edilir, b) İnfazı durdurulanların cezalanmn infazına devam edilir. c) Bu kişiler hakkında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. nço Gezalarm infazı
Gerekçe: Maddeyle, feshedilen veya münfesih sayılan örgütler hakkında uygulanacak hükümler düzenlenmektedir. Buna göre; bu örgütlerin terör suçlanna iştirak etmemiş üyeleri, kurucuları ve yöneticileri ile bu örgütlere bilerek ve isteyerek yardım eden ya da bu örgütlerin propagandasını yapan kişiler hakkında başlatılmış olan soruşturma ve kovuşturmaların durdurulacağı, bu kişilerin cezalarımn infazına başlanmayacağı, infazı devam edenlerin infazının durdurulacağı düzenlenerek bunlar hakkında denetim süresi öngörülmüştür. Maddenin ikinci fıkrasında, denetime tabi tutulan kişilerin denetim süresi içinde temel şekli itibanyla cezasmm üst sınırı beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç işlememeleri halinde haklarında uygulanacak hükümler düzenlenmiştir. Maddenin üçüncü fıkrasmda, denetime tabi tutulan kişilerin denetim süresi içinde temel şekli hibâhyla cezasmm üst sınırı beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç işlemeleri halinde haklarındaki soruşturma ve kovuşturmalara, cezalarımn infazına kaldığı yerden devam edileceği düzenlenmiştir Düzenlemeyle, terör ve şiddetin sonlandırılarak toplumsal banş ve huzurun sağlanması amaçlanarak terör örgütlerinin silah bırakması ve feshi teşvik edilmektedir.
Madde 8
(1) Feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütü mensuplarımn bu Kanunun 7 nci maddesi kapsamı dışındaki terör suçları nedeniyle; a) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra teslim olanlar hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları toplamının on yılımn, müebbet hapis cezalan toplamının yedi yılımn, diğer süreli hapis cezalannm ise üçte birinin ceza infaz kurumlarında geçirilmiş olması halinde, b) Daha önce haklarındaki hüküm kesinleşmiş olanlar ile yargılama süreci devam edenler hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalan toplamımn on beş yılının, müebbet hapis cezalan toplamının on yılımn, diğer süreli hapis cezalarımn ise yansınm ceza infaz kurumlarında geçirilmiş olması halinde, iyi halli olup olmadıklarına bakılmaksızın salıverilirler. Bu kişiler beş yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur. ^^■'■'(2) Birinci fıkraya göre denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulanlar, denetimli serbestlik süresi içinde temel şekli itibarıyla cezasının üst sımn beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç işlememeleri halinde cezalan infaz edilmiş sayılır, mahkûmiyet kararlan bütün hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılır. (3) Birinci fıkraya göre denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulanlar hakkında denetim süresi içerisinde işledikleri temel şekli itibarıyla cezasımn üst sınırı beş yıldan fazla olan kasıtlı bir suç nedeniyle hapis cezasma hükmedilmesi halinde cezalarımn infazına devam edilir, bu kişiler hakkında koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. (4) Birinci fıkraya göre belirlenecek ceza infaz kurumlarında geçirilmiş süre, her durumda yirmi yılı geçemez. Zamanaşımı
Gerekçe: Maddede, feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütü mensuplarının cezalarının infazı düzenlenmektedir. Buna göre, söz konusu terör örgütü mensuplarının işlediği, bu kanunun yedinci maddesi l^apsamı dışındaki terör suçları nedeniyle haklarında verilen cezaların infazında ceza infaz kurumlarında geçirilecek sürelerde indirim yapılacağı, bu kişilerin denetime tabi tutulacağı düzenlenmiştir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkralannda, denetime tabi kişilerin denetim süresi içinde suç işleyip işlemediklerine göre haklarında uygulanacak hükümler düzenlenmiştir. Maddedeki düzenlemeyle bu kanunun amacı gözetilerek terör örgütlerinin silah bırakması ve feshi teşvik edilmektedir.
Madde 9
(1) Feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütü mensupları hakkında, ilgili kanunlarda öngörülen dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin yansı uygulamr. Yürürlük
Gerekçe: Maddeyle, feshedilen veya münfesih sayılan terör örgütü mensuplan hakkında uygulanacak zamanaşımı süreleri düzenlenmektedir. hriî'-" Düzenlemeyle; bu örgüt mensupları hakkında, 5237 sayılı Kanunda öngörülen dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin yarısının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Böylece terör örgütlerinin tasfiye süreçlerinin ve ilgili yargı süreçlerinin sürüncemede kalmadan seri şekilde sonuçlandırılması amaçlanmaktadır.
Madde 10
(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 11
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. I
Gerekçe: Yürütme maddesidir. FESHEDİLEN VEYA MÜNFESİH SAYILAN TERÖR ÖRGÜTLERİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ Amaç ve kapsam

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

4 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir