İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3713 · Komisyonda

5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Teklif ile, engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olan veya ağır bir hastalığa maruz kalan çocuğu bulunan hükümlüler bakımından cezalarının infazının ertelenmesine ilişkin düzenlemenin kapsamının genişletilmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Ömer Faruk Gergerlioğlu
DEM Parti · Kocaeli

Komisyon süreci

  1. 4 HAZİRAN 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 5 Haziran 2026 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 5 Haziran 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Ağır engelli veya ağır hasta çocuğu bulunan hükümlülerin cezasınm infazının ertelenmesine ilişkin düzenleme, kamuoyunda "Yusuf Kerim Sayın Yasası" olarak anılan toplumsal ve vicdani bir talebin sonucunda gündeme gelmiştir. YusufKerim Saym'm ağır hastalığı sürecinde annesine duyduğu ihtiyaç ve annesinin cezaevinde bulunması nedeniyle yaşanan mağduriyet, kamu vicdanında derin bir karşılık bulmuş; çok sayıda kişi ve kurum, çocuğun üstün yaran temelinde bu düzenlemenin yapılması için çağrıda bulunmuştur. Ancak mevcut düzenleme, önemli bir ihtiyaca cevap vermekle birlikte eksik ve dar kapsamlı kalmıştır. Ağır hasta veya ağır engelli çocuğun bakım ihtiyacı yalnızca anneyle sınırlı değildir. Sahadan gelen başvurularda, annenin bulunmadığı, annenin bakım görevini yerine getiremediği veya çocuğun fiilî bakımım babamn üstlendiği durumlarda, erkek hükümlülerin bu haktan yararlanamadığı görülmektedir. Aym bakım sorumluluğunu taşıyan annenin infaz ertelemesinden yararlanabilmesi, ancak babamn sırf erkek olduğu için bu imkândan dışlanması, eşitlik ilkesine ve çocuğun üstün yararı ilkesine aykırı sonuçlar doğurmaktadn. Benzer şekilde, ağır engelli bireyler bakımından on sekiz yaş sımrı da ciddi mağduriyetlere neden olmaktadır. Sahada, nüfus yaşı on sekizin üzerinde olmasma rağmen ağır engelliliği nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olan, zihinsel gelişimi yaşıtlarının çok gerisinde bulunan, fiilen çocuk gibi bakım ve gözetim ihtiyacı devam eden kişilerin aileleri bu düzenlemeden yararlanamamaktadır. Oysa ağır engellilik hâlinde bakım ihtiyacı çoğu zaman on sekiz yaşın doldurulmasıyla sona ermemekte, yaşam boyu devam edebilmektedir. Uygulamada bir diğer sorun da "toplum güvenliği bakımmdan ağır ve somut tehlike" değerlendirmesinin kimi zaman keyfî biçimde uygulanmasıdır. Sahadan gelen örneklerde, ağır hasta veya ağır engelli çocuğunun bakımım üstlenen hükümlülerin toplum açısından gerçek, güncel ve somut bir tehlike oluşturmadığı açık olmasına rağmen, yalmzca suçun vasfına, mahkûmiyet kararma veya soyut kanaatlere dayamlarak erteleme taleplerinin reddedilebildiği görülmektedir. Bu yaklaşım, düzenlemenin insani amacım ortadan kaldırmakta ve bakıma muhtaç çocuklan cezalandıran sonuçlar doğurmaktadır. Bu kanun teklifiyle, infaz ertelemesi imkâmnın cinsiyet aynmı yapılmaksızın tüm hükümlüler bakımından uygulanması, ağır engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç çocuklar bakımından yaş sımnnın kaldmlması ve erteleme taleplerinin keyfî biçimde reddedilmesini önleyecek objektif güvencelerin getirilmesi amaçlanmaktadır. Amaç, Yusuf Kerim Sayın'm adıyla hafızalara kazınan mağduriyetlerin yeniden yaşanmasmı önlemek; eksik bırakılmış bir düzenlemeyi çocuğun üstün yararı, engelli bireylerin korunması, aile hayatına saygı ve eşitlik ilkeleri doğrultusunda daha adil, kapsayıcı ve vicdani bir zemine kavuşturmaktır. Bu amaçlarla söz konusu "5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin infazı Hakkında Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi" hazırlanmıştır.

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1değiştiriyor
5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16- A maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Madde 16/A- (1) İnfazına başlanmış olsa bile, toplam on yıl veya daha az süreli hapis cezasma mahkûm olan veya adli para cezası infaz sürecinde hapis cezasma çevrilen hükümlünün; ağır engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç çocuğunun bulunması veya on sekiz yaşını doldurmamış çocuğunun ağn bir hastalığa maruz kalması hâlinde, infazın ertelenmesi esastır. Erteleme talebi ancak hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturduğunun; yalmzca suçun vasfı, mahkûmiyet hükmü veya soyut kanaatlere dayamlmaksızm, güncel, somut ve objektif olgularla ortaya konulması hâlinde reddedilebilir. Ret kararmda, tehlikenin hangi somut olgulara dayandığı açıkça ve gerekçeli olarak gösterilir. Bu şartların bulunması hâlinde cezasmm infazı Cumhuriyet Başsavcılığınca bir yıla kadar ertelenir. Ağır engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç çocuklar bakımından yaş sımrı aranmaz. Erteleme süresi her defasında altı ayı geçmemek üzere en çok dört kez uzatılabilir. Erteleme süresi içinde zamanaşımı işlemez. Çocuğun ağn engellilik nedeniyle bakıma muhtaç olma veya ağır hastalık hâli, 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenir. Erteleme süresi içinde; hükümlünün ertelemenin amacına veya yükümlülüklere aykırı davrandığınm denetimli serbestlik müdürlüğü veya kolluk birimlerince tespit edilmesi, hükümlü hakkında kasten işlenen bir suçtan dolayı kamu davası açılması veya çocuğun iyileşmesi hâlinde, erteleme kararı kaldırılarak ceza derhâl infaz olunur. Hükümlü, Cumhuriyet savcısı tarafmdan erteleme süresi içinde belirlenen yükümlülüklere uymakla yükümlüdür. Hükümlü, Cumhuriyet savcısı tarafından erteleme süresi içinde; a) Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek, b) Belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak, c)Ekonomik durumu göz önünde bulundurularak belirlenen güvence miktanm yatırmak, yükümlülüklerinden en az birine tâbi tutulur. Hükümlü hakkında aynca Cumhuriyet savcısı tarafmdan yurt dışına çıkamama yükümlülüğü konulur."
Gerekçe: Madde ile, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16/A maddesinde değişiklik yapılarak, engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç veya ağır hasta çocuğu bulunan hükümlüler bakımından cezamn infazımn ertelenmesine ilişkin düzenlemenin kapsamı genişletilmektedir. Mevcut düzenlemede infaz ertelemesi imkâm yalmzca kadın hükümlüler bakımından öngörülmüşken, yapılan değişiklikle bu imkâmn cinsiyet ayrımı yapılmaksızm tüm hükümlüler bakımından uygulanabilmesi amaçlanmaktadır. Çocuğun bakım ihtiyacı yalnızca anneye bağlı değildir. Annenin bulunmadığı, bakım görevini yerine getiremediği, çocuğun fiilen baba tarafından bakıldığı veya başka nedenlerle babamn çocuğun temel bakımını üstlendiği durumlarda da aym koruyucu düzenlemeye ihtiyaç bulunmaktadır. Bu nedenle düzenlemenin "kadm hükümlü" ile sınırlı tutulması, çocuğun üstün yararı ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Maddeyle aynca ağır engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç çocuklar bakımmdan yaş sımrı kaldırılmaktadır. Ağır engellilik hâlinde bakım, gözetim ve destek ihtiyacı çoğu zaman on sekiz yaşın doldurulmasıyla sona ermemekte; bireyin yaşamı boyunca devam edebilmektedir. Bu nedenle ağır engelli çocuğu bulunan hükümlüler bakımından yaş sınırı aranmaması, engelli bireylerin korunması, aile bütünlüğünün desteklenmesi ve sosyal devlet ilkesinin gereğidir. Bununla birlikte ağır hastalığa maruz kalan çocuklar yönünden on sekiz yaş sımrı korunmakta; infaz ertelemesinin uygulanabilmesi için hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağının değerlendirilmesi şartı devam ettirilmektedir. Böylece düzenleme, hem çocuğun üstün yararını ve bakım ihtiyacım esas almakta hem de kamu güvenliği bakımından gerekli dengeyi gözetmektedir. Erteleme süresi, uzatma koşulları, zamanaşımının işlememesi, çocuğun sağlık veya engellilik durumunun tespiti, erteleme kararmın kaldınlacağı hâller ve hükümlüye uygulanacak yükümlülükler de madde kapsamında açık şekilde düzenlenmektedir. Bu sayede infaz ertelemesi karanmn keyfî biçimde değil, denetlenebilir, ölçülü ve kamu güvenliğini gözeten bir usulle uygulanması hedeflenmektedir. Sonuç olarak maddeyle; ağır engelli veya ağır hasta çocuğu bulunan hükümlüler bakımından infaz ertelemesi kurumu, çocuğun üstün yararı, engelli bireylerin korunması, aile hayatına saygı ve sosyal devlet ilkesi doğrultusunda yeniden düzenlenmektedir.
Madde 2
Bu Kanım yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. 5275 SAYILI CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir