İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3717 · Komisyonda

Terörle Mücadele Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkûm edilmiş bulunanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanların, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamayacaklarına ilişkin Terörle Mücadele Kanunu hükmünün yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Heval Bozdağ
DEM Parti · Ağrı

Komisyon süreci

  1. 5 HAZİRAN 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 9 Haziran 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında; tutuklu veya hükümlü iken firar ya da ayaklanma suçundan mahkûm edilenler ile disiplin cezası olarak üç defa hücre cezası alanların, bu disiplin cezalan kaldırılmış olsa dahi koşullu salıverilmeden yararlanamayacağı düzenlenmiştir. Bu hüküm, koşullu salıverilme bakımından yapılması gereken somut, güncel ve denetlenebilir incelemeyi ortadan kaldırmakta; infaz edilip kaldırılmış disiplin cezalarını dahi koşullu salıverilme önünde kalıcı bir engele dönüştürmektedir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Disiplin cezasım gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarmm infazı ve kaldırılması" başlıklı 48'inci maddesinde, disiplin cezalarmm infazı ve kaldırılmasma ilişkin özel bir sistem öngörülmüştür. Amlan maddede, disiplin cezalarımn tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılamayacağı, ancak bu sürenin hak ederek salıverme tarihini geçemeyeceği düzenlenmiştir. Aym maddede disiplin cezalarımn hangi şartlarda kaldırılacağı da ayrıca belirlenmiştir. Bu düzenleme, disiplin cezasının kendi sınırları içinde sonuç doğurmasım; infaz edilip kaldırıldıktan sonra ise koşullu salıverilme bakımından yeniden değerlendirme yapılabilmesini amaçlamaktadır. Buna karşın 3713 sayılı Kanun'un 17'nci maddesinin ikinci fıkrası, disiplin cezası infaz edilip kaldırılmış olsa dahi koşullu salıverilme imkâmm tümüyle ortadan kaldırmaktadır. Böylece 5275 sayılı Kanun'da öngörülen disiplin cezasımn kaldırılması mekanizması işlevsiz bırakılmakta; kaldırılmış bir disiplin cezası, kalıcı bir infaz engeli gibi sonuç doğurmaktadır. Koşullu salıverilme, otomatik yasaklar ve süresiz sonuçlar üzerinden işletilemez. Her somut durumda kanunun aradığı koşulların mevcut olup olmadığı; güncel, nesnel. Ölçülü ve denetlenebilir bir incelemeye tabi tutulmalıdır. Geçmişte verilmiş ve infaz edilerek kaldırılmış disiplin cezalarmm, herhangi bir yeni inceleme yapılmaksızın koşullu salıverilme önünde mutlak engel hâline getirilmesi, infaz hukukunun temel güvenceleriyle bağdaşmamaktadır. Özellikle üç defa hücre cezası alınması hâlinde ortaya çıkan sonuç, disiplin hukukuna ait bir yaptırımı kendi hukuki sınırlarının dışına taşırmaktadır. Disiplin cezası, infaz edilip kaldırıldıktan sonra dahi koşullu salıverilmeyi tamamen engelleyen kalıcı bir yaptırıma dönüşmekte; bu durum aynı fiil veya süreç nedeniyle ikinci kez cezalandırma sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle düzenleme, ölçülülük, belirlilik, eşitlik ve bireyselleştirilmiş değerlendirme ilkeleriyle çelişmektedir. Söz konusu hüküm, özellikle uzun süreli hapis cezaları bakımından çok daha ağır sonuçlar üretmektedir. Mevcut sistemde müebbet hapis cezası alan bir kişinin otuz yıl sonunda koşullu salıverilme bakımından değerlendirilebilmesi mümkünken, 3713 sayılı Kanun'un 17'nci maddesinin ikinci fıkrası nedeniyle bu imkân otomatik olarak ortadan kalkmakta ve kişi altı yıl daha ceza infaz kurumunda tutulmaktadır. Bu sonuç, herhangi bir güncel değerlendirmeye dayanmaksızın, yalmzca geçmişte verilmiş disiplin cezaları üzerinden doğmaktadır. Bu yönüyle düzenleme, "umut hakkı"m da ağır biçimde sımrlamaktadır. Bir kişinin belirli bir süre sonunda koşullu salıverilme bakımından yeniden değerlendirilebilme imkânına sahip olması, insan onuruna dayalı infaz rejiminin temel unsurudur. Kanun yoluyla bu imkânın kategorik biçimde kapatılması, infazı hukuki denetime açık bir alan olmaktan uzaklaştırmakta; mekanik, katı ve telafisi güç sonuçlar doğuran bir yapıya sürüklemektedir. Bu Kanun Teklifi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 17'nci maddesinin ikinci fıkrasımn yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır. Böylece koşullu salıverilme kurumunun otomatik ve süresiz yasaklarla işlevsiz bırakılmasının önüne geçilecek; infaz hukukunun insan onuru, umut hakkı, ölçülülük, hukuki güvenlik ve bireyselleştirilmiş değerlendirme ilkelerine uygun şekilde işletilmesi sağlanacaktır.

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 13713 sayılı
12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 17'nci maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştu*.
Gerekçe: Maddeyle, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 17'nci maddesinin ikinci fıkrasının yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır. Mevcut düzenleme uyarınca; ceza infaz kurumunda bulunduğu sırada firar veya ayaklanma suçundan mahkûm olanlar ile üç defa hücreye koyma disiplin cezası alan hükümlüler, disiplin cezaları kaldırılmış olsa dahi şartla salıverilmeden yararlanamamaktadır. Ancak disiplin cezalarımn kaldırılabilmesine imkân tamnmış olması, hükümlünün sonraki süreçte iyi hâl gösterebileceğinin hukuk düzeni tarafından kabul edildiğini ortaya koymaktadır. Buna rağmen koşullu salıverilme imkammn mutlak ya da kategorik biçimde engellenmesi, infazda hedeflenen temel amaçlar ile bağdaşmamaktadır. Diğer taraftan, hükümlünün cezasının infazı sürecindeki değişiminin hiçbir şekilde değerlendirmeye alınmaması; ölçülülük ilkesi ile cezanın bireyselleştirilmesi ilkesi bakımından da sorun oluşturmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında da yaşam boyu hapis cezalarına ilişkin değerlendirmelerde, hükümlünün belirli koşullar altında yeniden değerlendirilme imkamna sahip olması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda "umut hakkı"nı da ihlal ederek, hükümlülerin gelecekte koşullu salıverilme bakımından değerlendirilme imkanının tamamen ortadan kaldırılmaması gerekmektedir. Teklif edilen düzenleme ile hükümlülerin koşullu salıverilme bakımından bireysel değerlendirmeye tabi tutulabilmesi, infaz sürecindeki davranışlarının ve iyi hâllerinin bireysel değerlendirilebilmesine imkân sağlanması, dikkate alınabilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 2
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. olarak .y » TERÖRLE MÜCADELE KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

2 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir