İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3767 · Komisyonda

Emeklilerin Geçim Koşullarının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, memur emeklilerinin seyyanen zammının düzenlenmesi, emekli bayram ikramiyelerinin net asgari ücretin yarısı seviyesine çıkarılması, en düşük emekli maaşının net asgari ücretin altına düşmemesi, temmuz ayı maaş zammı oranının yükseltilmesi ve emeklilerden alınan tedavi katılım payının iptal edilmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Turhan Çömez
İYİ Parti · Balıkesir

Komisyon süreci

  1. 3 TEMMUZ 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Plan ve Bütçe Komisyonu
    Geliş 3 Temmuz 2026 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 3 Temmuz 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Türkiye'nin ekonomik kalkınmasına yıllarını vermiş, çalışma hayatı boyunca sosyal güvenlik sistemine prim ödeyerek ülkenin bugünkü refahına katkıda bulunmuş olan emeklilerimiz, günümüzde derinleşen bir ekonomik kriz ve yüksek enflasyon ortamında yaşam mücadelesi vermektedir. Sabit gelirli bir grup olan emeklilerimizin alım gücü, temel tüketim maddelerindeki fiyat artışlan, kira bedellerinde görülen fahiş yükselişler ve sağlık harcamalarındaki mali yükler karşısında ciddi oranda erimiştir. Sosyal devlet ilkesinin en temel sorumluluğu, vatandaşlarının onurlu bir yaşam sürmelerini temin etmek ve yaşlılık dönemlerini ekonomik kaygılardan arındırmaktır. Ancak gelinen noktada emekli maaşları, asgari yaşam standartlarım karşılamaktan uzaklaşmış; bayram ikramiyeleri sembolik bir seviyeye gerilemiş ve sağlık hizmetlerine erişim dahi ekonomik bir engel haline gelmiştir. Bu kanun teklifi, emeklilerimizin yaşadığı bu çok bojoıtlu mağduriyeti gidermek ve toplumsal adaleti tesis etmek amacıyla hazırlanmıştır. Teklifle; memur emeklilerine verilmesi vaat edilen ancak yıllardır ödenmeyen seyyanen zammın bir kısmının telafisi, emekli bayram ikramiyelerinin net asgari ücretin yarısı seviyesine çıkarılması, en düşük emekli maaşımn net asgari ücretin altına düşmemesinin güvence altına alınması ve temmuz ayı maaş zammının gerçek enflasyon verileriyle uyumlu olarak %40 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir. Aynca, emeklilerimizin en temel insani haklarından biri olan sağlık hizmetlerine erişimindeki mali engellerin kaldırılması adına katılım paylarınm iptali öngörülmektedir. Bu düzenlemeler bütünüyle, ülkemizin fedakâr emeklilerini hayat pahalılığı karşısında korumayı, ekonomik refahı adil bir şekilde dağıtmayı ve sosyal güvenlik sistemimizi Anayasal düzeydeki "sosyal devlet" tammma uygım bir yapıya kavuşturmayı amaçlamaktadır. Emeklilerimizin onurlu bir yaşam sürmelerini sağlamak, sadece bir ekonomik tedbir değil, aynı zamanda toplum vicdamna karşı yerine getirilmesi gereken tarihsel bir sorumluluktur.

Maddeler

7 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor5434 sayılı
8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "EK MADDE 87- Bu Kanuna göre emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı ile dul ve yetim aylığı bağlananlara, (7.983) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarmda ilave ödeme yapılır."
Gerekçe: 2023 yılının mayıs aymda kamuo5mna açıklanan ve en düşük memur maaşımn iyileştirilmesini hedefleyen 8.077 TL tutarındaki seyyanen zammın, memur emeklilerine de yansıtılacağına dair verilen sözler, üzerinden üç yıla yakın bir süre geçmesine rağmen yansıtılmamıştır. 15.965 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı neticesinde günümüzde 22.157,36 TL seviyesine ulaşan bu seyyanen ödeme tutannm, emekli vatandaşlarımızın artan yaşam maliyetleri karşısında ezilmemeleri ve refah seviyelerinin yükseltilmesi amacıyla, yansı oranında (11.078,68 TL) tüm memur emeklilerine yansıtılması amaçlanmaktadır.
Madde 2ekliyor5510 sayılı
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun katılım paylarını düzenleyen 68 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Yaşlılık aylığı, malullük aylığı ve ölüm aylığı alan hak sahiplerinden; sağlık hizmeti sunuculanna yapılan muayeneler ile reçete karşılığı temin edilen ilaçlar nedeniyle katılım payı alınmaz. Bu kişiler adına tahsil edilmesi gereken katılım paylan genel bütçeden karşılamr."
Gerekçe: Emekliler, ilerleyen yaşları nedeniyle sağlık hizmetlerinden çalışma çağındaki bireylere kıyasla daha sık yararlanmakta ve düzenli ilaç kullanma ihtiyacı duymaktadır. Buna karşın emekli aylıkları çoğu zaman sabit gelir niteliğinde olup sağlık hizmetleri kapsamında alman muayene ve ilaç katılım payları emeklilerin bütçeleri üzerinde ilave bir yük oluşturmaktadır. Mevcut uygulamada sağlık hizmetlerinden yararlamiması nedeniyle tahsil edilen katılım payları, özellikle düşük gelirli emekliler açısından sağlık hizmetlerine erişimde mali bir engel oluşturabilmektedir. Sosyal güvenlik sisteminin temel amaçlarından biri ise vatandaşların ihtiyaç duydukları sağlık hizmetlerine ekonomik kaygı taşımaksızm erişebilmesini sağlamaktır. Bu madde ile yaşlılık aylığı, malullük aylığı ve ölüm aylığı alan hak sahiplerinden muayene ve ilaç katılım payı alınmaması öngörülmektedir. Böylece emeklilerin sağlık harcamalarından kaynaklanan mali yüklerinin azaltılması, sağlık hizmetlerine erişimlerinin kolaylaştırılması ve sosyal devlet ilkesinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 3değiştiriyoribare değişikliği5510 sayılı
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 18 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "4.000'er TL" ibaresi "cari yıl için belirlenen net asgari ücret tutarmm yarısı kadar" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 2018 yılında 1.000 TL olarak uygulamaya konulan ve o dönemde yaklaşık 250 ABD dolarma tekabül eden emekli bayram ikramiyesi, 2026 yılı itibanyla 4.000 TL seviyesinde kalmış ve yaklaşık 90 ABD dolanna gerileyerek alım gücünde ciddi bir erime yaşamıştır. Bu durum emeklilerimizin enflasyon karşısında korumasız bırakıldığını somutlaştırmaktadır. Bu bağlamda, emeklilerimizin refah seviyesini yükseltmek ve söz konusu ikramiyeyi hakkaniyetli bir düzeye taşımak amacıyla sunulan bu teklifle, her bir bayram ikramiyesinin net asgari ücretin yansı oramnda (14.037,75 TL) belirlenmesi ve böylece emeklilerimize yıllık bazda bir asgari ücret tutannda destek sağlanması hedeflenmektedir.
Madde 4değiştiriyoribare değişikliği5510 sayılı
5510 sayılı Kanunun Ek 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ek ödeme dâhil 20.000 Türk lirasından" ibaresi "ek ödeme dâhil cari yıl için belirlenen net asgari ücret tutanndan" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Bir toplumun refah düzeyi, ömrünü çalışma hayatına adamış emeklilerinin yaşam standartlan ile ölçülür; bu bağlamda, temel yaşam gereksinimlerini karşılamak üzere belirlenen asgari ücret eşiğinin, emekli maaşlan için de asgari bir standart olarak kabul edilmesi sosyal adaletin bir gereğidir. Yıllarca prim ödeyerek ülkemizin ekonomik kalkınmasına katkı sunmuş emeklilerimizin, gıda, barınma ve sağlık gibi en temel inşam ihtiyaçlarım karşılamakta zorlanacak düzeyde, asgari ücretin altında bir gelire mahkûm edilmesi kabul edilemez bir eksikliktir. Bu düzenleme ile en düşük emekli maaşımn cari yılm net asgari ücret tutarımn altına düşmemesi sağlanarak, emeklilerimizin insan onuruna yaraşır bir hayat sürmeleri, ekonomik adaletin tesisi ve toplumsal huzurun güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 5ekliyor5510 sayılı
5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. "GEÇÎCÎ MADDE 113- 4 üncü maddenin birinci fıkrasımn (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerine; 2026 yılı başından önce bağlanmış gelir ve aylıklar ile 2026 yılında bağlanacak malullük, yaşlılık veya ölüm ayhklanmn bu Kanunun 27 nci, 29 uncu, 33 üncü ve geçici 2 nci maddelerine göre 2026 yılı temmuz ayı itibarıyla hesaplanan aylık tutarları dosya bazında ödenmesi gereken miktar esas alınmak kaydıyla 2026 yılı temmuz ayından geçerli olmak üzere %40 oranında artırılır. Birinci fıkra uyarınca artırılan gelir ve aylıklar, 55 inci maddeye göre aynca artırılmaz."
Gerekçe: 2026 yılı temmuz ayı itibanyla SSK ve BAĞ-KUR emeklileri için öngörülen %18 ila %19 bandındaki zam oram, açıklanan TÜFE verilerine dayalı olsa dahi, emeklilerin kronikleşen ekonomik kayıplarını telafi etmekten ve artan yaşam maliyetleri karşısında alım güçlerini korumaktan oldukça uzaktır. Mevcut ekonomik koşullar altmda emeklilerimizi giderek derinleşen bir geçim sıkıntısına mahkûm eden bu yetersiz artış oramnm, reel enflasyon ve hayat pahalılığı gerçekleriyle uyumlu bir düzeye çekilmesi aciliyet arz etmektedir. Bu kapsamda, emeklilerimizin mağduriyetini bir nebze olsun giderebilmek ve yaşam standartlarım iyileştirebilmek adına temmuz ayı zam oranının %40 seviyesine jmkseltilmesi, sosyal devlet anlayışımn bir gereği olarak zaruri görülmektedir.
Madde 6
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 7
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Ytirütme maddesidir. EMEKLİLERİN GEÇİM KOŞULLARININ İYİLEŞTİRİLMESİ AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

3 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir