İcra ve İflas Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Mahkeme kararlarının etkili ve süratli bir şekilde yerine getirilmesi hukuk devleti ilkesinin temel gereklerinden biridir. Bununla birlikte, ilamların icrası sürecinde tarafların menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulması ve cebri icra yoluna başvurulmadan önce borçluya yükümlülüğünü kendiliğinden yerine getirme imkânının tanınması da hukuk güvenliği ve usul ekonomisi ilkelerinin bir gereğidir. "Mevcut uygulamada, ilamın kesinleşmesi veya icra edilebilir hale gelmesinin ardından, alacaklı tarafından herhangi bir bildirim yapılmaksızın doğrudan ilamlı icra takibi başlatılabilmektedir. Bu durum, mahkeme kararını yerine getirmeye hazır olan borçlular bakımından dahi ilave takip giderleri, vekâlet ücretleri ve icra masraflarının doğmasına neden olmakta; taraflar arasındaki uyuşmazlıkların gereksiz şekilde büyümesine ve icra teşkilatının iş yükünün artmasına yol açmaktadır. Diğer yandan, mahkeme kararlarının önemli bir kısmı, cebri icra tedbirlerine ihtiyaç duyulmaksızın taraflarca gönüllü olarak yerine getirilebilecek niteliktedir. Buna rağmen mevcut sistemde borçluya önceden bildirimde bulunulmasını zorunlu kılan genel bir düzenlemenin bulunmaması, ilamlı icra yoluna başvurulmasını çoğu zaman ilk seçenek haline getirmektedir. Bu durum ise hem usul ekonomisi ilkesine hem de yargı kaynaklarının etkin kullanılması amacına uygun düşmemektedir. Teklif ile Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararları hariç olmak üzere ilamların icrasına başvurulmadan önce, alacaklı veya vekili tarafından borçluya yazılı bildirimde bulunulması ve ilamın gereğini yerine getirmesi için belirli bir süre tanınması öngörülmekte; böylece borçluya, mahkeme kararını cebri icra tehdidi altında kalmaksızın ve ek mali yüklerle karşılaşmaksızın yerine getirme imkânı sağlanmaktadır. Ayrıca para alacağı içeren ilamlarda hükmedilen alacak miktarı ile vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, alacaklı tarafından bildirilecek banka hesabına yatırılmasına ilişkin usul düzenlenmektedir. Bu suretle ödeme süreçlerinde açıklık ve ispat kolaylığı sağlanması, ödeme yeri ve şekline ilişkin uyuşmazlıkların önlenmesi amaçlanmaktadır. Bu düzenleme ile gereksiz ilamlı icra takiplerinin azaltılması, icra dairelerinin iş yükünün hafifletilmesi, tarafların ek mali külfetlerle karşı karşıya kalmasının önlenmesi, mahkeme kararlarının gönüllü ifa yoluyla yerine getirilmesinin teşvik edilmesi ve yargı kaynaklarının daha etkin kullanılmasının sağlanması amaçlanmaktadır.