Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Barınma hakkı, eğitim hakkımn ayrılmaz bir parçasıdır. Anayasa'nın sosyal hukuk devleti ilkesi ile eğitim ve öğrenim hakkına ilişkin hükümleri uyarınca devlet, yükseköğretime erişimi yalmzca üniversite kapılarını açarak değil, öğrencilerin eğitimlerini sürdürebilecekleri insani yaşam koşullarım sağlayarak güvence altına almakla yükümlüdür. Türkiye'de son yıllarda üniversitelerde yeni bölüm ve programlar açılmış, mevcut programların öğrenci kontenjanları önemli ölçüde artırılmıştır. Ancak bu büyüme, öğrenci barınmasına ilişkin kamu yatırımlarıyla eş zamanlı yürütülmemiştir. Bunun sonucu olarak her yıl yüz binlerce üniversite öğrencisi kamu yurduna yerleşememekte; yüksek kira bedelleri, artan yaşam maliyetleri ve konut arzındaki yetersizlik nedeniyle ciddi mağduriyet yaşamaktadır. Özellikle dar gelirli ailelerden gelen öğrenciler için barınma sorunu, yükseköğretime erişimin önündeki en büyük engellerden biri hâline gelmiştir. Çok sayıda öğrenci kayıt yaptırdığı üniversiteye devam edememekte, eğitimini dondurm^ta veya ^ ' -i tamamen bıralonak zorunda kalmaktadır. Böylece anayasal güvence altındaki eğitim;hakkı, ekonomik imkânlara bağlı bir ayrıcalığa dönüşmektedir. Kamusal yurt kapasitesinin yetersizliği, öğrencileri özel yurtlara, bu durumu suiistimal eden odaklara, çetelere ya da TBMM BAŞKANLIĞI Plan ve Bütçe Tali Komisyon Esaş Komisyon Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Tarih: 31-7-2026 Esas No:2/3788 TBMM kanunlar ve KARARLAR BSK.LIGI 3n 2026 Numara; TBMM genel evrak 3 o lemmuz 2026 cemaat ve tarikatlara bağlı yurtlara yönelmeye zorlamaktadır. Bu durum, öğrencilerin' ekonomik zorunluluklar nedeniyle belirli yapılara bağımlı hâle gelmesine yol açmakta; eğitim hakkının kamusal niteliğini zedelemektedir. Öevletin temel yükümlülüğü, öğrencilerin barınma ihtiyacını kamu eliyle karşılamak ve hiçbir öğrenciyi alternatif barınma ağlarına mecbur bırakmamaktır. Mevcut mevzuatta yeni bölüm açılması veya kontenjan artırılması için öğrenci barınmasına ilişkin bağlayıcı bir kriter bulunmamaktadır. Bu nedenle yükseköğretim planlaması ile barınma altyapısı arasında ciddi bir kopukluk oluşmaktadır. Bu Kanun Teklifi ile yükseköğretim kurumlarında yeni bölüm açılması veya öğrenci kontenjanmın artırılması, buna karşılık gelen öğrencinin barınma kapasitesinin önceden planlanmış, oluşturulmuş ve barınma yerinin fiilen hizmete açılmış olması şartına bağlanmaktadır. Böylece yükseköğretimde plansız büyümenin önlenmesi, öğrencilerin barınma hakkının güvence altına alınması, eğitim hakkının fiilen kullanılmasımn sağlanması ve öğrencilerin ekonomik zorunluluklar nedeniyle belirli yapılara bağımlı hâle gelmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.