Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Yıllarca çalıştıktan sonra emekli olmaya hak kazanan vatandaşlarımızın büyük
bir çoğunluğu, emeklilik dönemini huzur içinde geçirmek isterken ülkenin kötü
ekonomik koşulları yüzünden ne yazık ki insanca yaşamalarını sağlayacak bir aylık
veya gelir almaktan oldukça uzaktırlar.
AKP'nin uyguladığı yanlış ekonomi politikaları nedeniyle gelir dağılımında
ücretliler
ve
bağımlı
sınıflar
aleyhine
bozulma
yaşanmaktadır.
Özellikle
"Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi" adı altındaki ucube sistemin hayata
geçmesinden sonra gelir dağılımındaki adaletsizlik giderek artmış, pandemi
sonrasında da dünyada eşi benzeri görülmeyen beceriksiz ekonomi politikası
nedeniyle de toplumdaki bağımlı sınıflar hızla yoksullaşmıştır.
Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik krizden etkilenen ve yoksullaşan toplumsal
grupların başında emekli vatandaşlarımız gelmektedir. Aylık bağlama sisteminde
yapılan değişiklikler yüzünden zaten başlangıçta düşük bağlanan emekli aylıkları
yüksek enflasyon karşısında her geçen gün erimektedir. TÜlK'in eksik hesapladığı
enflasyon oranlan esas alınarak yapılan zamlar, gerçek enflasyonun aylıklarda
yarattığı aşınmayı karşılamaktan uzak kalmaktadır. Aylıkları gerçek, enflasyon
karşısında değersizleşen, emeklilerimiz temel ihtiyaçlarını karşılamakta bile
zorlanmaktadırlar. Ayrıca emeklilerimiz genel ekonomik sorunlarının yanı sıra sosyal
ve gelir eksikliğinden kaynaklanan psikolojik sorunlarla da baş etmeye çalışmaktadır.
Emekli, dul ve yetim yurttaşlarımızın büyük bir bölümü 28.075,50 .TL olan net
asgari ücretin altında aylık almaktadır. Daha büyük bir çoğunluğunun aylıkları ise açlık
sınırının altında kalmaktadır. Emekli vatandaşlarımızın tamamına yakını da yoksulluk
sınırı altında gelire sahiplerdir. Bu sayısal veriler, Türkiye'de emeklilerin insanca bir
yaşam sürmek için yeterli gelire sahip olmadığını ve sosyal güvenlik haklarının ne yazık
ki hayata geçiriiemediğini göstermektedir.
2023 yılı Temmuz ayında emeklilerin satınalma gücündeki düşüşü karşılamayan,
özellikle kamu görevlilerine yapılan seyyanen zammın emeklilere yansıtılmaması
nedeniyle yaklaşık iki milyon dörtyüz bin memur emeklisi, mağdur edilmiştir.
Çalışmakta olan memur ve sözleşmeli personel ile bunların emeklilerinin aylıkları
arasında oldukça ciddi bir fark oluşmuştur. Temmuz 2026 ayı itibariyle 25.093 TL.'lik
bir ödemeden memur emeklilerimiz yararlanamamaktadırlar. Yaratılan bu eşitsizlik
nedeniyle kamu çalışanları emekli olduklarında çalışırken elde ettikleri aylık
kazançlarının yarısına bile ulaşmayan emekli aylıklarıyla yetinmek zorunda
bırakılmıştır.
Anayasanın 2'nci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti "sosyal bir hukuk
devletidir". 60'ıncı maddesinde de "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet,
bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar" denil^
güvenlik hakkı Anayasal güvence altına alınmıştır.
0
s
UJ
>o
§
Emeklilerin düşük emekii ayiıklarıyia yarı aç yan tok yaşamaya çaiıştığı
üikemizde, emekii yurttaşlarımızın onuriu bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekii
iyileştirmeierin biran önce yapılması devletin sorumiuiuğu ve yükümlülüğüdür.
Yaşlı yoksulluğunun önüne geçilmesi ve hâlihazırdaki düşük emekii ayiıkiarmm
yarattığı ekonomik, sosyai ve psikoiojik sorunların çözümü için çeşitli sosyal politikalar
oluşturularak bu durumun oluşmasının temelindeki etmenier beiirienmeli ve bir an önce
düzeniemeler yapıiması gerekmektedir.
Bu çerçevede, memur emekiilerine yöneiik oiarak 2023 yılında memurlara
yapılan seyyanen zammın memur emekiilerine de yapılmasına yönelik bir düzenleme
yapılması hakkaniyet ve eşitlik açısından elzem olduğu kadar sosyai devlet ilkesi
gereğince de bir zorunluluk oiarak karşımıza çıkmaktadır.
Ne yazık ki, emeklilerin biriken sorunlarının çözümü için adım atmak yerine siyasi
iktidar tarafından 2026 yılı Temmuz ayı itibariyle yaklaşık 14 milyon işçi ve esnaf
emeklimizin yaklaşık 5,1 milyonu için belirlenen en düşük emekli aylığı 20 bin TL'den
23 bin 552 TL'ye yükseltildi.
30-35 yıl çalıştıktan sonra emekli olmaya hak kazanan vatandaşlarımız, emeklilik
dönemini huzur içinde geçirmek isterken ülkenin kötü ekonomik koşulları yüzünden ne
yazık ki insanca yaşamalarını sağlayacak bir aylık veya gelir alamamaktadırlar.
Yaklaşık 14 milyon emekii, dul ve yetim aylığı alanların ortalama emekii aylığı ne yazık
ki, 28 bin TL.'dir ve asgari ücretin bile altında kalmaktadır.
Yokluk ve açlık sınırının altında yaşam mücadelesi veren, ömrünün geri
kalanında refah içinde değil düşük emekli maaşlarıyla yarı aç yarı tok yaşamaya
çalıştığı ülkemizde, emekii yurttaşlarımızın onuriu bir yaşam sürdürebilmeleri için
gerekli iyileştirmelerin biran önce yapılması devletin sorumiuiuğu ve yükümlülüğüdür.
Yeni Parti oiarak kanun teklifimizle emekli aylık veya gelirlerinin en azından asgari
ücret düzeyinin altında olmayacak bir düzeye çekilmesi ve memur emeklilerinin de
seyyanen ödemeden yararlandırılması yoluyla açlık sınırının oldukça altında bir gelirle
yaşam mücadelesi veren, yarı aç yarı tok yaşamaya çalışan emekii yurttaşlarımızın,
bir nebze olsa bile ekonomik durumlarının iyileştirilmesi amaçlanmıştır.
S
2JJ
>o