Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Ülkemiz deniz, kum ve güneşiyle; kültürlerin ve medeniyetlerin kavşağı olan
konumuyla önemli bir turizm merkezidir. Bu bakımdan tarih, kültür ve inanç turizmi; kış, yaz
ve sağlık turizmi ülkemizin en önemli gelir kaynaklarım oluşturmaktadır. Bu çerçevede 2025
yılında 64 milyon ziyaretçi ve 65 milyar dolar turizm geliri elde edilmiş ve 2026 yılmda ise
turizm hedefi 68 milyar dolar olarak öngörülmektedir.
Her yıl milyonlarca yabancı ve yerli turistin akın etmesiyle döviz kazandıran, istihdam
oluşturan ve ülkemizin dünyaya açılan en önemli gelir kapılarından biri olduğu gerçeğine karşın
turizm sektörünün oluşturduğu kamu hizmeti yükü görmezden gelinmektedir. Yaz aylarında
nüfusu 5 ila 10 katma çıkan bir belediye aynı bütçeyle hizmetlerini yapmak zorunda kalmakta
ve mahalli müşterek nev'indeki hizmetleri karışılmakta güçlükler yaşamaktadır. Fiilen
milyonlarca kişiye hizmet sunan yerel yönetimlere kayıtlı nüfusu üzerinden bütçe
verilmektedir. Dolayısıyla turizm bölgelerinde belediyeler, yaz aylarında içme suyu yetersiz
kalmakta, atık su antma tesisleri kapasitesini aşmakta, çöp toplama maliyetleri katlanmakta;
itfaiye ve zabıta hizmetleri, altyapı ve kanalizasyon, bakım ve onarım, sağlık, su ve enerji
kullanımı, atık yönetimi, plaj ve kıyı hizmetleri gibi birçok alanda olağanüstü bir yük altında
bırakılmaktadır. Bütün bunların fmansmamm ise sımrlı bütçeye sahip belediyeler karşılamaya
çalışmaktadır. Bu durum, yalnızca belediyelerin değildir; turizm sektörünün, esnafın ve
vatandaşın yaşam kalitesinin sorunudur. Aynı zamanda Türkiye'nin uluslararası itibarı
bakımından da önemli bir sorundur.
Bu bağlamda örneğin, Muğla'daki belediyeler bütçe yetersizliği yaşadığı için içme suyu
kaynaklan ve altyapısı ile atık su arıtma sistemleri yetersiz kalmakta, katı atık miktarı
katlanarak artmakta, ulaşım ve trafik sorunları büyümekte, sahil temizliği, zabıta, itfaiye ve acil
sağlık hizmetlerine olan ihtiyaç olağanüstü seviyelere çıkmaktadır.
Bu çerçevede, merkezî bütçeye milyarlarca liralık vergi kazandıran turizm kentlerinin,
hizmet üretmek, yaşanan kaynak problemini ve giderek büyüyen yapısal finansman sorununu
çözmek için bu yerlerde oluşan fiilî nüfus mutlaka kamu kaynaklarımn dağıtımında dikkate
alınmalı ve objektif bir mali paylaşım sistemi oluşturulmalıdır. Bu noktada merkezî bütçeden
turizm belediyelerine ilave kaynak aktanimah ve turizm bölgelerindeki belediyelere ayrılan
İller Bankası Ödeneklerinin turizm yoğunluk katsayısı ve hizmet yüküne göre yeniden
planlanması gerekmektedir. Böylece turizm gelirlerinden yerel yönetimlere doğrudan ve adil
bir pay aktanimahdır. Bunun için, belediyelere ayrılan kaynaklarda üstlenilen gerçek hizmet
yükünü esas alması gerekmektedir. Belediyelere ayrılan paylarm belirlenmesinde, fiilî nüfus,
turizm hareketliliği, bölgesel hizmet kapasitesi ve sosyoekonomik yükün esas alınması
gerekmektedir. Üstlenilen hizmet yüküyle uyumlu, adil ve öngörülebilir bir mali sistem şarttır.
Bu teklif ile; Belediyelerin kayıtlı nüfusu dikkate alınarak genel bütçe vergi
gelirlerinden ayrılan ve İller Bankası (ÎLBANK) aracılığıyla dağıtılan aylık paylar; turizm
sezonunda kayıtlı nüfus oranına göre değil, o süre zarfında turizm beldesinden hizmet alan fiili
nüfusa göre -ortalama beş kat olarak- dağıtılmasım amaçlamaktayız. Böylece, turizm
yoğunluğu yaşayan yerlerde oluşan fiilî nüfiıs, turizm hareketliliği, bölgesel hizmet kapasitesi
TBMM
Tel: O (312) 420 64 34- 35 Faks: O (312)420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.gov.tr
Adres: Halkla ilişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Cem AVŞAR
Tekirdağ Milletvekili
ve sosyoekonomik yük kamu kaynaklarının dağıtımında dikkate alınarak merkezî bütçeden
belediyelere ilave kaynak aktarılacak dolayısıyla turizm gelirlerinden yerel yönetimlere
doğrudan ve adil bir pay aktanlarak üstlenilen hizmet yüküyle uyumlu ve öngörülebilir bir mali
sistem oluşturulacaktır.
TBMM
Tel: O (312) 420 64 34- 35 Faks: O (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.gov.tr
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Cem AVŞAR
Tekirdağ Milletvekili