Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Tarım yalmzca ekonomik bir faaliyet değil; 86 milyon yurttaşın gıdaya erişiminin,
ülkenin gıda güvenliğinin ve bağımsızlığının temelidir. Dünya nüfusu ve gıda talebi büyürken
stratejik önemi her geçen gün artan bu sektör, Türkiye'de yanlış politikalar nedeniyle kan
kaybetmektedir. Türkiye ekonomisi 2025'te yüzde 3,6 büyürken tanm sektörü yüzde 8,8
küçülmüştür. Üstelik ülkemizin kendine yeterlilik oram soyada yüzde 4,2'ye, ayçiçeğinde
yüzde 63,2'ye kadar gerilemiştir. Yani yem sanayisinden birsel yağa kadar temel alanlarda
üretmek yerine ithalata bağımlı hâle geliyoruz.
Tarımsal üretimin en temel sorunlarından biri ise belirsizliktir. Çiftçi daha tarlasına ilk
tohumu atmadan mazotun, gübrenin, tohumun, yemin ve işçiliğin bütün maliyetini üstlenmekte;
ancak ürününü kaça satacağını ve ne kadar destek alacağım bilmemektedir. Çoğu kez alım
fiyatlanmn ve desteklerin geç açıklanması, üreticinin sağlıklı bir maliyet ve gelir hesabı
yapmasım imkânsız hâle getirmektedir. Önünü göremeyen çiftçi üretimden çekilmekte, boşalan
tarlaların yerini ise ithalat almaktadır.
Avrupa Birliği'nin Ortak Tanın Politikası'nda tarımsal üretim günübirlik kararlarla
değil, çok yıllı stratejik planlarla yönetilmektedir. Üretimin planlanması, çiftçi gelirinin
korunması ve piyasa risklerinin azaltılması birlikte ele alınmaktadır. Türkiye'de de üretim
planlaması, üreticinin maliyetini, desteğini ve kazanacağı asgari geliri önceden görebildiği
bütüncül bir yapıya kavuşturulmalıdır.
Bu Kanun Teklifi ile tarım ürünlerine ilişkin taban alım fıyatlarımn üretim döneminden
en az bir yıl önce ilan edilmesi, tarımsal desteklerin ise bir sonraki üretim yılı için önceden
belirlenmesi amaçlanmaktadır. Böylece çiftçi, tarlasına ilk tohumu atmadan önce ürününden
elde edeceği asgari geliri ve yararlanacağı desteği bilecek; neyi, ne kadar üreteceğine sağlıklı
biçimde karar verebilecektir.
Ancak yüksek enflasyon koşullarında bir yıl önceden açıklanan fiyatlarm ödeme gününe
kadar erimesi, yapılan düzenlemeyi işlevsiz hâle getirebilir. Bu nedenle taban alım fiyatlan ile
destekleme miktarlarımn, ödeme yılında TÜFE ve Yİ-ÜFE'nin on iki aylık ortalama artış
oranlarından yüksek olam esas alınarak güncellenmesi öngörülmektedir. Böylece çiftçiye
verilen sözün enflasyon karşısında değer kaybetmesi önlenecektir.
Teklif; tarımsal üretimde belirsizliğin azaltılmasım, çiftçi gelirinin korunmasım,
üretimde sürekliliğin sağlanmasım ve Türkiye'nin gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesini
hedeflemektedir.
Çiftçiden üretimini bir yıl Önceden planlamasım isteyen devlet, vereceği desteği ve
ürünün taban fiyatım da bir yıl önceden açıklamak zorundadır. Planlama yalmzca çiftçinin
yükümlülüğü değil, devletin de çiftçiye karşı taahhüdüdür.
2026
W