Milletvekillerinin Eğitim Durumlarının Tespiti Hakkında Kanun Teklifi

Her sosyal yapının düzen içinde işleyebilmesi için normlara uygun davranması gerekmektedir. Sosyal yapımn bir parçası olan bireyin bu normlara uygun davranma iradesinin oluşması, o normun yapım sürecine katkıda bulunmasıyla doğru orantılıdır. Halkın kanunlara riayet etmesi de bu çerçevede değerlendirilmektedir. Kuşkusuz halkın iradesini temsil yoluyla Meclis'e taşıyacak olan milletvekilinin yasama organı üyesi olma sıfatıyla, üretilen normlara uyması hem hukuki bir sorumluluk hem de örnek olma görevinin bir fonksiyonudur. Bu çerçevede Anayasa'nm 76'ncı maddesi, aşağıda belirtilen hükme sahiptir: "En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilişiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık. Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma. Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler." Görüldüğü üzere temsil hakkının tecellisi açısından Anayasa'nm 76'ncı maddesinin ikinci fıkrasında milletvekili olabilmek için birtakım şartlar sayılmıştır. Bahsi geçen şartlardan biri, eğitim durumunun tespitidir. Bu çerçevede milletvekili olmak isteyen Türk vatandaşmm en az ilkokul mezunu olması öngörülmüştür. Bundan da öte anılan 76'ncı madde, sahtecilik suçundan hüküm giymiş olanların da milletvekili seçilemeyeceğini kurala bağlamaktadır. Kanun teklifimizle öğrenim açısından sayılan şartların sağlamp sağlanmadığımn tespitinin mezun olunan eğitim ve öğretim kurumuna sorulmak suretiyle denetlenmesi ve bu şartın yerine getirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar öngörülmektedir. Milletvekili olabilmek için ilkokul mezuniyetinin gerekli ve yeter şart olması bir yana; milletvekillerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne kayıt sırasında sundukları dosya içeriğinde ilkokul dışında mezun oldukları okulların diplomalarına da yer verdikleri görülmektedir. Milletin vekili sıfatıyla milletvekillerinin, toplumda güven unsurunu temsil etme konusunda önemli bir işlev sahibi olduklarında şüphe yoktur. Bu nedenle yalnızca milletvekilliği için yeter şart olan ilkokul diplomaları değil, bunun yamnda TBMM'ye sunulan tüm diplomaların da geçerliliğinin garanti edilmesi ve bunun topluma duyurulması, yasama orgammn saygınlığının korunması açısından büyük Önem taşımaktadır. Kanun Teklifimizle ilkokul üzeri mezuniyet belgelerinin de mezun olunan eğitim ve öğretim kurumuna sorulmak suretiyle, bu şartın yerine getirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar öngörülmektedir. A 2026