İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3898 · Komisyonda

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, Anayasa Mahkemesince iptal edilen kanun maddelerinin, verilen süre içinde yeni düzenleme şeklinde aynen veya benzer aykırılık içerir şekilde TBMM tarafından yasalaştırılması ve daha sonra yeniden Anayasa Mahkemesi önüne getirilmesi hâlinde ivedi olarak incelemeye alınması ve iptaline karar verilmesi hâlinde iptal kararının yürürlüğü için TBMM'ye dört aydan fazla süre verilmemesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Cumhur Uzun
Yeni Parti · Muğla

Komisyon süreci

  1. 30 EYLÜL 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Anayasa Komisyonu
    Geliş 1 Ekim 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinde görülen davalar oldukça uzun sayılabilen süreler almaktadır. Bu sürelerin sonunda; Anayasa Mahkemesi'nce görüşülerek iptal edilen ve yasamaya düzenleme süresi kazandırmak üzere iptal hükmünün yürürlüğünü ileri bir tarihe bıraktığı (bir yılı geçmemek üzere) kararlara dair düzenlemeler, özellikle son yıllarda iktidar tarafından yüksek mahkemece tamnan sürenin sonlarına doğru Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği gerçeği karşısmda bu durum, özellikle son dönemde ne yazık ki; Anayasa'ya uymamamn kanuna uydurulmuş hali olarak yeni kanun yapma tekniği haline gelmiştir. Getirilen bu yeni tekliflerin birçoğu Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçelerini karşılamadığı gibi büyük bir bölümü ise Anayasa Mahkemesi tarafmdan iptal edilen kanun madde ya da maddelerinin aynısı şeklinde yeniden kanunlaşmaktadır. Anayasa'ya aykırı olarak yeniden kanunlaştırılan madde ve hükümler için tekrar Anayasa Mahkemesine gidilmek zorunda kalınmakta ve fakat bu yeni düzenleme Anayasa Mahkemesinde yeni bir başvuru olarak inceleme sırası almakta, inceleme sırası gelinceye kadar da yürürlüğünü sürdürmek suretiyle; Anayasa aykırılığı daha önce mahkemece tespit edilmiş olan bir kanun, madde ya da maddeler hukuk aleminde inceleme süresi ve yeni düzenleme süresi boyunca uygulamada kalmakta, bu durum haksız hak elde edilmesi ya da hak ihlallerine neden olmaktadır. Bu nedenle; Daha önce Anayasa Mahkemesi tarafmdan iptal edilen bir kanun maddesi ya da maddelerinin verilen süre içinde yeni düzenleme şeklinde aynen ya da yine benzer aykınlık içerir şekilde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce yasalaştıniması ve daha sonra yeniden mahkeme önüne götürülmesi halinde, inceleme sırası beklenmeksizin ivedi olarak incelemeye alınması ve iptaline karar verilmesi halinde, iptal kararımn yürürlüğü için yasa koyucuya dört aydan fazla süre verilmemesi yönlü düzenleme ile, Anayasaya aykınhğı Yüksek Mahkeme tarafmdan tespit edilmiş bir hükmün hukuk aleminde, uygulamada uzun süreler kalmaması, bu nedenle haksız hak elde edilmemesi, hak ihlallerine neden olmaması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin saygınlığma gölge düşüren bu tür yasa yapmanm son bulması açısmdan bu düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur. 202.6

Maddeler

4 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyoribare değişikliği
30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanımım, 39 uncu maddesinin başlığına "ile ivedi olarak incelenecek dosyalar" ibaresi, aym maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "(5) Daha önce Mahkeme tarafmdan iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptal davasına konu olması hâlinde, bu dosyalar ivedi olarak incelemeye almır."
Gerekçe: Kanunun 39 maddesine eklenecek fıkra ile daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptal davasma konu olması hâlinde bu dosyaların ivedi olarak incelenmesi sağlanmaktadır.
Madde 2ekliyor6216 sayılı
6216 sayılı Kanunun, 66 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir. "Daha önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptaline karar verilmesi halinde bu süre dört ayı geçemez."
Gerekçe: Kanunun 66'ncı maddesinin üçüncü fikrasma eklenecek cümle ile daha önce Mahkeme tarafından iptal edilen belirli madde ya da hükümlerin aynen ya da benzer şekilde tekrar iptaline karar verilmesi halinde yasa koyucuya verilecek sürenin dört ayı geçmemesi böylelikle Anayasaya aykınlığı Yüksek Mahkeme tarafından tespit edilmiş bir hükmün hukuk aleminde uygulamada uzun süreler kalmaması bu nedenle haksız hak elde edilmesi, hak ihlallerine neden olmaması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin saygınlığına gölge düşüren bu tür yasa yapımmın son bulması amaçlanmıştır.
Madde 3
Bu Kanım yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir
Madde 4
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür. 202S
Gerekçe: Yürütme maddesidir • ••i» A Q 2028 ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir