Belediye Gelirleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'de belediyeler, kamu hizmetlerinin yerel düzeyde etkin ve adil bir şekilde sunulmasında kilit rol oynamaktadır. Ancak, artan maliyetler, ekonomik krizlerin etkileri ve merkezi yönetimden alınan payların yetersizliği, belediyelerin mali yapısını ciddi ölçüde zayıflatmıştır. Bu durum, belediyelerin sundukları temel hizmetlerde aksaklıklara neden olmakta ve yerel yönetimlerin kendi gelir kaynaklarını artırma ihtiyacım zorunlu hale getirmektedir. Bu Kanun Teklifi ile belediyelerin mali yapışım güçlendirmek ve yerel hizmetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yeni bir gelir kalemi oluşturulmaktadır. Mevcut uygulamada, belediyelere ait taşınmazlardan geçen sabit ve mobil haberleşme altyapısı için alınan geçiş hakkı harcı, hukuki dayanağı zayıf ve uygulanabilirliği tartışmalı bir durumdadır. Bu nedenle, belediyelerin önemli bir gelir kaynağı olan bu harcın yasal zemine oturtulması ve uygulamada yaşanan belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmaktadır. Mevcut uygulamada, geçiş hakkına ilişkin düzenlemelerin yalnızca yönetmelik ile belirlenmesi, söz konusu gelirin takibine ve tahsiline ilişkin hukuki süreçlerde ciddi belirsizlikler ve uyuşmazlıklar yaratmaktadır. Nitekim bu gelir kaleminin, belediye mevzuatı çerçevesinde yasal bir düzenlemeye dayanmaması, gelirin takip ve tahsilinde sorun yaşanmasına ve belediyelerin önemli miktarda gelir kaybına uğramasına neden olmaktadır. Niteliği itibarıyla kamu alanlarımn özel sektörce ticari amaçla kullanılması sonucu oluşan ekonomik değerin belediyelere gelir olarak yansıması gerekmekte, bunun için de bu gelirin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında düzenlenmesi zorunluluk arz etmektedir. Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda vergi, harç, katılma paylan için muafiyet düzenlemesi bulunmasına karşın, uygulamada tereddüt oluşması nedeniyle, belediye taşınmazlarına yönelik elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahakkuku yapılabilmekte, bu vergi elektrik faturalanna yansıtılmaktadır. Bu çelişkili durumun ortadan kaldıniması amacıyla, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda düzenleme yapılmaktadır. Hazırlanan bu Kanun Teklifi ile; Geçiş hakkı harcının yasal dayanağı oluşturulmakta, Kamu yararına hizmet sunulan, ticari nitelik taşımayan taşınmazlar bu har tutulmakta, 2023 Belediye türlerine göre farklılaştmimış tarife yapısı oluşturularak adil ve orantılı bir uygulama sağlanmakta. Genişliğe göre kademeli ücretlendirme ve peşin ödemelerde indirimlerle yatırımcı firmalar ve belediyeler açısından öngörülebilir ve sürdürülebilir bir sistem kurulmaktadır. Bu düzenlemeyle, hem belediyelerin mali sürdürülebilirliği güçlendirilecek hem de haberleşme altyapısının kamusal alanlara verdiği zararın karşılığının kamuya aktarılması temin edilecektir.