Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ceza muhakemesinin temel unsurlarından biri olan savunma hakkımn etkili biçimde kullamlabilmesi, adil yargılanma hakkımn da vazgeçilmez koşullarmdandır. Ceza Muhakemesi Kanunu uyannca, müdafi seçebilecek durumda olmayan şüpheli ve samklar ile Kanunda belirtilen diğer kişiler bakımından barolar tarafından müdafi veya vekil görevlendirilmesi yapılmakta; böylece ekonomik imkanları smırlı olan vatandaşların hukuki yardıma ve savunmaya erişimleri güvence altına alınmaktadır. CMK kapsamında yürütülen müdafilik ve vekillik hizmeti, avukatların üstlendiği mesleki sorumluluğun yanında doğrudan doğruya adil yargılanma hakkının, silahların eşitliği ilkesinin ve hak arama özgürlüğünün hayata geçirilmesine hizmet eden kamusal nitelikte bir görevdir. Bu hizmetin etkin ve sürdürülebilir biçimde yürütülmesi, savunma hakkımn şeklen değil fiilen güvence altma alınması bakımmdan önem taşımaktadır. Ancak CMK kapsamında görevlendirilen avukatlara ödenen ücretler ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde aym nitelikteki hukuki hizmetler için belirlenen ücretler arasmdaki fark günümüzde de devam etmektedir. 8 Ocak 2026 tarihli ve 33131 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2026 Yılı CMK Ücret Tarifesine göre; soruşturma evresinde takip edilen işler için 4.027 TL, asliye ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için 6.904 TL, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için ise 12.387 TL ücret ödenmektedir. Tarife 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Buna karşılık yürürlükteki 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde asliye ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için 45.000 TL, ağır ceza ve çocuk ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için 65.000 TL maktu ücret öngörülmüştür. Bu durumda ağır ceza mahkemesinde aym yargılama faaliyeti bakımından CMK tarifesindeki 12.387 TL'lik Asliye ceza mahkemelerinde ise 45.000 TL'lik AAÜT tutan, 6.904 TL'lik CMK ücretinin yaklaşık 6,5 katıdır. Nitekim Türkiye Barolar Birliği de 2026 yılı tarifesine ilişkin resmi değerlendirmesinde, seçilmiş müdafi ile görevlendirilmiş müdafiin hak ve sorumlulukları arasında fark bulunmadığını belirterek CMK ücretlerinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile eşitlenmesi gerektiğini bildirmiştir. TBB ayrıca 2026 yılı CMK ücretlerinde yapılan ortalama artışm yüzde 25,49 düzeyinde kaldığını açıklamıştır. Görevlendirme biçiminin farklı olması, avukatın üstlendiği mesleki sorumluluğu, savunma jâikümlülüğünü, dosyaya ayırdığı emek ve zamanı azaltmamaktadır. Özellikle uzun süren ceza yargılamalannda duruşmalar, dosya incelemeleri, yol ve büro giderleri birlikte değerlendirildiğinde mevcut ücret düzeyinin avukatların sunduğu hukuki hizmetin karşılığım vermekten uzaklaştığı görülmektedir. Bu nedenle CMK kapsamında görevlendirilen müdafi ve vekillere ödenecek ücretlerin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında kalmamasımn kanuni güvenceye bağlanması; savunma hizmetinin sürdürülebilirliği, vatandaşların nitelikli hukuki yardıma erişuni-'V^d" yargılanma hakkımn etkin biçimde korunması bakımmdan düzenlenmektedir. / > 2026 ^