Cemevlerine İbadethane Statüsü Kazandırmak Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Türkiye Cumhuriyeti, farklı inanç ve kültürlerin bir arada, eşit yurttaşlık ilkesiyle yaşadığı laik, demoki-atik ve sosyal bir hukuk devletidir. Anayasamızın 2. maddesi devleti laik, demola-atik ve sosyal hukuk devleti olarak tanımlarken, 10. ve 24. maddeleri de tüm yurttaşların din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına almaktadır. Ancak milyonlarca Alevi-Bektaşi yurttaşımızın ibadet mekânı olan cemevleri, bugüne kadar hukuken "ibadethane" statüsünde tanımuamıştır. Bu durum, Anayasa'nm eşitlik ilkesine, inanç özgürlüğüne ve Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa însan Hakları Sözleşmesi'ne aykırıdır. Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi, 2 Aralık 2014 tarihli CEM Vakfı/Türkiye kararında, cemevlerine yönelik farklı uygulamaların ayrımcılık oluşturduğuna ve inanç özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetmiştir. Cemevlerinin ibadethane olarak kabul edilmemesi; bu yapıların ticari alan gibi değerlendirilmesine, elektrik ve su giderlerinin kamu bütçesinden karşılanmamasına, imar planlarında ibadet yeri olarak yer verilmemesine ve vergi muafiyetlerinden yararlanamamasına yol açmaktadır. Bu uygulama yalnızca idari değil, sembolik bir dışlayıcılık yaratmakta; Alevi-Bektaşi toplumunun kamusal görünürlüğünü ve inanç hakkım sınırlandırmaktadır. Bugün Türkiye genelinde binin üzerinde cemevi bulunmaktadır. Bu kurumların tamamı dernek, vakıf ya da yerel topluluk statüsünde faaliyet göstermektedir. Ancak yasal tanımlama eksikliği, cemevlerinin kamusal hizmetlerden eşit biçimde yararlanmasını engellemektedir. Bazı belediyeler bu eksikliği meclis kararlarıyla gidermeye çalışsa da, bu uygulamalar merkezi düzeyde kalıcı ve bağlayıcı bir yasal güvenceye kavuşturulamamıştır. Bu Kanun Teklifi ile; . Cemevlerinin ibadethane olarak tanınması sağlanmakta, . Belediyeler ve merkezi yönetim tarafından eşit hizmet sunumu güvenceye alımnakta, . Elektrik, su, vergi ve planlama muafiyetleri dâhil olmak üzere ibadethanelere tanınan haklardan eşit yararlanma ilkesi tesis edilmekte, . Geçmişte işlevi değiştirilmiş cemevlerinin Alevi-Bektaşi kurumlarına iadesi öngörülmekte, . Toplumsal barış, eşit yuıttaşlık ve inanç özgürlüğü yönünde taıdhsel bir adım atılmaktadır. ^ t Bu teklif, cemevlerinin ibadethane statüsünü yasal olarak tanımlamakta ve iç hulgök^ mescit, kilise, sinagog ve havralara sağlanan hakların eşit biçimde cemevlerine d^tat^ amaçlamaktadır. o 2026 w