Kanun teklifi · 2/3924 · Komisyonda
İnşaat İşlerinde Uzmanlık, Denetim, Sigorta ve Tazminat Sistemine Dair Kanun Teklifi
Teklif ile; inşaat, onarım ve tadilat işlerinde insan hayatını ve tüketici haklarını koruyacak şekilde uzmanlık esasına dayalı personel zorunluluğu getirilmesi, zorunlu sigorta ve teminat sisteminin kurulması, gecikme ve kusurlu işler için tazminat rejiminin oluşturulması ve bağımsız bir denetim yapısının tesis edilmesi amaçlanmaktadır.
TBMM kaydındaki özet.
İlk imza
Ahmet Tuncay Özkan
Yeni Parti · İzmir
Komisyon süreci
- 2 EKİM 2026Sunuldu
- ESAS KOMİSYONBayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm KomisyonuGeliş 5 Ekim 2026 · Komisyonda
- TALİ KOMİSYONAnayasa KomisyonuGeliş 5 Ekim 2026 · Komisyonda
- TALİ KOMİSYONSağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler KomisyonuGeliş 5 Ekim 2026 · Komisyonda
Genel gerekçe
Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Türkiye'de inşaat sektörü, ekonomik büyüklüğüne rağmen tüketiciyi koruyucu ve insan
hayatını güvence altına alan kurumsal ve hukuki yapılar açısından ciddi eksiklikler
barındırmaktadır. Konut ve işyeri inşaatlarında gecikmeler, ayıplı işler, malzeme kalitesizliği
ve en önemlisi uzmanlık yetersizliğinden kaynaklanan ölümcül kazalar, kamuoyunun
vicdanında derin yaralar açmakta; aynı zamanda ekonomik ve sosyal güveni zedelemektedir.
Avrupa Birliği'nde (örneğin Fransa'da "Garantie Decennale"), İngiltere'de (CSCS
sistemi) ve ABD'de (National Electrical Code), inşaat işlerinin her aşaması; belgeli uzmanlar,
zorunlu sigorta sistemleri ve ağır cezai sorumluluklarla yürütülmektedir. Türkiye'de ise 6502
sayılı TKHK, 6331 sayılı ÎSGK ve Türk Borçlar Kanunu gibi genel düzenlemeler dışında özel
ve etkili bir yapı bulunmamaktadır.
Bu kanun teklifi ile;
İnşaat işlerinde yalnızca belgeli uzmanların görev alması,
Belgesiz kişilerin çalıştırılmasının engellenmesi.
Tüm süreçlerde zorunlu sigorta ve teminat sistemi oluşturulması,
Gecikmeler ve hatalı işler için cezai şart ve tazminat mekanizmasının kurulması,
Bağımsız bir inşaat denetim kurulu vasıtasıyla etkin kamu denetiminin
sağlanması, amaçlanmaktadır.
Bu düzenlemeler, hem vatandaşın can ve mal güvenliğini sağlayacak hem de sektörel
kaliteyi yükselterek kamu kaynaklarımn etkin kullammmı güvence altına alacaktır.
M
A
A,
20^6
Bâ
sı
Maddeler
8 madde · gerekçesiyle birlikteMadde 1
(1) Bu Kanunun amacı; inşaat, onarım, tadilat işlerinde insan hayatını ve
tüketici haklarını koruyacak şekilde uzmanlık esasına dayalı personel zorunluluğu getirilmesi,
zorunlu sigorta ve teminat sisteminin kurulması, gecikme ve kusurlu işler için tazminat
rejiminin oluşturulması ve bağımsız bir denetim yapısının tesis edilmesidir.
Uzmanlık belgesi ve yetkilendirme
Gerekçe: Bu madde ile, Kanunun genel çerçevesi çizilmektedir. İnsan hayatının korunması, yapı
güvenliğinin sağlanması, teknik standartlara uygunluk ve tüketici haklarımn teminat altına
alınması amaçlanmaktadır.
Madde 2
(1) Elektrik tesisatı, doğalgaz, betonarme, statik yapı işleri yalnızca;
a) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı ilgili meslek odasına
kayıtlı mühendisler,
b) T.C. Millî Eğitim Bakanlığı onaylı teknik eğitim programlarını tamamlamış ve
sertifika sahibi teknikerler,
tarafmdan yürütülür.
(2) Sertifikasız veya meslek odasına kayıtsız kişilerin inşaat alanında bu işlerde
görevlendirilmesi alt yüklenici olmaları yasaktır.
(3) Aykırılık halinde, yükleniciye proje bedelinin %10'u oranmda idari para cezası
uygulanır ve ruhsat iptali yoluna gidilir.
Denetim yapısı ve uzman kadro şartı
Gerekçe: Bu madde ile yalnızca mühendislik formasyonu olan kişiler ile T.C. Milli Eğitim
Bakanlığı onaylı teknik eğitimlerden geçmiş uzmanların ilgili alanlarda çalışmasına izin
verilerek, iş kazalarımn ve hatalı yapım uygulamalanmn önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Madde 3
(1) Her projede, başvuru aşamasında teknik uzman kadro listesi yer alır.
(2) İdari ve mali özerkliği haiz, tüzel kişiliğe sahip, merkezi Ankara'da olan Bağımsız
Yapı Güvenliği ve Denetimi Kurumu kurulur.
(3) Kurum, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen 15 üyeden oluşan bir kurul
ile temsil edilir.
(4) Kurul;
a) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği tarafmdan önerilen 10 kişi arasından seçilen
5,
b) Belediyeler Birliği tarafmdan önerilen 6 kişi arasından seçilen 3,
c) Yüksek Öğretim Kurulu tarafmdan önerilen 4 kişi arasından seçilen 2,
ç) T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Önerilen 6 kişi
arasından seçilen 3,
d) T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafmdan önerilen 4 kişi arasından seçilen
2, üyeden müteşekkildir.
(5) Kurul üyelerinin görev süresi 4 yıldır.
(6) Kurum, inşaat işlerine yönelik denetim standartlan. Yüksek Riskli Yapı kaydı, denetçi
akreditasyonu, saha denetimi, idari yaptırımlar ve kamu raporlamalarına ilişkin usul ve esasları
belirlemekle görevlidir.
Zorunlu sigorta yükümlülüğü
Gerekçe: Bu madde ile, projelerde görev alacak teknik uzman kadronun ruhsat başvuru
aşamasında bildirilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Böylece projelerin sorumluluk zinciri baştan
belirlenmekte, inşaat sürecinde yetkisiz kişilerin müdahalesi Önlenmektedir. Ayrıca bağımsız
bir İnşaat Denetim Kurulu kurulması öngörülerek, ruhsatlandırmadan uygulamaya kadar tüm
süreçlerin objektif ve teknik temelde denetlenmesi amaçlanmıştır.
Madde 4
(1) inşaatın tüm risklerini kapsayan sigorta (Ali Risk Sigortası)^;^e^Bİl
Tamamlama Sigortası ruhsat öncesi sunulmak zorundadır.
/
\F
(2) Sigorta poliçeleri kamu dijital sistemine (Yapı Bilgi Sistemi) yükleniry^Sig^^ız:^^^
başlatılamaz.
V 'parti
2026
Tazminat ve cezai sorumluluk
Gerekçe: Bu madde ile, inşaat projelerinde insan hayatı, mal güvenliği ve üçüncü taraf
zararlarım koruma amacıyla üç tür zorunlu sigorta tanımlanmıştır. Bu sigortalarla hem
müteahhidin hem tüketicinin hem de çevre sakinlerinin zararlarının teminat altına alınması
hedeflenmiştir.
Madde 5
(1)Sözleşmede belirtilen teslim tarihine uymayan yüklenici, her gecikme ayı
için bedelin %0.5'i oranında gecikme tazminatı öder.
(2) Uzmanlık dışı kişi çalıştırılması nedeniyle meydana gelen ölüm, yaralanma veya
zararda; yüklenici ve teknik sorumlu müteselsilen sorumludur.
(3) İkinci fıkrada sayılan durumlarda mağdura veya yakınına mahkeme dışı uzlaşma
durumlarmda sözleşme bedelinin %25'i oramnda tazminat ödenir.
Uygulama ve denetim
Gerekçe: Bu madde ile, yüklenicilerin zamanında teslim ve yetkin personel istihdamı
konusunda sorumluluğu netleştirilmiş; aykırılık durumunda uygulanacak maddi tazminatlar
düzenlenmiştir. Can kaybı ve yaralanma gibi durumlarda müteselsil sorumluluk tesis edilerek,
mağdurların korunması güçlendirilmiştir.
Madde 6
(1) Bu kanun hükümleri; T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı koordinasyonunda, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, belediyeler ve Sosyal
Güvenlik Kurumu ile eş güdüm içinde yürütülür.
(2) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin hususlar, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığınca yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Yürürlük
Gerekçe: Bu madde ile uygulama sorumluluğu T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı'na verilmiş; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, belediyeler ve SGK gibi
önemli paydaşların da sürece dâhil edilmesi öngörülmüştür.
Madde 7
(1) Bu Kanun yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 8
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanlığı yürütür.
A
O
m
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
m
P4
2G2S
İNŞAAT İŞLERİNDE UZMANLIK, DENETİM, SİGORTA VE TAZMİNAT
SİSTEMİNE DAİR KANUN TEKLİFİ
Amaç ve kapsam
Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗
İmza sahipleri
1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidirKaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir