Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Ülkemizde yaklaşık toplam çalışanlann yarısı 28.075,50 TL ile asgari ücretlidir. TÜRK-
IŞ, Eylül Ayı açlık sınırı 37 bin 801 TL ve yoksulluk sınınnı ise 123 bin 130 TL olarak
açıklamıştır. Bu verilere rağmen asgari ücrete enflasyonun altında ve sadece bir kez zam
yapılmış ve ara zammında yapılmayacağını söylenmektedir. Hal böyleyken, bu durumdan
çalışanlar, özellikle de güvencesiz çalışan işçi kesimi çok daha ağır etkilenmiştir.
TÜÎK tarafından Ağustos Ayı mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış atıl işgücü
oram ise %31,0 olarak açıklanmıştır. (Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve
işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2026 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre 0,4 puan
artarak %31,0 olmuştur.) Bununla birlikte ilgili yönetmelik kapsamında iş sağlığı ve
güvenliğine yönelik uygulama ve denetimde eksiklikler, mevsimlik işçi sorunları, kamuda "eşit
işe eşit ücret" politikası, sendika üyeliği ve sendikal haklara erişim sorunu ve nitelikli istidam
gibi etkinlik, verimlik ve ekonomiklik ilkelerine aykırı çeşitli problemler yaşanmaktadır.
Doğal sonuç olarak, gerekçesiz ve tazminatsız işten çıkarma, kötü koşullarda çalıştırma,
enflasyon ve hayat pahalılığına karşı özlük haklannda iyileştirme yapılmama, sendikal
çalışmalara mesafeli olma, grev başlatma, emek sömürüsüne karşı iş yavaşlatma ve bırakma
gibi hem işçi hem de işveren tarafından birçok eylem ve uygulamalara gidilmektedir.
Bu çerçevede 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Madde 48 - ....Sigortalı işsizlere
bu Kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde, Kurumca aşağıda belirtilen ödemeler yapılır
ve hizmetler sağlanır; a) işsizlik ödeneği, b) 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta
primleri, c) Yeni bir iş bulma, d) Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar.
Aynca Fonun bir önceki yıl prim gelirlerinin % 30'u; işgücünün istihdam edilebilirliğini
artırmak, çalışanların vasıflanm yükselterek işsizlik riskini azaltmak ve teknolojik gelişmeler
nedeniyle işsiz kalması beklenenlerin başka alanlara yönlendirilmesini sağlamak, istihdamı
artmcı ve koruyucu tedbirler almak ve uygulamak, işe yerleştirme ve danışmanlık hizmetleri
temin etmek, işgücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları yapmak ve Fondan ödenmek
üzere vize edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışanlar ile bunlardan ilgili
mevzuatına göre Kurum kadrolarına atanan ve Kurumda çalışmaya devam eden personelin mali
ve sosyal haklarına ilişkin ödemeleri gerçekleştirmek amacıyla kullamlabilir. Bu oranı %50'ye
kadar çıkarmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.", şeklinde hükümler düzenlenmiş ve işçi koruma
altına alınmıştır.
Bu bağlamda, DlSK-ARTn Ağustos Ayında hazırladığı İşsizlik Sigortası Fonu (ISF)
raporuna göre 2026'nm ilk 7 ayında 208,2 milyar TL Tik fon giderinin 92,2 milyar TL'si
doğrudan işveren teşvik ve destekleri ile işbaşı eğitim programlarına ayrıldığı, işçilere yapılan
ödemeler ise 64,5 milyar TL'de kaldığı ve Haziran 2026'da 2 milyon 688 bin resmi işsizden
yalmzca 460 bin 50İT işsizlik ödeneğinden yararlanabildiğim açıklamıştır. Rapora göre, 2016
yılında ISF giderleri içerisinde işsizlik sigortası ödemelerinin payı yüzde 37,4, doğrudan ve
dolaylı işveren teşvik ve desteklerinin payı ise yüzde 20,3 seviyesindeydi. 2026 Ocak-Temmuz
döneminde işsizlik sigortası ödemelerinin payı yüzde 3re gerilerken, işverenlere yönelik
doğrudan ve dolaylı teşviklerin payı yüzde 44,3'e yükseldi. Böylece 2016-2026 döneminde
TBMM
Tel: O (312) 420 64 34- 35 Faks: O (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.gov.tr
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Cem AVŞAR
Tekirdağ Milletvekili
işçilere ayrılan pay 6,4 puan azalırken, işverenlere aktarılan kaynakların payı 24 puan arttı. Bu
dönemde işverenlere yönelik teşvik, destek ve işbaşı eğitim programları için toplam 513,6
milyar lira harcandı. İşçilere yapılan işsizlik sigortası ödemelerinin toplamı ise 325 milyar lira
oldu. Rapora göre, söz konusu dönemde İSF giderlerinin yüzde 49,7'si işverenlere yönelik
kaynaklardan oluşurken, işçilere yapılan ödemelerin toplam giderler içerisindeki payı yüzde
31,5 seviyesinde kaldı. Raporda işsizlik fonundan yararlananlarm sayısı -TÜİK ve İŞKUR'un
Haziran 2026 verilerine göre- 2 milyon 688 bin resmi işsizden 460 bin 501'i kişi olduğu
belirtildi. Buna göre, resmi işsizlerin yüzde 17,1'i işsizlik ödeneği alabilirken, yüzde 82,9'una
karşılık gelen yaklaşık 2,2 milyon kişi ödenekten yararlanamadı.
Raporda görüldüğü üzere. Fonun kuruluş amacından saptığı ve kaynakların işsiz kalan
çalışanlar için gelir güvencesinden ayrıldığı dikkate alınarak işsizlik ödeneğine hak kazanma
koşullarmm kolaylaştırılması, işsizlik ödeneğinin alt sının ve tavammn yükseltilmesi önem arz
etmektedir.
Teklifimizle; İşsizlik Sigorta Fonundan kişiye ödenen en düşük işsizlik ödeneğinin
(asgari ücretli için): brüt asgari ücretin yüzde 60T kadar; en yüksek işsizlik ödeneğinin (Tavan
Ücret) ise: brüt asgari ücret kadar yapılması amaçlanmaktadır. Böylece Fondan işçinin payı
artırarak amacına uygun kullammı sağlanmış olacaktır.
TBMM
Tel: O (312) 420 64 34- 35 Faks: O (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.gov.tr
Adres; Halkla İlişkiler Binası 3 .Kat B-312 TBMM-ANKARA
Cem AVŞAR
Tekirdağ Milletvekili