İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3937 · Komisyonda

65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenler ile engelli vatandaşlara bağlanan aylığın net asgari ücret tutarı olacak şekilde belirlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Aylin Yaman
Yeni Parti · Ankara

Komisyon süreci

  1. 8 EKİM 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Plan ve Bütçe Komisyonu
    Geliş 9 Ekim 2026 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 9 Ekim 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
^ayasamızm 2. maddesi, Türkiye Cumhuriyeti'ni sosyal bir hukuk devleti olarak tamml^akta; 5. rnaddesı ise Devlete, kişilerin temel hak ve hürriyetlerim sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde sınırlayan ekonomik ve sosyal engelleri kaldırma görevi yüklemektedir. Bu genel ilkelerin ötesinde Anayasamız, 10. maddesinde yaşlılar ve engelliler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağını özel olarak güvence a tına almış; 61. maddesinde ise Devletin bu grupları koruyucu tedbirleri alacağını açıkça hükme bağlamıştır. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası metinler de engelli ve yaşlı bireylerin yeterli bir yaşam standardına ve sosyal kornaya erişim haklanm teminat altına alarak, bu bireylerin bağımsız yaşamlarım sürdürebilmeleri için etkin sosyal koruma mekanizmalarımn kurulmasım zorunlu kılmaktadır. Türkiye, bugün nüfusun hızla yaşlandığı ve buna bağlı olarak bakım ile sosyal güvenlik 1 tıyacmm katlanarak arttığı kritik bir demografik dönüşüm sürecinden geçmektedir. Türkiye istatistik Kurumu (TUIK) verileri bu tabloyu net bir şekilde ortaya koymaktadır. 2020 yılında 7 mıl^yon 953 bm 555 olan 65 yaş ve üzeri nüfiıs, yalmzca beş yıl içinde %20,5 artarak 2025 ulaşmıştır. Aynı dönemde yaşlı nüfusun toplam nüfusa oranı /o9 5 ten /o11,1 e yükselmiştir. Nüfiıs projeksiyonları, bu artış eğiliminin önümüzdeki yıllarda da hız kesmeden devam edeceğini göstermektedir. Bu demografik yapı içerisinde dikkat çekici hususlar bulunmaktadır; Yaşlı nüfusun %55,3'ünü kadınlar oluştuımakta, yaklaşık her dört haneden birinde en az bir yaşlı birey yaşamakta ve yaklaşık 1,5 milyon yaşlı vatandaşımız tek başına bir yaşam sürdürmektedir. Tek başına yaşayan yaşlılann yaklaşık %75'imn kadın olması, yaşlı yoksulluğu ve gelir güvencesi sorununun belirgin bir toplumsal cinsiyet boyutu olduğunu açıkça göstennektedir. Ayrıca, yaşlı nüfusun yaklaşık %90'mda en az bir kronik hastalık bulunması, sağlık ve bakım harcamalarının yaşla birlikte ciddi biçimde arttığına işaret etmekte; 75 yaş ve uzerı grubun toplam yaşlı nüfus içindeki payımn giderek büyümesi ise bu kesime yonehk sosyal yardım ve gelir desteğinin hayati önemini daha da artırmaktadır. Benzer bir tablo engelli bireyler için de geçerlidir. Engelli bireyler, yaşamlarını idame ettirebilmek ıçın sağlık, bakım, rehabilitasyon, ulaşım ve yardımcı teknoloji gibi alanlarda sürekli ve yüksek maliyetli harcamalarla karşı karşıya kalmaktadır. Engelli bireylerin haklarını koruyarak toplumsal hayata tam ve etkin katılımlarını sağlamak, sosyal devlet ilkesinin en Ancak ülkemizde sayısı 10 milyonu aşan engelli vatandaşımız, ne yazık ki büyük ölçüde açlık ve yoksulluk sınırının altında bir hayat sürmektedir. Engellilik durumunun çalışma hayatına katılımı sınırlaması ve gelir elde etme imkânlarını azaltması, hem engelli bireyleri hem de onlara bakım sağlayan aileleri yoksulluk riskiyle çok daha sık karşı karşıya bırakmaktadır. Bu bağlamda. Sosyal Güvenlik Kurumundan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarma devredilerek bir "lütuf anlayışıyla sunulan engelli aylıkları gerek mutlak değer olarak yetersizliği gerekse muhtaçlık kriterine dayalı yaklaşımıyla kabul edilebilir olmaktan çıkmıştır. Yaşlılık ve engellilik nedeniyle yapılan sosyal yardım ödemeleri, bu vatandaşlarımızın asgari yaşam koşullarını güvence altına almaya yönelik temel sosyal devlet ^açları olmasına rağmen, mevcut aylık tutarları artan hayat pahalılığı karşısmdff^rTtemsl ihtiyaçların dahi karşılanmasında son derece yetersiz kalmaktadır W olumsuz tabloyu değiştirmeyi amaçlamaktadır. Teklifle, 1/7/1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık ağlanması Hakkında Kanun kapsamında bağlanan yaşlılık ve engelli aylıklarının hesaplanmasında esas alınan mevcut gösterge sistemi tamamen değiştirilerek, aylık tutarlarının net asgari ücret düzeyine yükseltilmesi öngörülmektedir. Bu düzenlemeyle; yaşlı ve engelli vatandaşların artan yaşam maliyetleri karşısında sürekli gelir kaybına uğramalarıma önüne geçilmesi bu bireylerin yoksulluk riskinden korunarak en azından temel ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir gelir güvencesine kavuşturulması ve Anayasa ile devlete yüklenen sosya devlet ilkesinin gereklerinin, "lütuf anlayışı yerine "hak temelli" bir yaklaşımla etkin bir şekilde yerme getirilmesi hedeflenmektedir. • İ( â PARTİ 2026 ^

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik