Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Küresel iklim değişikliğiyle mücadele ve temiz enerji dönüşümü, günümüzde yalnızca
çevresel bir sorumluluk değil, aynı zamanda ülkelerin enerji arz güvenliği, ekonomik rekabet
gücü ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin temel belirleyicisi hâline gelmiştir. Türkiye, 2053
Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda yeşil kalkınma devrimini kararlılıkla sürdürmekte;
yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarımn toplam kurulu güç içerisindeki payım artırarak
eneıjide dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik yapısal adımlar atmaktadır.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar KonferansTna
(C0P31) ev sahipliği yapan ülkemiz, küresel iklim diplomasisinde üstlendiği bu tarihi
sorumluluğu iç hukuk düzenlemeleri ve somut yatırım politikalarıyla tahkim etmektedir.
C0P31 vizyonuyla uyumlu olarak güneş, rüzgâr, jeotermal ve enerji depolama sistemleri başta
olmak üzere yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması, şebeke altyapısınm
güçlendirilmesi ve finansmana erişimin kolaylaştırılması büyük önem arz etmektedir.
Diğer yandan, hukuk devleti ilkesinin gereği olarak enerji piyasasında belirlilik,
şeffaflık ve öngörülebilirliğin sağlanması, yatırımcı güveninin korunması açısından
vazgeçilmezdir. Anayasa Mahkemesi tarafından enerji mevzuatının çeşitli hükümlerine ilişkin
verilen iptal kararlarında; yürütmeye ve düzenleyici kurumlara bırakılan yetkilerin temel ilke
ve esaslanmn kanunla çizilmesi, teşebbüs özgürlüğü ile mülkiyet hakkına ilişkin sımrlann açık
ve net biçimde belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Bu çerçevede hazırlanan Kanun Teklifi ile; bir yandan Anayasa Mahkemesinin iptal
gerekçeleri doğrultusunda yenilenebilir enerji kaynak alanları (YEKA), lisanssız elektrik
üretimi ve piyasa uygulamalarına ilişkin yetki sımrları ile mali yükümlülüklerin yasal çerçevesi
hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde yeniden düzenlenmekte; diğer yandan ülkemizin
C0P31 dönem başkanlığı ve ev sahipliği misyonuna yakışır biçimde temiz enerji dönüşümünü
ivmelendirecek yasal zemin güçlendirilmektedir.
Bu kapsamda Teklifle, 10/3/2026 tarihli ve 33192 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
Anayasa Mahkemesinin 2025/233 sayılı Kararı ile 2/5/2024 tarihli ve 7501 sayılı Maden
Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun bazı hükümlerinin iptal
edilmesi üzerine, anılan Kararda belirtilen iptal gerekçeleri dikkate alınarak gerekli yasal
düzenlemelerin yapılması amaçlanmaktadır.
Enerji arz güvenliği ve sistem esnekliğinin sağlanmasında önemli bir role sahip olan
Yüzen LNG terminallerinin, belirli bir süre ve kapsam dâhilinde bulundukları yerden ayrılarak
başka bölgelerde hizmet sunabilmelerine Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından izin
verilebilmesi ve böylece, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda söz konusu faaliyetlere
ilişkin hukuki çerçevenin belirginleştirilmesi hedeflenmektedir.
Diğer taraftan. Anayasa Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda,
Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) yarışmalarında uygulanabilecek yöntemlerin
kanunda açıkça belirlenmesi ve yarışma şartnamelerinde düzenlenebilecek hususlara ilişkin
genel çerçevenin kanunla ortaya konulması suretiyle hukuki belirliliğin ve öngörülebilirliğin
sağlanması amaçlanmaktadır.
Aynca, on yıllık süresini tamamlayan lisanssız elektrik üretim tesislerinin lisanslı üretim
faaliyetine geçişinde Ödenmesi gereken lisans alma bedelinin. Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu tarafından yayımlanan kaynak bazındaki birim yatırım tutarları esas alınarak
belirlenmesi ve üretim kaynağına göre farklılaştırılması öngörülmektedir. Bu suretle, lisans
alma bedelinin objektif ölçütlere dayalı, öngörülebilir ve kaynak bazında farklılaştırılmış bir
yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir. Bunun yam sıra, elektriksel kurulu gücü asgari 750
kilovat olan tesislerin lisanslı üretim faaliyetine geçişine imkân tanınması sağlanmaktadır.
Güneş ve rüzgâr kaynaklı elektrik üretim tesisleri için elektrik üretim şirketleri
tarafından yapılan kapasite artış talepleri için TEİAŞ tarafından belirlenen elektrik iletim
sistemine bağlanabilir toplam kapasitenin etkin ve verimli şekilde tahsisini sağlamak, üretim
şirketleri açısından maliyeti öngörülebilir kılarak rekabetçi piyasa yapısmm korunmasım
sağlamak ve proje sahibi şirketlerin teknik ve ekonomik açıdan makul ilave kapasite taleplerinde
bulunmasım teşvik etmek amacıyla kapasite artışında kaynak türüne göre TEİAŞ tarafmdan bedel
alınması uygulamasma geçilmesi hedeflenmektedir.
Teklifle ayrıca, kadınlar ve gençler başta olmak üzere işsizlerin işgücüne katılımını ve
istihdamım artırmak, yeni istihdam alanlarmın açılmasım teşvik etmek ve çalışanların
vasıflarını yükselterek işsizlik riskini azaltmak, mesleki ve teknik eğitimi özendirmek, kalite ve
etkinliğini artırmak amacıyla 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde yer alan teşvikin
uygulama süresinin; işgücü piyasası aktörlerinin talep ve beklentileri ile 2025 yılı etki analizi
sonuçları doğrultusunda 31/12/2028 tarihine kadar devamı ve bu sürenin 31/12/2029 tarihine
kadar uzatılabilmesi hususunda Cumhurbaşkanına yetki verilmesi,
1/1/2017 tarihinden Önce 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasımn (g)
bendi kapsamında ödeme süresi geçtiği halde ödenmeyen genel sağlık sigortası prim borçlarının
aslı ve buna bağlı olarak tahakkuk eden gecikme cezası ve gecikme zamlarının,
vatandaşlarımızın ekonomik ve sosyal anlamda hayatlarına daha sağlıklı devam etmelerinin
sağlanması amacıyla yürürlüğe konulan yapılandırma kanunlarından yararlanamayan ya da
yararlanmalarına rağmen zorunlu genel sağlık sigortası prim borçlarını ödeyemeyen
sigortalılarm kamuya olan borç yüklerinin hafifletilmesi, sağlık hizmetlerine erişimlerinin
kolaylaştırılması ve nihai olarak da genel sağlık sigortasına erişimin yaygınlaştırılmasının
sağlanması ve toplumsal sağlık riskinin azaltılması,
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun geçici 12 nci maddesi kapsamında yürütülen
Devlet katkısı uygulamasmm sürdürülebilmesi amacıyla, Cumhurbaşkanına tamnan uzatma
yetkisinin süresi her defasında bir eğitim ve Öğretim yılı olmak üzere on beş eğitim ve öğretim
yılma çıkaniması,
Kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularımn 2026 yılında götürü bedel sözleşmeleri
kapsamında sundukları sağlık hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarımn götürü bedel
sözleşme tutarından düşük olması nedeniyle oluşan farkın terkin edilmesi ve terkin edilen
tutarın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten
karşılanması suretiyle kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularımn finansal
sürdürülebilirliğinin desteklenmesi ve sağlık hizmetlerinin kesintisiz olarak sürdürülmesi,
Üretim faaliyetiyle uğraşan kıymetli maden ve petrol rafinerileri ile tütün mamulleri ve
alkollü içki üreticileri ile elektrik eneıjisi üretim faaliyetinde bulunan kurumlarm, %12,5 olarak
tatbik edilecek kurumlar vergisi indirimli oran uygulamasımn dışında bırakılması,
Anayasa Mahkemesinin 12/02/2026 tarihli ve E:2025/257, K:2026/44 sayılı kararıyla
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanımunun 13/A maddesinin onikinci
fıkrasmm beşinci cümlesinde yer alan "nitelikleri" ibaresinin iptal edilmesi nedeniyle; Anayasa
Mahkemesinin iptal gerekçesi doğrultusunda Jandarma Genel Komutanlığında istihdam
edilecek muvazzaf subay ve astsubayların nitelikleri ile Fakülte ve Meslek Yüksekokuluna
almacak adaylarda aranacak niteliklerin Kanuna dercedilmesi.
Anayasa Mahkemesinin 15/1/2026 tarihli ve E: 2025/194, K: 2026/15 sayılı kararıyla
4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 30 ımcu maddesinin birinci fıkrasmın (f)
bendinde yer alan
okullara alınacak öğrencilerde aranacak şartlar....^'' ibaresinin iptal
edilmesi nedeniyle; Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesi doğrultusunda yüksekokullara
başvuru yapacak adaylarda aranacak şartlar ve diğer temel koşullarm Kanuna dercedilmesi
amacıyla düzenlemeler yapılmaktadır.