İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/426 · Komisyonda

İş Kanunu ve Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Bu teklif ilk kez 2 Temmuz 2018 tarihinde (27. Dönem) verildi; sonuçlanmadığı için 27. Dönem’deki 2/191 esas numaralı kaydından 28. Dönem’de yenilendi. 28. Dönem sayılarına dahil edilmez. Önceki kayıt ↗

Teklif ile iş ilişkisinde ayrımcılık yasağı kapsamına cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, cinsiyet ifadesi temelli ayrımcılık fillerinin dâhil edilmesi öngörülmektedir.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Mustafa Sezgin Tanrıkulu
Yeni Parti · Diyarbakır

Komisyon süreci

  1. 2 TEMMUZ 2018
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 19 Haziran 2023 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 19 Haziran 2023 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu
    Geliş 19 Haziran 2023 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Tüm insanların, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temeli dâhil hiçbir ayrımcılıkla karşılaşmadan yaşamını idame ettirme hakkı vardır. Bu hak, gerek İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi gerekse Türkiye'nin onayladığı diğer uluslararası sözleşmelerin ayrımcılık yasağına dair hükümleri ile korunmaktadır. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'nin 6. Maddesine göre, "Bu Sözleşme'ye taraf devletler, herkesin özgürce seçtiği ya da kabul ettiği bir işte çalışarak hayatını kazanma olanağı tanıyan çalışma hakkını tanırlar ve bu hakkın korunması için gerekli tedbirleri alırlar." Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, Sözleşme'nin "cinsel yönelim temelinde istihdama erişim ve devam konusunda ayrımcılığı yasakladığını" belirtmektedir. Bu ayrımcılık yasağı çalışma hayatının tüm boyutlarını kapsamaktadır. Bu nedenle Devletlerin çalışma hakkının herhangi . bir ayrımcılığa uğramaksızın kullanılmasını teminat altına alma yükümlülükleri bulunmaktadır. Devletler, "başta dezavantajlı veya marjinalleştirilmiş kesimler olmak üzere" herkesin insan onuruna yakışır işe erişimini engellemek ya da sınırlandırmaktan. Birlemiş Milletler'in olduğu kadar Avrupa Konseyi'nin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ve Avrupa Birliği'nin cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılık yasağı ktiterleri açık ve nettir. Türkiye Cumhuriyeti'nin yasal mevzuatı ve politikaları, tüm yurttaşlarının onurunun ve insan haklarının korunmasını, desteklenmesini ve saygı gösterilmesini güvence altına almalıdır. Bu güvence lezbiyen, gey, biseksüel ve trans (LGBT) yurttaşları da kapsayacak şekilde, tüm yurttaşlar için eşit hakları ve onuru içermelidir. Türkiye'nin LGBT yurttaşları, günlük yaşamlarının pek çok alanında ayrımcılığa maruz bırakılmaktadırlar. Gerek eşcinselliği suç olarak gören, sayan, eşcinselleri bazı işlerden men eden ya da sosyal yardım haklarını vermeyen Devlet kanunları ve politikaları biçimindeki resmi kurumsal ayrımcılıktan, Hükümet yetkililerinin ve kamu görevlilerinin mağduriyet yaratan tavırlarından; gerekse işte, evde, okulda ve sağlık kurumlarında toplumsal damgalama, dışlama ve önyargı benzeri resmi olmayan ayrımcılıktan zarar görmekte, hakları ihlal. edilmektedirler. Toplumumuzda lezbiyen, gey, biseksüel ve trans kişilere yönelik önyargılar ve hoşgörüsüzlük oldukça yaygındır. Çoğu yurttaşımız cinsel yönelimleri veya cinsiyet kimlikleri nedeniyle ayrımcılık, şiddet ve dışlanmadan muzdariptir. Cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temelli ayrımcılık Türkiye Cumhuriyeti'nin ilkeleriyle olduğu kadar, tabi olduğu uluslararası rejimin standartlarıyla da bağdaşmaz. Türkiye Cunihuriyeti, ayrımcılık ile mücadele etmek ve lezbiyen, gey, biseksüel ve trans kişilerin insan haklarına ve eşit yurttaşlık haklarına saygıyı sağlamak için özel tedbirler benimsemeli ve onları etkili şekilde uygulamadır. İstihdamda ve çalışma hayatında ayrımcılığın yasaklanması, diğer dezavantajlı veya marjinalize edilmiş toplumsal kesimler için olduğu gibi, LGBT'ler açısından da son derece önemli ve gereklidir. İstihdamda ayrımcılık sonucu yoksullaşma, kamusal hayattan ve sosyal hayattan ötelenme, diğer hak alanlarında da kaçınılmaz şekilde kötüleşme yaratır. Sağlık hakkı, barınma hakkı, şiddetten korunma hakkı bunların başında gelmektedir. Devlet, kamu organlarının ayrımcılık içermeyen muamelesini güvenceye almak ile birlikte, yeri geldiği devlet dışı akiörlerce yapılan ayrımcı muameleye karşı korumayı da içerecek İki A istihdamda ayrımcılığı yasaklamalıdır. Devlet, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılığa karşı etkili koruma sağlayacak uygun önlemlerin tesis edilmesini ve uygulanmasını, kamuda olduğu kadar, özel sektördeki istihdam alanlarında da sağlamalıdır. Bu önlemler taciz ve diğer mağdurlaştırma biçimlerinin yasaklanmasını, istihdama erişim ve terfi koşullarını, işten çıkarmaları, ücretleri, meslek içi eğitimi ve diğer çalışma koşullarını kapsamalıdır. Devlet, özellikle memuriyet, öğretmenlik, silahlı kuvvetler ve kolluk kuvvetler gibi kendi yetki alanındaki belirli mesleklere ya da işlere erişim ve bunlar bünyesinde meslekte ilerleme hususunda cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temelli ayrımcı yasa ve uygulamaları ortadan kaldırmalıdır. İstihdamda ve mesleki alanlarda ayrımcılık, işsizlikten ve toplumsal dışlamadan büyük zarara uğrayan LGBT yurttaşları, özellikle de transları yakından ilgilendirmektedir. Özellikle cinsiyet geçişi sırasında işten çıkarılan, her türlü tacizden kurtulmak için işi bırakan kişi sayısı çok yüksektir. Tüm bu açılardan Türkiye Cumhuriyeti özel ve kamu istihdamı için mesleki eğitim, temin, terfi, işten çıkarma, istihdam ve ücret koşulları da dâhil olmak üzere cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelinde ayrımcılığı ortadan kaldırmak ve yasaklamak; Polis ve askeri kuvvetlerde hizmet de dâhil kamu işlevlerinde istihdam ve her düzeyde kamu hizmetini içerecek şekilde kamu hizmetinin her alanında eşit istihdam ve terfi koşullarını temin etmek amacıyla işbu Kanun Teklifi verilmiştir. Ea z Za | KE

Maddeler

9 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1değiştiriyoribare değişikliği4857 sayılı
4857 sayılı İş Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “cinsiyet” ibaresinden sonra “cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, cinsiyet ifadesi” ibaresi eklenmiş, altıncı fikrasında yer alan “dört aya kadar” ibaresi “on iki aya kadar” şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Bu maddeyle iş ilişkisinde ayrımcılık yasağı kapsamına cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, cinsiyet ifadesi temelleri dâhil edilmekte ve ayrıca caydırıcılığın artırılması amacıyla aykırı davrananlardan işçinin talep edebileceği dört aya kadar ücret tutarındaki tazminat tutarının on iki aya kadar ücrete yükseltilmesi hususu düzenlenmektedir.
Madde 2değiştiriyoribare değişikliği
İş Kanununun 99 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “5 inci ve 7 nci maddelerde” ibaresi “7 nci maddede” şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Bu maddeyle 3 üncü madde ile İş Kanununa eklenen 99/A maddesinde daha ağır bir idari para cezası ile birlikte münhasıran düzenlenmesi nedeniyle genel hükümlere aykırılık kapsamından çıkarılmaktadır.
Madde 3ekliyor
İş Kanununun 99 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 99/A maddesi eklenmiştir. Ayrımcılık yasağının ihlali “MADDE 99/A- Bu Kanununun 5 inci maddesi kapsamında öngörülen ilke ve yükümlülüklere aykırı hareket eden işveren veya işveren vekiline bu durumdaki her işçi için 5000 Türk lirası idari para cezası verilir.”
Gerekçe: Bu maddeyle eşit davranma ilkesini ihlal eden işveren veya işveren vekiline ihlale maruz kalan her işçi için 5000 Türk lirası idari para cezası verilmesi öngörülmektedir.
Madde 4değiştiriyor5237 sayılı
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 122 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Nefret ve ayırımcılık
Gerekçe: Bu maddeyle Türk Ceza Kanununda nefrete yol açan haller arasına cinsel yönelim, öinsiyet kimliği, cinsiyet ifadesinin de dâhil edilmesi ve ayrıca iş hayatındaki işe alınma ile sınırlı tutulan nefret suçunun; işe alınmanın zorlaştırılmasında, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında, meslek içi eğitim ve terfi olanaklarından yararlanılmasında, iş sözleşmesinin sona ermesinde de oluşabilmesi öngörülmektedir.
Madde 122
(1) Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, cinsiyet ifadesi, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle; a) Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini engelleyen, b) Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını engelleyen, e) Bir kişinin işe alınmasını engelleyen, zorlaştıran, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının . oluşturulmasında, uygulanmasında, meslek içi eğitim ve terfi olanaklarından yararlanmasında, İŞ sözleşmesinin sona ermesinde doğrudan veya dolaylı biçimlerde ayrımcı işlem yapan, d) Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını engelleyen, kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Madde 5ekliyor6413 sayılı657 sayılı
31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (b), (&) ve (8) bentleri yürürlükten kaldırılmış ve maddeye aşağıdaki fikra eklenmiştir. "(2) Kişinin cinsel yönelimi, cinsiyet kimliği veya cinsiyet ifadesi temel insan hakları kapsamında korunur ve herhangi bir disiplin konusu edilemez." MADDE, 6- 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Memurun cinsel yönelimi, cinsiyet kimliği veya cinsiyet ifadesi temel insan hakları kapsamında korunur ve herhangi bir disiplin konusu edilemez."
Gerekçe: Bu maddeyle silahlı kuvvetlerden ayınma cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasından evrensel insan hakları açısından sorunlu görülen haller çıkarılmakta ve kişinin cinsel yöneliminin, cinsiyet kimliğinin veya cinsiyet ifadesinin temel insan hakları kapsamında korunması ve herhangi bir disiplin konusu edilmemesi amaçlanmaktadır.
Madde 7ekliyor657 sayılı
14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na 125 inci maddesine aşağıdaki ek madde eklenmiştir. “EK MADDE 43- Bir kişinin cinsel yönelimi, cinsiyet kimliği veya cinsiyet ifadesi nedeniyle işe alınması engellenemez, zorlaştırılamaz; çalışma koşullarının oluşturulması ve personel mevzuatının uygulanmasında, meslek içi eğitim ve terfi olanaklarından yararlanmasında, memuriyetinin sona ermesinde doğrudan veya dolaylı biçimlerde ayrımcı işlem yapılamaz. Bu maddeye aykırı işlemde iş ve eylemlerde bulunanlar hakkında bu kanunun 125 inci maddesinin devlet memuriyetinden çıkarmaya ilişkin hükümleri ile Türk Ceza Kanunu'nun 122 nci maddesinin birinci fıkrası hükümleri uygulanır."
Gerekçe: Bu maddeyle bir kişinin cinsel yönelimi, cinsiyet kimliği veya cinsiyet ifadesi nedeniyle anılan davranışlara maruz bırakılması halinde devlet memuriyetinden çıkarmaya ilişkin hükümler ile Türk Ceza Kanunu'nun nefret suçuna ilişkin hükümlerin uygulanması öngörülmektedir.
Madde 8
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 9
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. İŞ KANUNU VE TÜRK CEZA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik