Kaya: Göreme'de 3 kişi hayatını yitirmeyecekti belki

Adalet Kaya (DEM Parti, Diyarbakır), 6 Kasım 2026'da Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 2027 yılı bütçe görüşmelerinde Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesini eleştirdi. Bakanlık bütçesinin genel bütçe içindeki payının yüzde 0,34'ten yüzde 0,32'ye düştüğünü, harcamaların yüzde 34,3'ünün cari transferlere, yüzde 26'sının turizm yatırımlarına ayrılırken doğrudan kültürel üretime yalnızca yüzde 4,1 ayrıldığını belirtti.

Kaya, Güney Kore'nin kültürü ulusal stratejik sanayi ilan ederek Kültür Bakanlığı bütçesini yüzde 2'ye çıkardığını, Türkiye'nin ise kültür diplomasisine stratejik destek vermediğini söyledi. Diyarbakır'da 1.257 tescilli kültür varlığı bulunduğunu, Surlar ve Hevsel Bahçeleri'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde olduğunu ancak restorasyon için yeterli kaynak ayrılmadığını öne sürdü.

Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporlarına göre bazı turizm tesislerinin yıllardır yerinde denetlenmediğini, konaklama kaydı bulunmasına rağmen sıfır veya sıfıra yakın hasılat bildiren işletmelere yaptırım uygulanmadığını aktardı. Göreme'deki peribacası çökmesine işaret ederek, yönetmen Bingöl Elmas'ın belgeseline verilen 170 bin liralık yapım desteğinin faiziyle geri istendiğini söyledi: "Bingöl Elmas'ın çalışmasını cezalandıracağınıza, anlattığı tahribata karşı önlem alsaydınız Göreme'de 3 kişi hayatını yitirmeyecekti belki."

Turizm emekçilerinin güvencesiz çalıştığını, mevsimlik işçilerin ağır koşulları ve ırkçılıkla karşılaştığını anlattı. Bodrum'da bir otelde çalışan Diyarbakırlı bir gencin iş kazası geçirdiğini, tazminatının ödenmediğini ve lojmanda kalamayacağının söylendiğini aktardı. Devlet tiyatrolarında oyun bazlı çalıştırılan 300-350 civarında oyuncunun 12 ay düzenli gelir ve güvenceli istihdam talep ettiğini belirtti.

Kaya, kültürün, tarihin, doğanın herkese ait olduğunu, turizmden doğan refahın onu üreten emekçilerin hakkı olduğunu söyledi. Konuşma TBMM'nin ham tutanağından alındı; görüşme TBMM TV'de yayımlanmadı.