Kural
Anayasa'nın 101. maddesine göre cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilir. Genel oyla yapılan seçimde geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilir. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır; bu oylamaya ilk oylamada en çok oy almış iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilir.
- Salt çoğunluk: geçerli oyların yarısından fazlası. Tam %50 yetmez.
- İkinci oylamaya katılamayan aday: hak kazanan adaylardan biri herhangi bir nedenle katılmazsa boşalan adaylık birinci oylamadaki sıraya göre doldurulur; tek aday kalırsa oylama referandum şeklinde yapılır (m. 101). Simülasyon bu durumu modellemez.
- Adaylık: kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları. Adayı siyasi parti grupları, son genel seçimde geçerli oyların tek başına ya da birlikte en az %5'ini almış partiler veya en az yüz bin seçmen gösterebilir. Bir kimse en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir.
- Yurt dışı ve gümrük oyları doğrudan ülke toplamına eklenir; milletvekili seçimindeki çevre katsayısı burada yoktur.
Simülasyon nasıl çalışır
- 1. tur: adayların ülke geneli oranlarını siz verirsiniz (toplam hep %100). En yüksek oran %50'yi geçiyorsa aday ilk turda seçilir; geçmiyorsa ilk iki aday ikinci tura kalır.
- Oy haritası: her adayın oyu, seçilen 2023 sonucunun ilçe ilçe desenine göre 973 ilçe ile yurt dışı ve gümrüğe dağıtılır. Dağıtım yinelemeli orantılı uydurmayla yapılır: her ilçede adayların payı profil payıyla orantılıdır ve ülke toplamları hedef oranları tam tutturur. Profilde oyu hiç olmayan ilçeler (ör. bir partinin 2023'te o ilde listesi yoksa) profilin ülke ortalamasının %15'ini taban olarak alır.
- Varsayılan oy haritaları: Erdoğan ve AK Parti'den adaylar için Erdoğan'ın 2023 sonucu; muhalefet adayları için Kılıçdaroğlu'nun 2023 sonucu; DEM Parti adayı için Yeşil Sol Parti'nin 2023 milletvekili sonucu; İYİ Parti ve Anahtar Parti adayları için İYİ Parti'nin, Yeniden Refah adayı için Yeniden Refah'ın 2023 sonucu; Ümit Özdağ için Sinan Oğan'ın 2023 sonucu (Zafer Partisi 2023'te Oğan'ı destekledi); 2023'te ayrı listeyle girmeyen partilerin adayları için ülke geneline eşit dağılım. Hepsi kartlardan değiştirilebilir.
- 2. tur, oy aktarımı: finalistlerin 1. tur oyları korunur (yeniden sandığa gitme oranı ayarlanabilir); elenen adayların oyu seçilen kurala göre finalistlere ya da "sandığa gitmez"e dağıtılır. "Orantılı" kuralda elenenlerin oyu finalistlere 1. turdaki güçleri oranında gider. Aktarım her ilçede aynı oranla uygulanır.
- 2023'ün gerçek 2. turu: "2023 seçimi" senaryosunda 1. tur değiştirilmediği sürece 2. tur, 28 Mayıs 2023 resmî sonucudur (il il). 1. turu değiştirince 2. tur aktarımla hesaplanır.
- Yalnız 2. tur: anketlerdeki ikili yarışlar gibi; iki adayın oranı ve oy haritası doğrudan girilir.
- İl düzeyinde elle ayar: il panelinde bir ilin oranları yazılabilir. Düzenlenen il kilitlenir; ülke geneli oranlar kalan illerle tutturulur.
- Oy sayıları: seçmen ve geçerli oy sayıları 2023 tabanıdır (1. tur 54,8 milyon geçerli oy). Fark ve il sayıları bu tabanla hesaplanır.
Veri ve doğrulama
- Oylar YSK sandık sonuçlarından derlenmiş açık veri setinden (ysk, 2011-2024) alınmıştır: il, ilçe, yurt dışı (ülke ülke) ve gümrük.
- Doğrulama: 2014 ve 2023'ün iki oylamasında ülke toplamları YSK kesin sonuçlarıyla birebir aynıdır. 2023 senaryoları 81 ilin tamamında resmî sonucu birebir üretir. 2018'de sandık verisinin ülke toplamı YSK kesin sonucundan 907 oy (%0,002) azdır; ülke geneli için YSK sonucu gösterilir, il ve ilçe kırılımı sandık verisindendir.
- Harita: dnomak/svg-turkiye-haritasi (MIT).
Anketler
- Liste, yayımlanmış kamuoyu araştırmalarından oluşur; her satır kaynağına bağlanır. "Derleme: Vikipedi" yazan satırlar Vikipedi'deki derlemeden alınmıştır, bağlantı satırın asıl kaynağıdır. Eylül-Ekim 2026 anketleri haber kaynaklarından ayrıca doğrulanmıştır.
- Parti adına yapılan araştırmalar ve kaynağı yalnız sosyal medya paylaşımı olan, anket şirketine dayandırılamayan sonuçlar alınmaz.
- Kararsızları ayrı veren anketlerde kararsızlar uygulanırken adaylar arasında orantılı dağıtılır. Ortalama basit ortalamadır.
- Bazı anketler "DEM Parti adayı"nı isimsiz sorar; bu sonuçlar Selahattin Demirtaş'ın adıyla sorulanlarla aynı satırda "Demirtaş / DEM Parti adayı" olarak gösterilir.
Sınırlar
- Bu bir anket değil, kural motorudur: oranları siz verirsiniz, kuralın bu oranlarla ne üreteceğini gösterir. vekilin.com tahmin yapmaz.
- Coğrafya 2023'e dayanır; adayların il il gücü 2023'tekinden farklı olabilir. Oy haritası seçimi bir varsayımdır.
- Adaylık şartları ve aday listeleri modellenmez: listeye her isim eklenebilir.
Kaynaklar
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 101 (YSK 10.03.2023 tarihli 2023/111 sayılı kararda alıntılandığı biçimiyle).
- YSK kesin sonuçları: 2014 (Anadolu Ajansı, 15.08.2014), 2018 (4 Temmuz 2018), 2023 1. tur (YSK 2023/1091, RG 19.05.2023 mükerrer), 2023 2. tur (RG 01.06.2023).
- ysk veri paketi (sencer/ysk): temizlenmiş YSK sandık sonuçları 2011-2024.
- Anketler: her satırın kendi kaynağı; derleme için Vikipedi, "Bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi için yapılan anketler".
