İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48326 · 31 Ağustos 2026

MESEM kapsamında çalışan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin

Muhatap: Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Mesleki eğitim Türkiye için zorunluluktur. Sanayinin ustaya, teknik personele, kalifiye işçiye ihtiyacı vardır. Ancak mesleki eğitim ile çocuk emeğinin sömürülmesi arasındaki sınır çok açık çizilmek zorundadır. , Bir öğrenci işletmeye eğitim almak için gider. Ucuz iş gücü olmak için değil. Çocuk ve gençlerin çalıştıkları işletmelerde iş kazası geçirmesi, ağır işlerde kullanılması veya eğitim programıyla ilgisi olmayan işlerin yaptırılması hâlinde sistemin temel amacı zedelenir. Mesleki eğitimin başarısı programa kayıtlı öğrenci sayısıyla değil, öğrencinin gerçekten meslek öğrenip güvenli biçimde mezun olmasıyla ölçülmelidir.

Sorular

  1. 2026 yılı itibarıyla mesleki eğitim merkezlerine kayıtlı toplam öğrenci sayısı kaçtır?
  2. Öğrencilerin yaş gruplarına göre dağılımı nedir?
  3. 18 yaşından küçük MESEM öğrencisi sayısı kaçtır?
  4. Program kapsamında öğrenci çalıştıran işletme sayısı kaçtır?
  5. İşletmelerin kaçında düzenli i iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmaktadır?
  6. Öğrenci çalıştırma izni verilen işletmelerin kriterleri nelerdir?
  7. İş güvenliği ihlali nedeniyle öğrenci çalıştırma yetkisi iptal edilen işletme sayısı kaçtır?
  8. 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında MESEM öğrencilerinin geçirdiği iş kazası sayısı kaçtır?
  9. 9) Bu kazalarda hayatını kaybeden öğrenci sayısı kaçtır?
  10. 10) Kalıcı sakatlık yaşayan öğrenci sayısı kaçtır?
  11. İş kazalarının sektörlere göre dağılımı nedir?
  12. En fazla kazanın yaşandığı sektör hangisidir?
  13. ' i : ' 13) 18 yaşından küçük öğrencilerin tehlikeli işlerde çalıştırıldığı vakalâr tespit edilmiş midir?
  14. ; 14) Yasak işlerde çalıştırılan öğrenci sayısı kaçtır?
  15. Öğrencilere iş sağlığı ve güvenliği eğitimi işe başlamadan önce zorunlu olarak verilmekte midir?
  16. Bu eğitimin uygulamalı olup olmadığı denetlenmekte midir?. 17) İşletmedeki usta öğreticinin niteliği nasıl kontrol edilmektedir?
  17. 18) Usta öğreticinin öğrenci başına ayırdığı eğitim zamanı ölçülmekte midir?
  18. Öğrencinin program dışı işlerde kullanıldığı şikâyet sayısı kaçtır?
  19. Çay taşıma, temizlik ve benzeri meslek eğitimi dışı işlere yönlendirilen öğrencilere ilişkin kaç işlem yapılmıştır?
  20. Öğrencilerin çalışma saatleri dijital olarak izlenmekte midir?
  21. Yasal sürenin üzerinde çalıştırıldığı tespit edilen öğrenci sayısı kaçtır?
  22. Gece çalıştırılan 18 yaş altı öğrenci tespit edilmiş midir?
  23. Hafta sonu izinsiz çalıştırılan öğrenci sayısı kaçtır?
  24. MESEM öğrencilerinin devamsızlık oranı nedir?
  25. Programı yarıda bırakan öğrenci oranı kaçtır?
  26. Mezun olan öğrencilerin kaçı mezuniyet sonrası kendi mesleğinde çalışmaktadır?
  27. Mezuniyet sonrası istihdam oranı nedir?
  28. MESEM öğrencilerinin akademik eğitime devam etme imkânlarının daraldığı yönündeki eleştiriler değerlendiriliyor mu?
  29. Öğrencilerin üniversiteye geçiş başarı oranı nedir?
  30. İşverenlere sağlanan kamu desteklerinin öğrencinin eğitim kalitesine dönüşüp dönüşmediği nasıl denetlenmektedir?
  31. Program üzerinden usulsüz kamu desteği aldığı tespit edilen işletme sayısı kaçtır?
  32. Hayali öğrenci kaydı tespit edilmiş midir?
  33. Mesleki eğitimi işveren için ucuz iş gücü modeline dönüştüren uygulamalara karşı hangi yaptırımlar vardır?
  34. MESEM sisteminin bağımsız olarak eğitim kalitesi ve çocuk güvenliği bakımından değerlendirilmesi planlanmakta mıdır?
  35. Her öğrenciye iş yeri dışında düzenli rehberlik ve denetim sağlayacak danışman öğretmen modeli güçlendirilecek midir?
  36. Mesleki eğitimin nihai hedefini kayıt sayısından çıkarıp güvenli, nitelikli ve kalıcı istihdam olarak belirleyecek yeni performans sistemi kurulacak mıdır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin
T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YUZYILI Sayı o: E-32661919-610- 25 A OA./49/2026 Konu : Yazılı Soru Önergelerinin Cevabı 7148205 148208 71y8210 HY3326 H4813237 H4s4z8 HUSG20 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi :a) 02.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1930604 sayılı yazınız. b) 04.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1932004 sayılı yazınız. ©) 09.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1936404 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazılarla iletilen Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/48205, 7/48326, 7/48327 ve 748428, Mersin Milletvekili Gülcan KIŞ'ın 7/48208, Kayseri Milletvekili İsmail ÖZDEMİR'in 7/48210 ile Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN”ın 7/48430 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. N Bilgilerinize arz ederim. Ek: Bilgi (11 Sayfa) Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 06648 ANKARA ighiçini Emihe DOĞDU e-posta: sgbdmeb.gov.tr Telefon: (0312) 4132532 Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks; (0312) 418 7539 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI © EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YÜZYILI 71y332€ DENİZLİ MİLLETVEKİLİ YASİN ÖZTÜRK'ÜN 7/48326 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Mesleki eğitim merkezi programı, öğrencilerin eğitimden kopmadan mesleki bilgi, beceri ve yetkinlik kazanmalarını ve bir mesleği iş başında öğrenmelerini amaçlayan örgün ortaöğretim programıdır. Öğrencilerin eğitim süreçleri, haftada bir gün okulda teorik, dört gün ise sözleşme imzaladıkları işletmelerde usta öğretici gözetiminde uygulamalı eğitim almak üzere planlanmıştır. Öğrenciler, ilgili diploma programının gereklerini ve fark derslerini tamamlayarak ustalık belgesinin yanı sıra ortaöğretim diploması alabilmekte ve yükseköğrenimlerine devam edebilmektedir. 2026 yılı Eylül ayı itibarıyla mesleki eğitim merkezi programına kayıtlı 470.860 öğrenci bulunmaktadır. Bu öğrencilerin 373.100'ü 18 yaşından küçük, 82.267'si 18-24 yaş arasında, 15.493'ü ise 24 yaşın üzerindedir. Aynı dönem itibarıyla 223.849 işletmede mesleki eğitim merkezi öğrencileri beceri eğitimine devam etmektedir. Öğrencilerin işletmede mesleki eğitim ve staj yapacakları işletmeler, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 142'nci maddesinde belirtilen ölçütler doğrultusunda il ve ilçelerde oluşturulan işletme belirleme komisyonlarınca belirlenmektedir. İşletmelerin değerlendirilmesinde öğretim programına uygun faaliyetlerin yürütülmesi, gerekli donanımın ve usta öğreticinin bulunması, öğrencilerin sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilecek alanların mevcut olması ve iş sağlığı ve güvenliği koşullarının sağlanması gibi hususlar dikkate alınmaktadır. İşletmelerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuatla düzenlenmiş olup iş yerlerinin bu yönden denetlenmesine ilişkin yetki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığındadır. Bakanlığımızca öğrencilerin işletmelerde gördükleri beceri eğitimlerinin öğretim programlarına ve ilgili mevzuata uygunluğu, okul müdürlüklerince görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından düzenli olarak kontrol edilmektedir. Bakanlığımızın “Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği” konulu 2024/36 sayılı Genelgesi kapsamında işletmelerin beceri eğitimi için uygunluğunun iş güvenliği uzmanlarının desteğiyle değerlendirilmesi, uygun olmayan işletmelere öğrenci gönderilmemesi ve işletmelerce alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin valiliklerce takip edilmesi öngörülmektedir. Öğrencilere işletmeye gönderilmeden önce iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmekte; işletmeler tarafından da ilgili mevzuat kapsamında işe başlama ve temel eğitimleri gerçekleştirilmektedir. İşletmelerde görevli usta öğreticilerin belgeleri, Bakanlığımızca gerçekleştirilen sınav sonucunda düzenlenmekte ve öğrenci kayıtları sırasında bu belgelerin geçerliliği e-Devlet üzerinden doğrulanmaktadır. Öğrencilerin iş yerlerindeki eğitiminin niteliği ile usta öğreticilerin çalışmaları koordinatör öğretmenlerce düzenli olarak kontrol edilmektedir. Öğrencilerin işletmelerdeki beceri eğitimleri öğretim programları ve sözleşme hükümleri çerçevesinde yürütülmekte olup öğretim programıyla ilgisi bulunmayan işlerde görevlendirilmeleri mevzuata uygun değildir. İşletmeler, öğrencilerin günlük devam durumlarını takip etmek ve devamsızlık ya da ayrılış durumlarını bağlı oldukları okul veya kuruma bildirmekle yükümlüdür. Devanısızlık bilgileri koordinatör öğretmen ve usta öğretici tarafından takip edilerek aylık devamsızlık takip formuyla okul veya kurum yönetimine iletilmektedir. T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI J00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı yüzYıLı Öğrencilerin işletmelerde yaşadıkları sorunlar koordinatör öğretmen, okul yönetimi ve okul rehberlik servisi iş birliğiyle ele alınmaktadır. Kanuna veya sözleşme hükümlerine aykırı davranan işletmelerle yapılan sözleşmelerin feshedilmesi mümkün olup gerekli hâllerde sözleşme sonlandırılarak öğrencinin farklı bir işletmede eğitimine devam etmesi sağlanmaktadır. Mesleki eğitim merkezi öğrencileri de dâhil olmak üzere mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler, okulda ve işletmede yaptıkları mesleki eğitim süresince iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmakta; sigorta primleri Bakanlık bütçesinden karşılanmaktadır. Mesleki ve teknik eğitim kurumlarının genelinde bugüne kadar toplam 37 öğrenci iş kazası nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Son beş yılda ise toplam 31.747 öğrenci iş kazası geçirmiştir. Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görevli personelin mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği veya kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönündeki somut ihbar ve şikâyetler üzerine, Bakanlık veya valilik makamından alınan Olur'a istinaden müfettişlerce inceleme-soruşturma başlatılmaktadır. İddiaların doğrulanması hâlinde fiilin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuatta belirlenen yaptırımlar teklif edilmektedir.

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir