MESEM kapsamında çalışan öğrencilerin çalışma koşullarına ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI (0 0) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı İİ yüzyıuı YETLIR Sayı — :E-32661919-610-259 04. /40/2026 Konu : Yazılı Soru Önergelerinin Cevabı “156181804 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 4 C 46 ) 1/8153 İlgi a) 11.092026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1937120 sayılı yazınız. o 7//$ 186 b) 15.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1939851 sayılı yazınız. e) 16.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1940879 sayılı yazınız. o Ör /18 984 ç) 21.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1941574 sayılı yazınız. d) 21.09.2026 tarihli ve B-43452547-120.07.04-1942877 sayılı yazınız. Y/L(410 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Ordu Milletvekili Mustafa ADIGÜZEL'in 7/4$498, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/48648, 7/48910, 7/48912 ve 7148913, Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ'ın 7/48649 ve 7148788, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7/48655, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7148783, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/48786 ile Mersin Milletvekili Burhanettin KOCAMAZ'ın 7/49037 ve 7/49039 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur. İ Bilgilerinize arz ederim. Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (17 Sayfa) A1 4Şİ12-4F713 1 41037 04103) Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 06648 ANKARA | Bilgi için: Ümit KARAKAYA e-posta: sgbğmeb.gov.tr Telefon: (0312) 4132738 Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 7539  Taya T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı yüzyılı ORDU MİLLETVEKİLİ MUSTAFA ADIGÜZEL'İN 7/48498 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Mesleki eğitim merkezi programı, öğrencilerin teorik eğitim ile işletmelerdeki uygulamalı eğitimi birlikte sürdürerek mesleki bilgi, beceri ve yeterlik kazanmalarını amaçlayan örgün ortaöğretim programıdır. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 11'inci maddesi uyarınca aday çırak ve çıraklar öğrenci statüsünde bulunmakta ve öğrencilik haklarından yararlanmaktadır. Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütünün 138 sayılı Asgari Yaş Sözleşmesi'nin 6'ncı maddesinde, yetkili makam tarafından belirlenen koşullarda, en az 14 yaşındaki kişilerin işletmelerde yürüttüğü ve onaylanmış eğitim programlarının ayrılmaz parçasını oluşturan çalışmalar için özel düzenleme bulunmaktadır. Bu düzenleme, mesleki eğitim faaliyetinin belirlenen koşullara ve eğitim programına uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. 3308 sayılı Kanun'un 25'inci ve geçici 12'nci maddeleri kapsamında mesleki eğitim merkezi programının 9, 10 ve I1l”inci sınıflarındaki öğrencilere net asgari ücretin yüzde 30'undan, kalfalık yeterliğini kazanmış 12'nci sınıf öğrencilerine ise yüzde 50'sinden az ücret ödenmemektedir. Farklı oranlar kanunda kalfalık yeterliğinin kazanılması esas alınarak düzenlenmiş olup bu oranlar ödenebilecek ücretin alt sınırını oluşturmaktadır. Öğrenciye ödenecek ücret ve ücret artışları, kanuni alt sınırlar gözetilerek sözleşmeyle belirlenmektedir. İşletmelerde Mesleki Eğitim/Tamamlayıcı Eğitim/Staj Sözleşmesi'nin 9'uncu maddesinde, işletmedeki mesleki eğitimine veya teorik eğitimine özürsüz olarak devam etmeyen ya da ücretsiz izin kullanan öğrencilerin bu günlere ilişkin ücretlerinin kesileceği düzenlenmiştir. Bununla birlikte 3308 sayılı Kanun'un 12'nci maddesi kapsamında teorik eğitime katılım için ücretli izin verilmekte, 26'ncı maddesi kapsamında ise öğrencilere her yıl tatil aylarında bir ay ücretli izin hakkı tanınmaktadır. Ücretli izin süreleri ile özürsüz devamsızlık ve ücretsiz izin süreleri farklı hükümlere tabidir. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 88 ve 89'uncu maddeleri kapsamında görevlendirilen koordinatör öğretmenler, işletmelerdeki eğitimin planlı yürütülmesini ve öğretim programına uygunluğunu izlemekte, öğrencilerin devam ve başarı durumlarını takip ederek rehberlik yapmaktadır. Yönetmeliğin 142 ve 144'üncü maddeleri uyarınca işletmelerin eğitime uygunluğu değerlendirilmekte; işletmelerin eğitimi ilgili meslek alanı ve dalının öğretim programına uygun biçimde, gerekli yeterliğe sahip usta öğretici veya eğitici personel gözetiminde yürütmesi gerekmektedir. Eğitim süreleri ilgili haftalık ders çizelgeleri ve çalışma takvimi çerçevesinde belirlenmekte olup öğrencilerin öğretim programıyla ilgisi bulunmayan işlerde görevlendirilmeleri mevzuata uygun değildir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 2'nci maddesi, çırak ve stajyerleri de Kanun kapsamına almaktadır. Kanun'un 4 ve 10'uncu maddeleri uyarınca işverenler, sağlık ve güvenlik tedbirlerini almak, risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak ve belirlenen uygunsuzlukları gidermekle yükümlüdür. 3308 sayılı Kanun'un 41'inci maddesi kapsamında işletmelerdeki mesleki eğitimin denetimi Bakanlığımızca; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartlarına ilişkin denetimler ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yürütülmektedir. Bakanlığımızın 2024/36 sayılı “Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği” konulu Genelgesi ile işletmelerin uygunluğunun iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının katılımıyla  T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YÜZYILI değerlendirilmesi, uygun görülmeyen işletmelerle sözleşmelerin feshedilmesi ve şartlarını iyileştirmeyen işletmelere öğrenci yerleştirilmemesi yönünde düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca öğrencilere işletmelerde eğitime başlamadan önce iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi, bu eğitimi almayan öğrencilerin işletmelere gönderilmemesi ve işletmelerce iş yerine özgü güvenlik eğitimlerinin sağlanması öngörülmüştür. Mesleki eğitim merkezi öğrencileri de dâhil olmak üzere mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler, okulda ve işletmede yaptıkları mesleki eğitim süresince iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmakta; sigorta primleri Bakanlık bütçesinden karşılanmaktadır. Mesleki eğitim merkezleri ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin daha önce ayrı izlenen iş kazası verileri, ortak bir yazılım üzerinden birlikte derlenmektedir. Her iki kurum türünü kapsayan bu kayıtlara göre son beş yılda 31.747 öğrenci iş kazası geçirmiş, 37 öğrenci iş kazası nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Öğrenci ücretlerine yönelik devlet katkısı, 3308 sayılı Kanun'un geçici 12'nci maddesi ve ilgili Usul ve Esaslar çerçevesinde yürütülmektedir. Devlet katkısı uygulamasında öğrenciye yapılacak ücret ödemesi esas alınmakta; işletmelerin ücretleri öğrencilerin banka hesaplarına yatırması, ödemelerin kanıtlayıcı belgelere dayanması ve ilgili bilgilerin doğru olarak bildirilmesi gerekmektedir. Usul ve Esasların 5'inci maddesinde bildirim ve ödeme sorumlulukları, 6*ncı maddesinde ise gerekli şartları taşımadığı sonradan tespit edilenler için yapılan devlet katkısı ödemelerinin işverenden tahsili ile fazla ve yersiz ödemelerin takibi düzenlenmiştir.