Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim

Gerekçe

Sorular

1. Kurul, denetim faaliyetlerine ilişkin önemlilik ve öncelik ilkeleri ile risk değerlendirmelerinde dikkate alınacak ölçütleri ve uygulama esaslarımı belirler. Denetim faaliyeti, önemlilik ve öncelik ilkeleri ile risk değerlendirmeleri kapsamında Kurul Başkanı tarafından oluşturulacak program uyarınca yürütülür. Kurul Başkanı, oluşturulan program dışında incelenmesini gerekli gördüğü hususlarda program dışı denetim yaptırabilir. MADDE 89 - (1) Denetim, bu Kanun kapsamındaki tüm kurum ve kuruluş ile ilgili diğer gerçek ve tüzel kişilerin bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatın sermaye piyasasına ilişkin hükümleriyle ilgili faaliyet ve işlemlerini kapsar. Denetimle görevlendirilen personel, ilgili gerçek ve tüzel kişilerden bu Kanun ve ilgili diğer mevzuatın sermaye piyasasına ilişkin hükümleriyle ilgili görecekleri bilgi ve belgeleri istemeye, bunların vergi ile ilgili kayıtları dâhil olmak üzere tüm defter ve belgeleri ile elektronik ortamda tutulanlar dâhil tüm kayıtlar ve sair bilgi ihtiva eden vasıtaları, bilgi sistemlerini incelemeye, düzenlemeye yetkilidir. Şeklinde ilgili Kanun bağlamında iş ve işlem gören piyasada 17 Eylül tarihinde bazı şirket hisselerinin değerlerinin, bilanço ve kar düzeyi ile açıklanamayacak derecede hızlı yükseldiği görülmüştür. Konunun detayına bakıldığında söz konusu şirketlerin hisselerinin büyük oranlarda bazı fonlar tarafında satın alındığı, yüksek satın alma sonucu hisse fiyatının yükseldiği, bunun sonucunda ise hisseyi tutan fonun değerinin arttığı saadet zinciri benzeri bir döngüye girildiği anlaşılmaktadır. Buna karşı Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılan açıklama ile piyasa istikrarını korumak amacıyla 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 130 yatırım fonunu Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu'nda alım-satıma kapatmış ve bu fonların tasfiye edilmesine karar vermiştir. Söz konusu yatırım fonlarında görülen sert değer kayıpları ve likidite sorunları, sermaye piyasalarının işleyişi ile yatırımcı güvenine ilişkin yüksek zararlar meydana getirmiştir. Bu TBMM N Tel: 0(312)4206434-35 Faks: 0(312)4202476 E-Mail: cem.avsar(Gtbmm.gov.ir Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA çerçevede söz konusu fonların büyüklüğünün ise 800-900 milyar TL düzeyinde olduğu ve 500 binden fazla yatırımcının etkilendiği tahmin edilmektedir. Borsa Istanbul'da da 94 7,5'i aşan kayıplar yaşanmış ve endekse bağlı devre kesici devreye girmiştir. Bu husus ilişkin Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek, 4 Kasım 2025 tarihinde Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresi'nde yaptığı açıklamada bazı fonlar üzerinden manipülasyon yapıldığını bildiğini ifade etmiştir. Ancak bu konuda somut adım atılması için 10 ay kadar beklenmiş ve Sermaye Piyasası Kurulu Yatırım Fonlarına İlişki Rehber'de değişiklikler ancak 28 Ağustos 2026 tarihinde yapılabilmiştir. Fonlarla ilgili iddialar daha önceye dayansa da Hazine ve Maliye Bakanı'nın açıklama yaptığı Kasım 2025 tarihi baz alınırsa dahi zerinden geçen 10 aylık süreçte yetkili kurumların bu konuda gereği gibi araştırmadığı ya da alacakları tedbirler çeşitli nedenlerle geciktirildiği iddiaları söz konusudur. Buna karşı Finansal İstikrar Komitesinin (FİK) olağanüstü toplantısı ardından yaptığı açıklamada; “piyasalardaki hareketliliğin, sınırlı sayıdaki poriföy' yönetim şirketlerinin uhdesindeki bazı fonlarda yaşanan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığı, Borsa İstanbul'un ve sermaye piyasalarımızın işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığı, sorunun, fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaşmakta olup geçici ve yönetilebilir nitelikte olduğu, alınabilecek tedbirleri değerlendirildiği ve gerekli tüm tedbirler ilgili kurumlarımız tarafından süratle uygulamaya konularak piyasa bozucu eylemlerde bulunduğu belirlenenler hakkında düzenleyici ve denetleyici kurumlarımız yetkilerini kararlılıkla kullanılacağı”, şeklinde ifadelere yer verse de SPK'nın gerekli önlemleri çok daha önce almasının önündeki engellerin neler olduğunu, yasal denetim sürecinin, ayrıcalıklı bir kesim lehine sağlıklı işlemesini önleyen bir girişim ya da irade olup olmadığı kamuoyu nezdinde soru işaretleri barındırmaktadır.
2. Sayın Şimşek'in 4 Kasım 2025'te konuya ilişkin açıklamalarda bulunmasına karşın gerekli düzenlemelerin -Sermaye Piyasası Kurulu Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'de değişiklikler- yapılmasının 28 Ağustos 2026'ya bırakılmasının gerekçesi nedir?
3. Söz konusu gecikmede ilgili kurumların bir ihmali ve kusuru olduğunu düşünüyor musunuz?
4. Bu süreçte ne tür incelemeler yapılmıştır?
5. Söz konusu gelişmeler bağlamında hem fonların tasfiyesinde hem de BİST'teki düşüş nedeniyle oluşan kamusal zarar ne kadardır?
6. Bu hususta ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak bahse konu zarara yol açan kişi/kurumlar hakkında idari ve adli işlem başlatılacak mıdır?
7. Söz konusu fonların TEFAS'a açılmasına izin veren ve bazı şirketlerin mevzuata aykırı olarak halka arzına onay veren SPK yöneticileri başta olmak üzere yetkili kurumların idarecileri hakkında gerekli yasal işlemler başlatılacak mıdır?
8. Gerekli düzenlemelerin yapılmasında oluşan yaklaşık 10 aylık bir gecikme dikkate alındığında kamusal sorumluluk gereği, bu durumdan zarar gören küçük yatırımcıların zararının tahsili hususunda bir çalışma yapılacak mıdır?
9. Bu husustaki düşünceniz nedir?
10. Tel: 0 (312) 420 6434-35 Faks: 0 (312) 42024 76 E-Mail: cem.avsar(Gtbmm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili . Söz konusu sorun sebebiyle piyasaya müdahalesi yapılmış mıdır?
11. Şayet yapılmışsa bu müdahalenin büyüklüğü ve oluşan kamusal zarar ne kadardır?
12. . Söz konusu olay neticesinde birikimleri ve tasarrufları risk altında olan kaç vatandaşımız bulunmaktadır?
13. Toplam risk tutarı tam olarak nedir?
14. . İlgili kişi ve şirketlerin üçüncü kişilerle gerçekleştirdiği nakit transferleri ve malvarlığı hareketleri nasıl takip edilmektedir?
15. Söz konusu kişilerin mal varlıklarına yönelik herhangi bir işlem yapılması planlanmakta mıdır?
16. . Bahse konu sorun bu düzeye ulaşıncaya kadar SPK denetimi altındaki yatırım fonlarından, portföy yönetim şirketlerinden veya vatandaşlardan tarafımıza herhangi bir talep ve şikayet (yatırımcılar zarara uğradıkları, haksız ve şüpheli fiyat hareketleri iddiaları, fon yönetimlerinin aydınlatma yükümlülüğüne uymadığı gibi) ulaşmış mıdır?
17. Şayet ulaştıysa bu hususta ne tür adımlar atılmıştır?
18. . Milyonlarca küçük yatırımcıyı doğrudan etkileyen fon odaklı manipülasyonların bir likidite krizine dönüşmemesi, borsadaki gerçek hisse senedi sahipliği oranlarının ve yatırım fonlarının taşıdığı potansiyel risklerin şeffaf bir şekilde izlenmesi, şeffaflık ve hesap verilebilirliğin artırılması, milyonlarca küçük yatırımcının korunması ve finansal istikrarın sağlanması için; kritik bir koruma kalkanı oluşturması bağlamında düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile Bakanlığınızın tam bir koordinasyon içinde hareket etmesi ve güvenin yeniden tesisi bakımından bir çalışma yapmayı planlıyor musunuz?
19. Bu husustaki düşünceniz nedir?
20. TBMM Tel: 0 (312)4206434-35 Faks: 0(312)4202476 E-Mail: cem.avsar(Otbınm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

• 7/49397 · 23 Eyl · Cevap süresi devam ediyor
  Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
• 7/49652 · 28 Eyl · Cevap süresi devam ediyor
  Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
• 7/49395 · 22 Eyl · Cevap süresi devam ediyor
  Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
• 7/49394 · 21 Eyl · Cevap süresi devam ediyor
  Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
• 7/49398 · 23 Eyl · Cevap süresi devam ediyor
  Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin