Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
Önergenin metni
Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Gerekçe
Sorular
- 2025 yılının son çeyreğinde yatırım fonlarında tespit edilen olağandışı fiyat ve miktar hareketlerinin kapsamı nedir?
- Finansal İstikrar Komitesi'nin 2 Aralık 2025 tarihli toplantısında fon piyasalarına ilişkin hangi riskler ele alınmıştır?
- Bu toplantıda hangi kararlar alınmış, hangi kurumlara hangi görevler verilmiştir?
- 3 Aralık 2025 tarihinde SPK bünyesinde kurulan çalışma grubunun görev, yetki ve sorumlulukları nelerdir?
- Çalışma grubu tarafından hazırlanan rapor veya risk değerlendirmesi Bakanlığınıza sunulmuş mudur?
- Risklerin tespit edildiği tarih ile Eylül 2026'daki kriz arasında neden daha erken ve kapsamlı tedbirler alınmamıştır?
- Bakanlığınız tarafından bu süreçte bir etki analizi, risk raporu veya kriz senaryosu hazırlanmış mıdır?
- Yatırım fonlarının düşük işlem hacimli hisselerde yoğunlaşmasına hangi mevzuat hükümleri izin vermiştir?
- il Fonların tek bir hisse, şirket grubu veya ilişkili varlık üzerinde yoğunlaşmasını sınırlayan mevcut düzenlemeler yeterli midir?
- Fon portföylerinde likidite riski için zorunlu asgari nakit veya kolay nakde çevrilebilir varlık oranı uygulanmakta mıdır?
- Uygulanıyorsa bu oranlar kriz yaşayan fonlar bakımından yeterli olmuş mudur?
- Fonların günlük pay geri alım taahhütleri ile portföylerinin gerçek likiditesi arasında uyumsuzluk olup olmadığı incelenmiş midir?
- Fonların varlık değerlemelerinde bağımsız değerleme, ikinci fiyat doğrulaması veya stres testi zorunluluğu getirilecek midir?
- Fon portföylerinde işlem hacmi düşük hisselerin gerçek piyasa değerinden yüksek gösterilmesini önlemek amacıyla hangi teknik tedbirler alınacaktır?
- Fon yöneticilerinin ilişkili taraf işlemleri ve çapraz fon işlemleri daha sıkı biçimde denetlenecek midir?
- Fon yönetim şirketleri, aracı kurumlar, bankalar, Takasbank, Merkezi Kayıt Kuruluşu, SPK, MASAK ve Borsa İstanbul arasında gerçek zamanlı veri paylaşımı yapılmakta mıdır?
- Bakanlığınızın koordinasyonundaki Finansal İstikrar Komitesi, kriz öncesi riskleri hangi göstergeler üzerinden takip etmektedir?
- Fon bazında yoğunlaşma, yatırımcı çıkışları, günlük likidite açığı ve temerrüt riski için erken uyarı sistemi bulunmakta mıdır?
- Bulunuyorsa bu sistem neden krizden önce kamuoyuna veya ilgili yatırımcılara uyarı üretmemiştir?
- Krizden etkilenen fonlarda toplam yatırımcı sayısı ve toplam portföy büyüklüğü ne kadardır?
- Bu fonlarda bireysel yatırımcıların toplam payı ve kurumsal yatırımcıların toplam payı nedir?
- Yatırımcıların satış taleplerinin karşılanamaması nedeniyle oluşan tahmini zarar tutarı ne kadardır?
- Tasfiye kapsamına alınan fonların varlıklarının hangi yöntemle ve hangi takvimle satılması planlanmaktadır?
- Tasfiye sürecinde varlıkların zorunlu satış nedeniyle gerçek değerinin altında elden çıkarılmasını önlemek için hangi tedbirler alınacaktır?
- SPK tarafından tasfiye konusu fonlara ilişkin sürenin üç aydan altı aya çıkarılmasının yatırımcılar açısından beklenen etkisi nedir?
- Tasfiye sürecinde yatırımcıların alacak sıralaması nasıl belirlenecektir?
- Fon yatırımcılarının zararlarını karşılamak üzere kamu kaynaklarından, yatırımcı tazmin mekanizmalarından veya sektör katkı paylarından yararlanılması planlanmakta mıdır?
- Yatırımcıların mevduat sahipleri gibi belirli bir güvence kapsamına alınmasına yönelik bir çalışma yürütülmekte midir?
- Kamu kaynaklarından herhangi bir ödeme yapılacaksa bunun hukuki dayanağı ve maliyeti nedir?
- Fon krizi nedeniyle haksız kazanç elde eden kişi veya kuruluşlardan kamuya veya yatırımcılara kaynak aktarılması için hangi mekanizmalar kullanılacaktır?
- MASAK tarafından şüpheli işlem bildirimleri, fonlar arası para transferleri ve ilişkili kişi hareketleri incelenmiş midir?
- Fon krizi kapsamında malvarlığı dondurma, tedbir koyma veya şüpheli varlık transferlerini önleme işlemi yapılmış mıdır?
- Fon yöneticileri ve portföy yönetim şirketlerinin sermaye yeterliliği, risk yönetimi ve iç kontrol sistemleri denetlenmiş midir?
- Fon yatırımcılarına sunulan izahname, yatırımcı bilgi formları ve risk bildirimlerinin yeterli olup olmadığı incelenmiş midir?
- Bankalar ve yatırım kuruluşlarının yatırımcılara fonların gerçek risklerini açıklama yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği denetlenmiş midir?
- Yatırımcıların yalnızca geçmiş getiriler üzerinden yönlendirilmesini önlemek amacıyla reklam ve tanıtım kuralları sıkılaştırılacak mıdır?
- Fon yöneticilerinin kişisel veya ilişkili hesaplar üzerinden fon performansını etkileyen işlemler yapıp yapmadığı denetlenmiş midir?
- Fon yöneticilerinin ücret ve performans primlerinin, gerçek ve sürdürülebilir getiriler yerine kısa vadeli fiyat artışlarını teşvik etmesini önlemek amacıyla düzenleme yapılacak mıdır?
- Sermaye piyasalarında benzer krizlerin yeniden yaşanmaması için Bakanlığınızca hazırlanan mevzuat değişikliği taslağı bulunmakta mıdır?
- Bakanlığınız, SPK ve diğer ilgili kurumların kriz öncesi ve kriz sonrası işlemlerini incelemek üzere bağımsız bir araştırma veya denetim komisyonu kurulmasını değerlendirmekte midir?
- Yaşanan süreçte kamu kurumlarının görev ve sorumluluklarını yerine getirip getirmediğine ilişkin idari inceleme başlatılmış mıdır?
- Denetim zaafı veya gecikmiş müdahale tespit edilmesi halinde sorumlular hakkında hangi idari ve mali yaptırımlar uygulanacaktır?
- Fon piyasasına ilişkin düzenlemelerin hazırlanmasında portföy yönetim şirketleri, bankalar ve yatırımcı temsilcileriyle yapılan toplantıların tutanakları kamuoyuna açıklanacak mıdır?
- Küçük ve orta ölçekli yatırımcıların haklarını korumak amacıyla bağımsız bir yatırımcı ombudsmanı veya özel başvuru mekanizması kurulacak mıdır?
- Fon krizine ilişkin tüm kurumların tespit, karar, yazışma ve denetim kayıtları kamuoyuna ve TBMM'ye sunulacak mıdır?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Benzer sorular
- 7/49652 · 28 Eyl · Cevap süresi devam ediyorBazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
- 7/49396 · 23 Eyl · Cevap süresi devam ediyorBazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
- 7/49395 · 22 Eyl · Cevap süresi devam ediyorBazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
- 7/49394 · 21 Eyl · Cevap süresi devam ediyorBazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
- 7/49397 · 23 Eyl · Cevap süresi devam ediyorBazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin
Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir