İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/49575 · 24 Eylül 2026

Kürtçe öğretmeni ihtiyacına ve seçmeli Kürtçe dersi alan öğrenci sayısına ilişkin

Muhatap: Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve devamı maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Meral DANIŞ BEŞTAŞ Eğitim hakkı, çocukların yalnızca okula erişebilmesini değil; nitelikli, parasız, erişilebilir ve anadilinde ve kendi ve kültürel varlığını gözeten bir eğitim hizmetinden yararlanabilmesini gerektirmektedir. Türkiye'de Kürtçe, milyonlarca yurttaşın anadili olmasına rağmen eğitim sistemi içerisinde esas olarak “Yaşayan Diller ve Lehçeler” kapsamında seçmeli ders olarak yer almaktadır. Kurmanci ve Zazaki bu kapsamda müfredata alınmış; ancak dersin seçmeli statüsü, öğretmen yetersizliği, derslerin açılması için aranan koşullar, materyal eksiklikleri ve eğitim kademeleri arasındaki süreklilik sorunu gerekçe edilerek Kürtçe öğrenme hakkına erişim fülen sınırlandırılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığının güncel düzenlemelerinde Kürtçe, “Yaşayan Diller ve Lehçeler” kapsamında öğretim alanı olarak yer almakta; 2026 yılında Milli Eğitim Akademisi kapsamında da Kürtçe öğretimine ilişkin öğretim yöntemleri, program okuryazarlığı ve etkinlik geliştirme gibi dersler yürütülmektedir. Ancak bu alanın öğretmen istihdamı bakımından karşılığı oldukça sınırlıdır. Nitekim 2025 yılı sözleşmeli öğretmen atamasında “Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe/Kurmançi)” alanı için 5, “Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe/Zazaki)” alanı için ise yalnızca 1 kontenjan ayrılmıştır. Bu sayıların ülke genelindeki öğrenci talebini ve mevcut öğretmen ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı konusunda kamuoyuyla Kapsamlı ve düzenli bir veri paylaşılmamaktadır. Kürtçe öğretmenlerinin sayısı, hangi illerde ve kaç okulda görev yaptıkları, norm kadro ihtiyaçları, Kürtçe seçmeli dersini tercih eden öğrenci sayıları, derslerin hangi gerekçelerle açılamadığı ve öğretmen atamalarında belirlenen kontenjanların hangi ölçütlere göre hesaplandığına ilişkin verilerin kamuoyuna açık ve karşılaştırılabilir biçimde yayımlanmaması, eğitim politikalarının değerlendirilmesini güçleştirmektedir. Öte yandan Bakanlığın öğretmen yetiştirme politikası ile Kürtçe öğretmeni ihtiyacının karşılanması arasında da açıklığa kavuşturulması gereken bir husustur. 2025 yılında yapılan öğretmen atamasında Kürtçe/Kurmançi ve Kürtçe/Zazaki alanlarına ayrılan kontenjanların son derece sınırlı olması karşısında, öğretmen ihtiyacının hangi veriler üzerinden belirlendiğinin açıklanması gerekmektedir. Kürtçe öğretiminin yalnızca belirli bölgelerde yaşayan çocukların açıklanması gerekmektedir. Kürtçe öğretiminin yalnızca belirli bölgelerde yaşayan çocukların meselesi olarak ele alınması da doğru değildir. Türkiye'nin farklı illerinde anadili Kürtçe olan, Kürtçe konuşan veya Kürtçe öğrenmek isteyen öğrenciler bulunmakta; buna karşın dersin açılması, öğretmen bulunması ve dersin sürdürülebilirliği büyük ölçüde okul ve koşullara bağlı tutulmaktadır. Bu nedenle Kürtçe öğretiminin mevcut durumunun ortaya konulması; öğretmen ihtiyacının belirlenmesi, yeterli sayıda öğretmenin yetiştirilmesi ve atanması, ders materyallerinin geliştirilmesi, seçmeli ders uygulamasının önündeki fiili engellerin kaldırılması ve öğrenci talebinin karşılanmasına yönelik kalıcı bir kamu politikasının oluşturulması gerekmektedir.

Sorular

  1. Bakanlığınızın verilerine göre 2026-2027 eğitim-öğretim yılı itibarıyla Türkiye genelinde görev yapan Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe/Kurmançi) öğretmeni sayısı kaçtır?
  2. Bu öğretmenlerin illere, ilçelere ve eğitim kademelerine göre dağılımı nedir?
  3. Aynı şekilde Kürtçe/Zazaki alanında görev yapan öğretmen sayısı kaçtır?
  4. Bu öğretmenlerin illere, ilçelere ve eğitim kademelerine göre dağılımı nedir?
  5. 2012 yılından 2026-2027 eğitim-öğretim yılına kadar her yıl ayrı ayrı olmak üzere Kürtçe/Kurmançi ve Kürtçe/Zazaki alanlarında kaç öğretmen atanmıştır?
  6. Yıllara göre atama ve kontenjan sayıları nedir?
  7. 2025 yılı sözleşmeli öğretmen atamasında Kürtçe/Kurmançi için 5, Kürtçe/Zazaki için 1 kontenjan belirlenmesinde hangi ölçütler esas alınmıştır?
  8. Bu kontenjanların belirlenmesine esas teşkil eden öğrenci sayısı, ders saati, norm kadro ve öğretmen ihtiyacı verileri nelerdir?
  9. 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için Kürtçe/Kurmançi ve Kürtçe/Zazaki alanlarında Bakanlığınız tarafından tespit edilen toplam öğretmen ihtiyacı kaçtır?
  10. Bu ihtiyacın kaçının kadrolu, sözleşmeli veya başka görevlendirme yöntemleriyle karşılanması öngörülmektedir?
  11. Türkiye genelinde Kürtçe dersini tercih eden öğrenci sayısı kaçtır?
  12. Bu sayının 2012- 2013 eğitim-öğretim yılından itibaren her eğitim yılı için Kurmanci ve Zazaki ayrı ayrı olmak üzere dağılımı nedir?
  13. Kürtçe dersini tercih ettiği halde öğretmen bulunamadığı için dersi alamayan öğrenci sayısı Bakanlığınız tarafından tespit edilmekte midir?
  14. Ediliyorsa 2022-2023, 2023-2024, 2024-2025, 2025-2026 ve 2026-2027 eğitim-öğretim yılları itibarıyla sayı nedir?
  15. Kürtçe dersinin öğrenci talebine rağmen açılmadığı okulların sayısı kaçtır?
  16. Bu okulların il, ilçe ve eğitim kademesine göre dağılımı nedir?
  17. Kürtçe dersinin açılamamasının nedenleri arasında öğretmen yetersizliği, yeterli öğrenci sayısına ulaşılamaması, derslik/norm kadro sorunu veya başka idari nedenler bakımından dağılım nedir?
  18. Kürtçe derslerinin açılabilmesi için mevcut mevzuatta aranan öğrenci sayısı, öğretmen ve norm kadro koşullarının, Kürtçe konuşan öğrencilerin yoğun olduğu bölgelerde eğitime erişim bakımından yarattığı sorunlara ilişkin Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?
  19. Kürtçe/Kurmançi Ove Kürtçe/Zazaki (Oöğretmeni oyetişiren (yükseköğretim programlarından mezun olup öğretmenlik hakkı veya öğretmenlik başvurusu bakımından bekleyen aday sayısı kaçtır?
  20. Kürtçe öğretmeni yetiştiren yükseköğretim programlarının kontenjanlarının, Bakanlığınız tarafından belirlenen öğretmen ihtiyacıyla uyumlu olup olmadığına ilişkin bir planlama yapılmakta mıdır?
  21. 2026 yılında Milli Eğitim Akademisi kapsamında Kürtçe öğretimine ilişkin programların oluşturulmasında hangi öğretmen ihtiyacı ve öğrenci talebi verileri esas alınmıştır?
  22. . Kürtçe öğretmenlerinin mesleki gelişimine yönelik Bakanlığınız tarafından düzenlenen hizmet içi eğitim, materyal geliştirme ve pedagojik destek programlarının sayısı ve kapsamı nedir?
  23. Bakanlığınızın Kürtçe/Kurmançi ve Kürtçe/Zazaki dersleri için hazırladığı ders kitabı, yardımcı kaynak, dijital materyal ve öğretim materyali sayısı kaçtır?
  24. Bu materyaller hangi eğitim kademelerinde kullanılmaktadır?
  25. Kürtçe öğretiminde Kurmanci ve Zazaki dışında Sorani gibi farklı Kürtçe lehçelerinin ğitim materyalleri ve öğretmen ihtiyacı bakımından değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
  26. Kürtçe dersine ilişkin olarak Bakanlığınızın internet sitesinde, yıllara göre öğrenci sayısı, öğretmen sayısı, açılan ders sayısı, ders talebinin karşılanma oranı ve öğretmen ihtiyacı gibi göstergelerin düzenli ve kaışılaştırılabilir biçimde yayımlanması planlanmakta mıdır?
  27. Daha önce Bakanlığınıza yöneltilen soru önergelerinde aynı eğitim-öğretim yılına ilişkin Kürtçe dersi öğrenci sayılarının farklı rakamlarla açıklanmasının nedenleri araştırılmış mıdır?
  28. Bakanlığınızın bu konudaki resmi ve esas alınması gereken güncel öğrenci sayısı nedir?
  29. Kürtçe dersinin açılması için yeterli öğrenci talebi bulunduğu halde öğretmen bulunamayan okulların tespit edilerek gerekli öğretmen istihdamımın sağlanmasısına yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?
  30. Kürtçe öğretiminin yalnızca seçmeli ders düzeyinde değil, öğrencilerin anadillerini öğrenme, geliştirme ve akademik yaşamda kullanabilmelerini sağlayacak biçimde yaygınlaştırılmasına ilişkin Bakanlığınızın orta ve uzun vadeli bir politika veya eylem planı bulunmakta mıdır?
  31. Türkiye genelinde Kürtçe eğitim ve öğretimine ilişkin öğretmen, öğrenci, ders, materyal ve okul verilerinin düzenli olarak toplanacağı ve kamuoyuna açıklanacağı ayrı bir istatistik ve izleme sistemi oluşturulması planlanmakta mıdır?
  32. Kürtçe öğretmeni ihtiyacının belirlenmesi ve karşılanması amacıyla önümüzdeki beş yılık döneme ilişkin bir öğretmen istihdam ve yetiştirme planlaması yapılmış mıdır?
  33. Yapılmışsa yıllara göre öngörülen öğretmen ihtiyacı ve atama sayılarına dair planlama ne şekildedir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir