İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/50152 · 2 Ekim 2026

Otizmli çocukların eğitimlerine ilişkin

Muhatap: Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.

Gerekçe

Saygılarımla. Gürsel EROL Elazığ Milletvekili Otizm spektrum bozukluğu bulunan çocukların eğitim hakkına erişimi, yalnızca bireysel gelişim açısından değil, eğitimde fırsat eşitliği ve sosyal devlet ilkesi bakımından da büyük önem taşımaktadır. Eğitim çağındaki otizmli çocukların önemli bir bölümünün nitelikli ve ihtiyaçlarına uygun eğitim hizmetlerine erişemediğine ilişkin veriler, mevcut kapasitenin ve eğitim politikalarının yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Otizmli öğrencilerin aileleri; çocuklarının eğitim görebileceği uygun okul veya özel eğitim sınıfı bulamama, kontenjan yetersizliği, ikamet edilen bölgeden uzak okullara yönlendirilme, özel eğitim alanında uzman personel eksikliği, fiziki altyapı yetersizlikleri, kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarındaki sorunlar, akran zorbalığı ve okul ortamında güvenliğin sağlanamaması gibi çok sayıda sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle özel eğitim sınıflarının ve özel eğitim uygulama okullarının kapasitesinin öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamaması, aileleri çocuklarının eğitim hakkından yararlanabilmesi için uzun bekleme süreleriyle ve farklı ilçelere ulaşım zorunluluğuyla karşı karşıya bırakabilmektedir. Anayasa'nın eğitim hakkına ilişkin hükümleri ve eğitimde fırsat eşitliği ilkesi gereğince hiçbir öğrencinin engel durumu, yaşadığı il veya ilçe, okul kontenjanı ya da personel yetersizliği nedeniyle eğitim hakkından fiilen mahrum bırakılmaması gerekmektedir. Bu nedenle otizmli öğrencilerin mevcut eğitim durumlarının, özel eğitim kurumlarının kapasitesinin, öğretmen ihtiyacının, kontenjan sorunlarının ve 2026-2027 eğitim-öğretim yılında Bakanlık tarafından alınan tedbirlerin kamuoyuna açık ve somut veriler üzerinden ortaya konulması önem taşımaktadır. Bu bağlamda;

Sorular

  1. 2026-2027 eğitim-öğretim yılı itibarıyla Milli Eğitim Bakanlığı kayıtlarında bulunan otizm spektrum bozukluğu tanısı bulunan öğrenci sayısı kaçtır?
  2. Bu öğrencilerin yaş, eğitim kademesi ve illere göre dağılımı nedir?
  3. 2) Söz konusu öğrencilerin kaçı özel eğitim uygulama okullarında, özel eğitim sınıflarında ve kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi kapsamında eğitim görmektedir?
  4. Bu öğrencilerin eğitim türlerine göre sayısal dağılımı nedir?
  5. 3) 2026-2027 eğitim-öğretim yılı itibarıyla özel eğitim uygulama okullarına veya özel eğitim sınıflarına yerleştirilemediği için bekleme veya yedek listesinde bulunan otizmli öğrenci sayısı kaçtır?
  6. Bu öğrencilerin illere ve ilçelere göre dağılımı nedir?
  7. 4) Eğitim-öğretim yılı başlamış olmasına rağmen kendisine uygun okul, özel eğitim sınıfı veya eğitim programı bulunamadığı için eğitime başlayamayan otizmli öğrenci bulunmakta mıdır?
  8. Bulunuyorsa bu öğrencilerin sayısı kaçtır ve hangi illerde bulunmaktadır?
  9. 5) Türkiye genelinde otizmli öğrencilerin özel eğitim hizmetlerine erişiminde kontenjan yetersizliği yaşanan il ve ilçeler hangileridir?
  10. Bu bölgelerde mevcut öğrenci sayısı ile mevcut özel eğitim kontenjanı arasındaki fark nedir?
  11. 6) Bakanlığımız tarafından 2026-2027 eğitim-öğretim yılında otizmli öğrencilerin eğitim ihtiyacını karşılamak amacıyla kaç yeni özel eğitim sınıfı ve kaç yeni özel eğitim uygulama okulu açılmıştır?
  12. Bu kurumların illere göre dağılımı nedir?
  13. 7) 2026-2027 eğitim-öğretim yılı içerisinde açılması planlanan yeni özel eğitim sınıfı ve özel eğitim uygulama okulu sayısı kaçtır?
  14. Bu yatırımların hangi il ve ilçelerde gerçekleştirilmesi planlanmaktadır?
  15. 8) Türkiye genelinde özel eğitim alanında görev yapan öğretmen sayısı kaçtır?
  16. Bakanlığımızın norm kadro ve öğrenci sayıları dikkate alınarak belirlediği özel eğitim öğretmeni ihtiyacı kaçtır?
  17. 9) 2026 yılı içerisinde kaç özel eğitim öğretmeni atanmıştır?
  18. Bu atamaların illere göre dağılımı nedir?
  19. Mevcut özel eğitim öğretmeni açığının kapatılması için ilave atama yapılması planlanmakta mıdır?
  20. 10) Özel eğitim alanında görev yapan öğretmenlerin otizmli öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarına yönelik mesleki eğitim ve hizmet içi eğitim almalarını sağlamak amacıyla 2026 yılında yürütülen programların sayısı ve kapsamı nedir?
  21. 11) Otizmli öğrencilerin eğitim gördüğü okullarda özel eğitim öğretmeni, rehber öğretmen, psikolojik danışman, özel eğitim destek personeli ve yardımcı personel bakımından mevcut personel ihtiyacı nedir?
  22. Bu alanlarda personel açığı bulunan okul sayısı kaçtır?
  23. 50152 12) Otizmli öğrencilerin ikamet ettikleri bölgeden çok uzak okullara yönlendirilmesini önlemek amacıyla Bakanlığınız tarafından ulaşılabilirlik ve okul kapasitesi esaslI bir planlama yapılmakta mıdır?
  24. 13) Özel eğitim hizmetlerine erişimde bölgesel farklılıkların belirlenmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından il ve ilçe bazında otizmli öğrenci sayısı ile mevcut özel eğitim kapasitesini karşılaştıran güncel bir çalışma yapılmış mıdır?
  25. Yapılmışsa Elazığ'a ilişkin sonuçlar kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
  26. 14) Otizmli öğrencilerin eğitim hakkına erişiminde kontenjan, öğretmen, fiziki altyapı veya ulaşım yetersizliği nedeniyle mağduriyet yaşadığına ilişkin Bakanlığınıza ulaşan başvuru ve şikâyet sayısı kaçtır?
  27. Bu başvuruların illere göre dağılımı nedir?
  28. 15) 2026-2027 eğitim-öğretim yılı başlamadan önce otizmli öğrencilerin özel eğitim hizmetlerine erişiminde yaşanabilecek kapasite sorunlarını tespit etmek amacıyla Bakanlığınız tarafından il bazında ihtiyaç analizi yapılmış mıdır?
  29. 16) Bakanlığınızın 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için otizmli öğrencilerin eğitim hakkına erişimini artırmaya yönelik belirlediği somut hedefler nelerdir?
  30. Bu hedeflerin gerçekleştirilmesine ilişkin ölçülebilir göstergeler belirlenmiş midir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 100 EĞİTİMİN YÜZYILI Sayı : E-32661919-610- 267 Konu : Yazılı Soru Önergelerinin Cevabı 02../11./2026 7/49417 GK 14 7/49797 GK 17 7/49964 GK 19 7/49966 GK 19 7/50151 7/50152 7/50153 7/50157 7/50259 7/50263 7/50346 7/50356 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi :a) 01.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1948753 sayılı yazınız. b) 06.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1953286 sayılı yazınız. c) 07.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1954644 sayılı yazınız. ç) 13.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1956517 sayılı yazınız. d) 13.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1957647 sayılı yazınız. e) 13.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1958768 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazılarla iletilen Ankara Milletvekili İdris ŞAHİN'in 7/49417, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/49797, Balıkesir Milletvekili Serkan SARI'nın 7/49964 ve 7/49966, Kars Milletvekili İnan Akgün ALP'ın 7/50151, Elazığ Milletvekili Gürsel EROL'un 7/50152, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/50153, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/50157, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/50259, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/50263, Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/50346 ile İstanbul Milletvekili Elif ESEN'in 7/50356 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Bilgilerinize arz ederim. Yusuf TEKİN Millî Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (19 Sayfa) Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 06648 ANKARA e-posta: sgb@meb.gov.tr Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Bilgi için: Ümit KARAKAYA Telefon: (0312) 413 27 38 Faks: (0312) 418 75 39 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 100 EĞİTİMİN YÜZYILI 7/50152 ELAZIĞ MİLLETVEKİLİ GÜRSEL EROL'UN 7/50152 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Bakanlığımızca otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler dâhil özel eğitim ihtiyacı bulunan bireylerin gelişim özellikleri, eğitsel ihtiyaçları ve bireysel yeterlilikleri doğrultusunda uygun eğitim ortamlarından yararlanmalarına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar; eğitsel değerlendirme ve yerleştirme, bireyselleştirilmiş eğitim, okul ve sınıf kapasitesinin geliştirilmesi, öğretmenlerin mesleki yeterliliklerinin desteklenmesi, eğitim ortamlarının donatılması, rehberlik ve ulaşım hizmetlerinin sağlanmasını kapsamaktadır. Ekim 2026 itibarıyla ülke genelinde özel eğitim hizmetlerinden yararlanan öğrenci sayısı 749.782 olup bu öğrencilerin 639.817'si örgün eğitim sistemi içerisindedir. Özel eğitim okullarında 71.065, özel eğitim sınıflarında 111.755 öğrenci eğitim görmektedir. Aynı dönem itibarıyla 15.470 özel eğitim sınıfı ve 1.284 özel eğitim uygulama okulu hizmet vermektedir. Bu veriler, yalnızca otizm spektrum bozukluğu olan öğrencileri ve bu öğrencilere yönelik kurumları değil, özel eğitim hizmetlerinin geneli kapsamaktadır. Öğrencilerin eğitsel değerlendirme ve tanımlama işlemleri, rehberlik ve araştırma merkezleri bünyesindeki özel eğitim değerlendirme kurullarınca yapılmaktadır. Düzenlenen raporlar doğrultusunda il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurullarınca öğrencilerin tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarına, özel eğitim sınıflarına veya özel eğitim okullarına yerleştirilmesine ilişkin işlemler yürütülmektedir. Yerleştirme süreçlerinde öğrencilerin bireysel eğitim ihtiyaçları ve ikamet adresleri dikkate alınarak en az sınırlandırılmış eğitim ortamında, akranlarıyla birlikte eğitim almalarının desteklenmesi esas alınmaktadır. Otizmli öğrencilerin eğitim süreçleri, bireysel özellikleri ve eğitim performansları doğrultusunda hazırlanan Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP) çerçevesinde yürütülmektedir. Programların hazırlanması ve uygulanması okul bünyesindeki ilgili ekiplerce gerçekleştirilmekte; süreçler okul yönetimleri ve rehberlik hizmetleri aracılığıyla izlenmektedir. Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini sürdüren öğrenciler için destek eğitim odalarında, ihtiyaç duydukları alanlarda bire bir veya küçük gruplar hâlinde destek eğitim hizmeti sunulmaktadır. Özel eğitim mevzuatında yerleştirme sürecine ilişkin yedek liste veya sırada bekleme uygulaması tanımlanmamıştır. Öğrencilerin eğitime erişimlerinin sağlanması amacıyla okul ve sınıf kapasiteleri il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerince takip edilmektedir. Özel eğitim sınıfları, il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurullarının teklifi ve Valilik onayıyla açılmakta; sınıf açılması işlemleri belirli bir takvimle sınırlı olmaksızın yıl boyunca talep ve ihtiyaçlar doğrultusunda yürütülmektedir. Her eğitim öğretim yılı öncesinde ve yıl içerisinde gerçekleştirilen ihtiyaç analizlerinde öğrenci sayıları, eğitim kademeleri, mevcut okul ve sınıf kapasiteleri ile fiziki altyapı gereksinimleri birlikte değerlendirilmektedir. Tespit edilen ihtiyaçlar doğrultusunda yeni özel eğitim sınıfları açılmakta, Valiliklerden gelen talepler çerçevesinde yeni özel eğitim okullarının açılması ve mevcut kapasitelerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Sağlık durumları nedeniyle örgün eğitim kurumlarından doğrudan yararlanamayacak öğrenciler için ilgili koşullar çerçevesinde evde veya hastanede eğitim hizmeti sunulmaktadır. Öğretim programlarını destekleyen yazılı, görsel ve dijital materyaller geliştirilerek öğretmenlerin, öğrencilerin ve ailelerin kullanımına sunulmaktadır. Özel Eğitim Materyal Platformu ve ÖZDE uygulaması aracılığıyla eğitim içeriklerine erişim desteklenmekte; okul ve T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 100 EĞİTİMİN YÜZYILI sınıfların ihtiyaçları doğrultusunda araç-gereç ve materyal desteği sağlanmaktadır. Özel eğitim uygulama okullarında öğrencilerin günlük yaşam ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirmeye yönelik uygulama evleri ve beceri uygulama alanlarının yaygınlaştırılması da bu kapsamda ele alınmaktadır. Bakanlığımıza bağlı resmî eğitim kurumlarında öğretmen ihtiyacına ilişkin planlamalar; norm kadro durumu, mevcut öğretmenler, alan bazlı ihtiyaçlar, öğrenci sayısı ve eğitim öğretim hizmetlerinin sürekliliği birlikte değerlendirilerek yapılmaktadır. Öğretmen ihtiyacı, kullanım izni verilen öğretmen kadroları çerçevesinde karşılanabilmektedir. Atama izni verilen kadro ve pozisyonların dağılımında, öğretmen istihdamında güçlük çekilen yerler ile ülke genelindeki alan bazlı ihtiyaçlar ve Bakanlığımızca uygulanan eğitim politikaları dikkate alınmaktadır. Bakanlığımız kayıtlarına göre resmî eğitim kurumlarının genelinde rehberlik alanında 44.314, psikoloji alanında 14 öğretmen; yardımcı hizmetler sınıfında hizmetli olarak ise 15.058 personel görev yapmaktadır. Bu veriler yalnızca otizmli öğrencilerin eğitim gördüğü okullarla sınırlı değildir. Ülke genelindeki temizlik hizmetlerinde, hizmetli memurların da içinde bulunduğu 48.000 hizmetli memur ve işçi personel görev almaktadır. Ayrıca 2026-2027 eğitim öğretim yılında 85.000 Toplum Yararına Program katılımcısı görevlendirilmiş olup temizlik hizmetlerinde görev yapan personel ve program katılımcılarının toplam sayısı 133.000'dir. Otizmli ve diğer özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerle çalışan öğretmenlerin mesleki gelişimlerini desteklemek amacıyla Öğretmen Bilişim Ağı üzerinden Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Hazırlama Semineri ile Kaynaştırma/Bütünleştirme Kapsamında Sunulan Destek Eğitim Odası Hizmetinde Eğitim Uygulamaları Semineri erişime sunulmuştur. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Tüm Öğretmenler İçin Yol Haritası Kılavuzu ve Özel Eğitimde Davranış Değiştirme Uygulama Rehberi hazırlanarak yayımlanmıştır. Ayrıca tanılama, bireyselleştirilmiş eğitim, farklılaştırılmış öğretim, sınıf yönetimi ve öğretim düzenlemeleri gibi 13 temel konuyu kapsayan Bütünleştirici Eğitim Modülleri, zenginleştirilmiş dijital içeriklerle öğretmenlerin kullanımına sunulmuş; uzaktan eğitim çalışmalarına ilave olarak yüz yüze iki hizmet içi eğitim kursu düzenlenmiştir. Otizmli öğrencilerin sosyal kabul ve uyumlarının güçlendirilmesi, akran zorbalığına ve dışlanmaya maruz kalmalarının önlenmesi amacıyla okul-aile iş birliğinde rehberlik ve psikolojik danışma çalışmaları yürütülmektedir. Öğrencilere yönelik sosyal duygusal beceri programları, sınıf rehberlik etkinlikleri ve sosyal beceri destek çalışmalarıyla empati, farklılıklara saygı, iletişim ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. İhtiyaçlarına göre uyarlanmış bireysel rehberlik hizmetleriyle öğrenciler desteklenmekte; öğretmenlere kapsayıcı sınıf uygulamaları, ailelere ise çocuklarının gelişimlerini destekleme ve karşılaşılan güçlüklerde uygun başvuru yollarını kullanma konularında rehberlik edilmektedir. Resmî özel eğitim okulları ile özel eğitim sınıflarına kayıtlı öğrencilerin eğitim ortamlarına erişimlerini desteklemek amacıyla ücretsiz taşıma hizmeti sunulmaktadır. Taşıma planlamalarında il ve ilçe özel eğitim hizmetleri kurullarıyla iş birliği yapılarak öğrencilerin sağlıklı, güvenli ve zamanında ulaşımına yönelik tedbirler belirlenmektedir. İhtiyaç duyan öğrencilere taşıma sırasında refakat edecek veli, vasi veya yazılı olarak yetkilendirilen kişilere ilişkin planlamalar yapılmakta, özel eğitim öğrenci ve kursiyerlerinin taşındığı araçlarda rehber personel bulundurulmaktadır. Hareket kısıtlılığı bulunan öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun araç donanımları da bu kapsamda değerlendirilmektedir. Öğrenci taşıma uygulaması kapsamında öğle yemeği hizmeti verilen okullarda açılan özel eğitim sınıflarına devam eden öğrenciler de ücretsiz öğle yemeği hizmetinden yararlandırılmaktadır. 2026-2027 eğitim öğretim yılına yönelik çalışmalar kapsamında; kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarının desteklenmesi, destek eğitim odaları ve özel eğitim T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 100 EĞİTİMİN YÜZYILI sınıflarının standartlara uygun araç-gereç ve materyallerle donatılması, bağımsız yaşam becerilerini destekleyen eğitim ortamlarının yaygınlaştırılması ve öğretmenlerin mesleki gelişim kaynaklarından yararlanmalarının artırılması hedeflenmektedir. Öğrencilerin uygun eğitim ortamlarına erişimlerinin ve eğitimlerinin sürekliliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalar, yerel ihtiyaçlar ve eğitim ortamlarının mevcut kapasiteleri dikkate alınarak sürdürülmektedir.

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik