İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/50487 · 8 Ekim 2026

Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların portföy saklama kuruluşlarına ilişkin

Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıda yer alan sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Sorular

  1. 7/10/2026 M. Satuk Buğra KAVUNCU İstanbul Milletvekili Son dönemde yatırım fonları ve portföy yönetim şirketleri hakkında ortaya çıkan gelişmeler, fonların yönetimi kadar fon varlıklarının saklanması ve bu varlıklar üzerindeki kontrol mekanizmalarının da değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Yatırım fonlarında portföy yönetim şirketleri fonun yönetiminden sorumlu olurken, portföy saklama kuruluşları fon varlıklarının korunması ve belirli işlemlerin mevzuata uygunluğunun kontrol edilmesi bakımından önemli bir görev üstlenmektedir. Sermaye Piyasası Kurulu'nun açıklamalarına göre portföy saklama hizmeti; fon varlıklarının saklanması, kayıtlarının tutulması, varlık ve nakit hareketlerinin kontrolü, fon birim pay değerinin belirlenen esaslara uygun hesaplanması ve fon portföy işlemlerinin mevzuata uygunluğunun kontrolünü kapsamaktadır. Dolayısıyla son dönemde yaşanan gelişmelerin portföy saklama mekanizması bakımından da değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle bazı fonların olağanüstü büyümesi, belirli paylarda yoğunlaşması, yüksek getiriler açıklaması ve sonrasında tasfiye sürecine alınması dikkate alındığında, bu süreçlerde portföy saklama kuruluşlarının hangi kontrolleri gerçekleştirdiğinin ortaya konulması önem taşımaktadır. Fon varlıklarının gerçekliği, değerlemesi, nakit hareketleri ve portföy işlemleri bakımından mevcut kontrol mekanizmalarının ne ölçüde etkin çalıştığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Tasfiye sürecinde bazı fonların portföy saklama kuruluşlarının değiştirilerek farklı bankaların tasfiye işlemlerinde yetkilendirilmesi de saklama ve denetim süreçlerinin ayrıca değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede, yatırım fonlarının son dönemdeki faaliyetlerinde portföy saklama kuruluşlarının gerçekleştirdiği kontrollerin, tespit edilen risklerin ve bu kuruluşların sorumluluklarının ortaya konulması amacıyla aşağıdaki soruların cevaplandırılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda; 1. 2025 ve 2026 yıllarında fon soruşturması kapsamında incelemeye alınan yatırım fonlarının portföy saklama kuruluşları hangileridir?
  2. Söz konusu portföy saklama kuruluşları tarafından ilgili fonlar hakkında Sermaye Piyasası Kurulu'na herhangi bir risk veya uygunsuzluk bildirimi yapılmış mıdır?
  3. Portföy saklama kuruluşları tarafından fonların portföylerinde bulunan varlıkların gerçekliği ve fon adına kayıtlı olup olmadığı düzenli olarak kontrol edilmiş midir?
  4. İncelemeye alınan fonlarda varlık ve nakit hareketlerinin mevzuata uygunluğu bakımından portföy saklama kuruluşlarınca herhangi bir aykırılık tespit edilmiş midir?
  5. Fonların değerlendirme işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği portföy saklama kuruluşlarınca kontrol edilmiş midir?
  6. Fonların belirli şirketlerin paylarında yoğunlaşması konusunda portföy saklama kuruluşları tarafından Sermaye Piyasası Kurulu'na bildirim yapılmış mıdır?
  7. Portföy saklama kuruluşlarının fon işlemlerine ilişkin tuttukları kayıtlar, yürütülen inceleme ve soruşturmalarda ilgili kurumlarla paylaşılmış mıdır?
  8. Fon soruşturması kapsamında portföy saklama kuruluşlarının sorumluluğuna ilişkin herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?
  9. Portföy saklama kuruluşlarının görevlerini gereği gibi yerine getirip getirmediğinin incelenmesine yönelik özel bir denetim yapılmış mıdır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı :Z-19809844-610- 5120344 Konu :Yazılı Soru Önergeleri 04/11/2026 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi : a) 06/10/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1953286 sayılı yazınız. b) 13/10/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1957647 sayılı yazınız. c) 13/10/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1958768 sayılı yazınız. ç) 21/10/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1967256 sayılı yazınız. İlgi (a,b,c,ç) kayıtlı yazılarınız ekinde alınan Kocaeli Milletvekili Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'na ait 7/49773 ile 7/49774, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'e ait 7/50250, Bartın Milletvekili Av. Aysu BANKOĞLU'na ait 7/50322, Bolu Milletvekili Türker ATEŞ'e ait 7/50323, İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU'ya ait 7/50487 sayılı soru önergelerine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metinleri ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Ek: Önergelerin Cevabı Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgb.soruonergerleri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr 7/49773 7/49774 7/50250 7/50322 7/50323 7/50487 6K17 6K21 6K22 7/50487 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) görevleri arasında; 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf, istikrarlı bir ortamda işleyişinin sağlanması ile yatırımcıların hak ve yararlarının korunmasını teminen, etkin gözetim ve denetim mekanizmaları ile piyasanın sürekli gözetim ve denetimini gerçekleştirmek bulunmaktadır. Bu çerçevede, sermaye piyasalarında denetim, inceleme, işlem durdurma ve yaptırım yetkisi 6362 sayılı Kanun ile SPK'ya verilmiştir. Borsa İstanbul da aynı Kanun çerçevesinde, piyasaların güvenli ve düzenli işleyişini sağlamakla görevli ve yetkilidir. Bu yapı, bağımsız düzenleyici kurum modelinin gereğidir. Bakanlığımızın bu alanlarda piyasaya doğrudan müdahale ve Fon Rehberi gibi düzenlemeleri yapma yetkisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, piyasalardaki risk görüldüğü andan itibaren Bakanlık yetkisi dahilindeki tüm araçlar kullanılmış ve ilgili kurumlar tarafından gerekli tedbirlerin alınması ve ihtiyaç duyulan düzenlemelerin hayata geçirilmesi için Finansal İstikrar Komitesi toplantılarında tavsiye kararları alınmıştır. Bu kararların hayata geçirilmesi ise kanun gereği ilgili düzenleyici kurumların yetkisinde bulunmaktadır. 4 Kasım 2025'te Sermaye Piyasaları Kongresi'nde ilgili kurumlar ve kamuoyu, piyasadaki olası manipülasyon konusunda açıkça uyarılmıştır. 2 Aralık 2025 tarihli Finansal İstikrar Komitesinde ise; - Manipülasyonlara karşı düzenlemelerin en kısa sürede tamamlanması gerekliliği, - Serbest fonlarda yatırımcı eşiğinin 10 milyon TL'ye ve daha sonra 1 milyon dolara kadar çıkarılması, - Serbest fonlar ve para piyasası fonlarına yönelik ilave tedbirlerin alınması, bu kapsamda repo ve para piyasası işlemlerinin Takasbank'a taşınmasının, yoğunlaşma ve ilişkili taraf yatırımlarına sınır getirilmesinin ve portföy içeriklerinin daha sık KAP'ta yayımlanmasının faydalı olacağına Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgb soruonergerleri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr ilışkın kararlar alınmıştır. Bu kapsamda, ilk olarak 18.12.2025 tarihinde, nitelikli yatırımcılar için belirlenen finansal varlıklar toplamı tutarı 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye yükseltilmiştir. 28 Ocak 2026'da Bakanlığımıza gönderilen Taslak Fon Rehberine ilişkin görüşlerimiz 11 Şubat 2026'da yazılı olarak SPK'ya bildirilmiş ve taslağın ivedilikle uygulanmasının doğru olacağı hususu kuruma iletilmiştir. TEFAS Uygulama Esasları'nın mevcut netleştirme, takas ve alacak dağıtım esasları kapsamlı şekilde değiştirilerek TEFAS Uygulama Esasları 20.07.2026 tarihinde Takasbank tarafından uygulamaya alınmıştır. 31 Temmuz 2026'da fonların portföylerindeki borsada işlem gören gayrimenkul yatırım fonlarının ve girişim sermayesi yatırım fonlarının borsa fiyatı yerine, en son açıklanan birim net aktif değer ile değerlendirilmesine karar verilmiştir. Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'de yapılan düzenlemeler ise 28.08.2026 tarihinde kamuoyuna duyurulmuş, temel olarak serbest fonlar dahil olmak üzere yatırım fonlarının belirli işlemlerine yönelik ilave şart ve sınırlamalar ile ilave kamuuyu aydınlatma yükümlülükleri belirlenmiş, portföy yönetim şirketlerinin kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. 2026 yılının Eylül ayının ortasında bazı fonların temerrüde düşmeye başlaması üzerine gelişmelerin sistemik riske dönüşmemesini teminen SPK ve diğer ilgili kurumlar tarafından ivedilikle gerekli tedbirler alınmaya başlanmıştır. SPK Karar Organı'nın 17.09.2026 Kararı ile yatırım fonu, gayrimenkul yatırım fonu ve girişim sermayesi yatırım fonu olmak üzere toplam 131 fon hakkında tasfiye kararı alınmış; tasfiye usul ve esasları, hak sahipliğinin tespiti, satış esasları ve ara ödemelere ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Konuya ilişkin detaylı bilgilere "https://spk.gov.tr/spk-bultenleri/2026-vili-spk-bultenleri" internet adresinden erişilebilmektedir. Diğer taraftan, 29.09.2026 tarihinde sorunlu yatırım fonları ile ilgili genel koordinasyonu sağlamak, tasfiye sürecini hızlandırmak ve yatırımcıların haklarını korumak amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Fon Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Kurul, tasfiyesine karar verilen fonlarla ilgili çalışmaları titizlikle ele almakta, yatırımcıların haklarının korunması ve ödemelerin adil, şeffaf ve etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi için çalışmalarını sürdürmektedir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgsoruonergerleri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr ``` Fon varlıklarının gerçek değerinin tespiti, hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve sorumlulardan tahsiline ilişkin esasların düzenlendiği 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, 27.10.2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 7596 sayılı Kanun'da ödemelerin kaynağının fonların malvarlığı olduğu ifade edilmiş olup ödemelerde kamu kaynağı kullanılmayacaktır. Bu kapsamda, 03.11.2026 tarihinde gerçekleştirilen 9. Fon Koordinasyon Kurulu Toplantısı'nda, olağanüstü tasfiyeye konu fonlardaki ilk ara ödemelerin 30 Ekim 2026 tarihi itibarıyla fon sahiplerinin hesaplarına yatırılmaya başlandığı, 30 Ekim 2026 tarihi itibarıyla Atlas, Pusula ve Tera Portföy Yönetim Şirketlerinin oluşturduğu fonlarda, olağanüstü tasfiye kapsamında toplam 29,3 milyar TL'nin fon sahiplerinin hesaplarına yatırıldığı, önceki süreçte A1 Capital, Bulls, Pardus ve Hedef Portföy Yönetim Şirketlerinin oluşturduğu olağan tasfiye kapsamında ise 93 fonda 68 milyar TL ödendiği, böylece 30 Ekim 2026 Cuma günü itibarıyla olağan ve olağanüstü tüm tasfiyelerde toplam 100 fonda 247.839 yatırımcıya 97,3 milyar TL ödeme yapıldığı, bugüne kadar ilgili kurumların koordinasyonunda yürütülen olağan ve olağanüstü tasfiye süreci kapsamında, 178.537 tekil yatırımcıya nakdi ve aynı olarak yaklaşık 76 milyar TL ödeme yapıldığı ve bu yatırımcıların anapara tutarlarının ödendiği, yetkili kurumların yaptığı denetimler neticesinde haksız ve fahiş kazanç elde ettiği tespit edilen yatırımcıların ara ödeme kapsamı dışında bırakıldığı, 7596 sayılı Kanun ve SPK'nın 76/1903 sayılı Kararı kapsamında yapılacak ara ödemelerin para piyasası fonlarından başlamak üzere, en düşük fon katılım payı sahibinden en çok olana doğru olacak ve en fazla sayıda yatırımcının ödeme almasını sağlayacak şekilde sürdürüleceği açıklanmıştır. SPK, borsadaki olağandışı fiyat ve işlem hareketlerini görevi gereği takip etmektedir. Bir aykırılık görülmesi durumunda ise SPK tarafından inceleme başlatılmakta ve mevzuat uyarınca gerekli tedbirler alınmaktadır. Bununla birlikte, SPK'da yatırım fonlarının fiyat veya yatırımcı sayısına ilişkin bir erken uyarı sistemi bulunmamaktadır. Bunun nedeni, fon katılım payı alım ve satımlarının birincil piyasa işlemleri olarak, yani fondan alım ve fona iade şeklinde gerçekleşmesidir. Erken uyarı sistemleri ise ikincil piyasalarda, yani yatırımcıların birbirleriyle alım satım yaptığı ve fiyatın bu işlemlerle oluşup tescil edildiği piyasalarda, borsalar ve gözetim yapan kurumlar tarafından kullanılan sistemlerdir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgsboruonerileri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr ``` 16 Eylül ve öncesinde tasfiye kapsamındaki fonlardan yapılan çıkışlar SPK tarafından inceleme kapsamına alınmıştır. Bu amaçla SPK, 23-30 Eylül tarihlerinde 7 portföy yönetim şirketinde yerinde denetim yapmış ve bu incelemelerde haksız kazanç elde ettiği belirlenen yatırımcılar tasfiye kapsamı dışında bırakılmıştır. Suç unsuru tespit edilenler hakkında ise gereken yasal işlemler yapılacaktır. Tasfiye sürecinde piyasa dolandırıcılığı fiillerini gerçekleştirdiği tespit edilen kişiler hakkında SPK tarafından Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurularında bulunulmakta olup ilgili şahıslara işlem yasağı getirilmekte ve lisansları iptal edilmektedir. Öte yandan, konuya ilişkin adli süreç Adalet Bakanlığı tarafından titizlikle yürütülmekte olup idari açıdan sorumluluğu bulunan kurumların ve kişilerin tespitine yönelik olarak da Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu tarafından gerekli incelemelere gecikmeksizin başlanmıştır. Bu çerçevede, şüphelilerin malvarlıklarına gerekli durumlarda tedbir konulmakta olup, 7596 sayılı Kanun bu varlıkların TMSF'ye devredilmesini ve hızla nakde çevrilerek mağdur yatırımcılara ödenmesini amaçlamaktadır. Soruşturmaya konu işlemlere ilişkin kişi ve tutar bilgilerini değerlendirmek ise yargının görev alanına girmektedir. Konuya ilişkin detaylı açıklamalar "https://spk.gov.tr/duyurular/basin-duyurulari/2026" internet adresinden erişilebilmektedir. Diğer taraftan, MASAK, finansal işlemleri gerçekleştirmeden önce onaylayan ya da durduran bir kurum değildir. Suç gelirlerinin tespiti ve bu gelirlerinin aklanmasıyla mücadele Türkiye'de de dünyanın her yerinde olduğu gibi "müşterini tanı" ilkesine dayanmaktadır. Bu sistemde bankalar, aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketleri gibi yükümlüler, müşterilerinin işlemlerini izlemekte profile uymayan ve yasa dışılık şüphesi taşıyan bir işlem görüldüğünde MASAK'a şüpheli işlem bildiriminde bulunmaktadırlar. Bu bildirimle söz konusu işlem otomatik olarak durdurulmamaktadır. Şüpheli işlemin gerçekleştirilmeden askıya alınması ise ancak işlem erteleme talebinde bulunulmasıyla gerçekleşmektedir. 1-16 Eylül 2026 döneminde, soruşturmaya konu 7 şirket ve 131 fonla ilgili olarak yükümlülerden MASAK'a erteleme talepli herhangi bir şüpheli işlem bildirimi ulaşmamıştır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgsoruonerleri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr İlgili finansal kuruluşların bu bağlamda ihlallerinin olup olmadığını tespite ve gerekli cezai işlemleri gerçekleştirmeye yönelik denetim faaliyetleri ise devam etmektedir. Bundan sonraki süreçte önceliğimiz benzer sorunların yaşanmaması adına kalıcı düzenlemelerin hayata geçirilmesidir. Bu kapsamda yapısal adımları içerecek şekilde 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nda değişiklik yapılmasına ilişkin çalışmalar sürdürülmekte olup temel düzenleme alanlarına aşağıda yer verilmektedir: - Fon malvarlığının hukuka aykırı biçimde azaltılması sorununa karşı zarara uğrayan fonlar için Kurul kararıyla olağanüstü tasfiye ve hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması mekanizması. - Fonu zarara uğratanların gerektiğinde şahsen sorumlu tutulması, piyasa suiistimallerinde sorumluların netleştirilmesi. - İdari ve adli cezaların ağırlaştırılarak caydırıcılığının artırılması. - Yatırımcı Tazmin Merkezinin teşkilatının, yetkilerinin ve gelir kaynaklarının güçlendirilmesi. - Merkezi takas kuruluşları için kurtarma ve tasfiye çerçevesi oluşturularak, sermaye piyasasında risk merkezi işlevine yasal dayanak sağlanması. - İhraç süreçlerinin sadeleştirilmesi ve sürdürülebilirlik alanında Kurula düzenleme yetkisi verilmesi. - Sermaye piyasası kurumlarının itibarını zedeleyen asılsız yayınların suç olarak düzenlenmesi. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgsoruonergeleri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik