İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/51003 · 13 Ekim 2026

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin

Muhatap: Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın, Milli Savunma Bakanı Yaşar GÜLER tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Ceylan AKÇA CUPOLO Diyarbakır Milletvekili 7 Ağustos 2026 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti, Suudi Arabistan Krallığı ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasında imzalandığı basına yansıyan Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde; 5 Ekim 2026 tarihinde Riyad'da toplanan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi olağanüstü toplantısında, askeri kuvvet ve kabiliyetlerin Suudi Arabistan'a sağlanması amacıyla tedbir alınması kararlaştırıldığı da yine basında yer almıştır. Buna karşın Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, 5 Ekim gece yarısı uluslararası basına verdiği demeçte Pakistan ve Türkiye'nin halihazırda Suudi Arabistan sahasında hareket alanında varlığı bulunduğunu beyan etmiş; ulusal ve uluslararası savunma basınında ise birkaç yüz TSK uzmanının hava savunma ve elektronik harp sistemleriyle Suudi Arabistan'da konuşlu olduğu iddiaları işlenmiştir.

Sorular

  1. Mekke Ortak Savunma Anlaşmasının hukuki niteliği tam olarak nedir?
  2. Anlaşma metni ve 5 Ekim Kararı nerededir?
  3. Anlaşma metninin ve tüm kritik detaylarının/yükümlülüklerinin hem kamuoyundan hem yasama kuvvetinden gizli tutulmasının hukuki dayanağı nedir?
  4. Pakistan Savunma Bakanı'nın iddia ettiği gibi Suudi Arabistan sahasında ve hareket alanında TSK personeli bulunmakta mıdır?
  5. Şayet bulunuyorsa, bu personelin sayısı, görev tanımı ve bu konuşlanmanın hukuki dayanağı nedir?
  6. 5 Ekim Riyad Kararında geçen mutabık kalınan kuvvetler ve sağlanacak yetenekler ifadelerinin kapsamı nedir?
  7. Suudi Arabistan'a hava savunma, elektronik harp veya lojistik destek sağlanması hususunda alınmış somut bir karar bulunmakta mıdır?
  8. 2010 yılında imzalanan ve 6226 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Arasında Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İş Birliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile onaylanan söz konusu anlaşma; yalnızca eğitim ve teknik iş birliğini kapsamakta olup asker konuslandırmaya yetki vermemektedir. Sahadaki varlık bu anlaşma kapsamında mı değerlendirilmektedir?
  9. Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca henüz TBMM tarafından bir onay kanunu ile uygun bulunmamış Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na dayanılarak Mekke Ortak Savunma Anlaşması taraflarınca talep edilen bir bölgeye asker gönderilmesi hukuken imkânsızdır. TSK unsurlarının gönderilmesi için Anayasa'nın 92. maddesi gereğince TBMM'den ayrı bir izin tezkeresi talep edilecek midir?
  10. Suudi Arabistan'da yerelleştirme, ortak üretim veya sistem tedariki faaliyetleri yürüten Türk savunma sanayii firmalarında (Baykar, Aselsan, Roketsan, Havelsan, MKE vb.) görev yapan sivil veya teknik personel bulunmakta mıdır?
  11. Varsa bu personelin sayısı, görev tanımı ve icra ettikleri faaliyetlerin içeriği nedir; bu personel ve teçhizatın askeri entegrasyon veya fiili savunma hizmeti amacıyla kullanıldığı iddiaları doğru mudur?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler
T.C. MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞI Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : Z-88839574-610-2026/7159 - 6833796 Konu : Yazılı Soru Önergesi 09. Kasım 2026 7/51003 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi : 21.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1967576 sayılı yazınız. Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Millî Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/51003 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraflar arasında savunma iş birliğinin geliştirilmesine yönelik bir çerçeve oluşturmaktadır. Anlaşma kapsamındaki uygulamalar, Türkiye Cumhuriyeti'nin iç hukuk süreçleri doğrultusunda gerekli onay ve yürürlük işlemlerinin tamamlanmasına bağlıdır. 5 Ekim 2026 tarihli Riyad toplantısı, Mekke Ortak Savunma İttifakı'nın kurumsallaşma çalışmalarını ilerletmek ve bölgede meydana gelen saldırılar karşısında ortak bir duruş sergilemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Türkiye'nin bu süreçteki önceliği, bölgedeki dost ve müttefik ülkelerin güvenliğine yönelik siyasi desteğinin sürdürülmesi; eğitim, teknik danışmanlık ve savunma iş birliği imkânlarının geliştirilmesidir. Suudi Arabistan'da görevli Türk Silahlı Kuvvetleri personeli, iki ülke arasındaki mevcut hukuki düzenlemeler çerçevesinde yalnızca askeri eğitim, teknik iş birliği ve danışmanlık faaliyetleri yürütmektedir. Bu faaliyetlerin hukuki dayanağını, iki ülke hükümetleri arasında 24 Mayıs 2010 tarihinde imzalanan Askeri Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İş Birliği Anlaşması, 29 Mayıs 2012 tarihinde imzalanan Askeri Eğitim İş Birliği Anlaşması ve 7 Eylül 2026 tarihli ve 11767 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı oluşturmaktadır. Söz konusu faaliyetler, ikili iş birliği anlaşmaları çerçevesinde yürütülmekte olup Yemen'deki çatışmalar veya Husiler ile ilgili güncel gelişmeler kapsamında başlatılmamıştır. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi, kendiliğinden bir kuvvet konuşlandırılması sonucunu doğurmamakla birlikte bu kapsamda sağlanabilecek desteğin niteliği ve kapsamı, tarafların yetkili makamlarınca yapılacak değerlendirmeler ve alınacak kararlar doğrultusunda millî karar süreçleri ve karşılıklı mutabakat esas alınarak belirlenecektir. Arz ederim. Yaşar GÜLER Bakan Mevzuat Daire Başkanlığı Soru Önergeleri Şube Müdürlüğü Güvenevler Mah.Kuzgun Cad.No:51 Aşağı Ayrancı/ANKARA Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 İnternet Adresi:www.msb.gov.tr Bilgi için: Erkut GÜLTEKİN Milli Savunma Uzmanı Telefon No: Dahili 2272

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik