İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/49404 · 23 Eylül 2026

Bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonların tasfiye sürecine ilişkin

Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

, Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim.

Sorular

  1. Selçuk Özdağ Muğla Milletvekili Grup Başkanvekili Türkiye sermaye piyasalarında yatırım fonları ve bazı düşük fiili dolaşımlı hisseler etrafında ortaya çıkan gelişmeler, yüz binlerce yatırımcının tasarruflarının yanı sıra sermaye piyasalarının güvenilirliği, şeffaflığı, etkin denetimi ve Türkiye'nin uluslararası finans piyasalarındaki konumu bakımından ciddi sorular doğurmuştur. Sermaye Piyasası Kurulu, 18 Eylül 2026 tarihinde yaptığı resmi açıklamada; 2025 yılının son çeyreğinde özellikle serbest yatırım fonları ve para piyasası fonları vasıtasıyla bazı portföy yönetim şirketlerine ait fonların, fiili dolaşım oranı düşük paylarda şirketlerin ekonomik gerçekliği ve temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlendiğini açıklamıştır. SPK tarafından açıklanan kronolojiye göre konu, Bakanlığınızın başkanlığında gerçekleştirilen 2 Aralık 2025 tarihli Finansal İstikrar Komitesi toplantısında ele alınmış, ertesi gün SPK bünyesinde bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Hazırlanan düzenleme taslağı 28 Ocak 2026 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığına sunulmuş, Şubat 2026'da sektör görüşüne açılmış; süreç içerisinde çeşitli düzenlemeler yapılmasına rağmen yatırım fonlarına ilişkin kapsamlı rehber ancak 28 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuna açıklanmıştır. Diğer taraftan Türkiye sermaye piyasalarıyla ilgili risklerin yalnızca yerli düzenleyici kurumların değil, uluslararası kuruluşların da gündemine girdiği görülmektedir. Uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI, 23 Haziran 2026 tarihli Piyasa Sınıflandırması Değerlendirmesi'nde, Türkiye'de bazı küçük halka açık şirketlerle yakından bağlantılı fonların ellerindeki paylarda tekrarlanan olası koordineli işlemlerin fiili dolaşım oranlarını yapay biçimde yükseltebildiğine ilişkin uluslararası yatırımcıların kaygılarını kamuoyuna açıklamıştır. MSCI, Kasım 2026'ya kadar yeterli, somut ve güvenilir ilerleme görülmemesi halinde Türkiye ve Türk menkul kıymetlerinin endekslerde nasıl değerlendirileceği konusunda istişare sürecinin başlatılabileceğini belirtmiştir. 8 Temmuz 2026 tarihinde S&P Dow Jones Indices de Türkiye'de hisse sahipliği şeffaflığı ve piyasa erişilebilirliği konularını izlemeye aldığını ve sorunların giderilmemesi halinde o Türkiye'nin piyasa (o sınıflandırmasının Oo yeniden değerlendirilebileceğini açıklamıştır. FTSE Russell ise fiili dolaşım oranlarına ilişkin uyumsuzluklar nedeniyle bazı Türk hisselerindeki yeni endeks girişlerini ve ağırlık artışlarını ertelemiştir. Eylül 2026'da bazı yatırım fonlarının yatırımcıların katılma payı iade taleplerini karşılamakta güçlük yaşamasıyla sorun daha görünür hale gelmiş; Sermaye Piyasası Kurulu, Tera Portföy Yönetimi AŞ, Pusula Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, A1 Capital Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan fonlara yönelik kapsamlı tedbirler almıştır. Söz konusu şirketlerin TEFAS'ta işlem gören yatırım fonları işleme kapatılmış, yapılan güncelleme sonucunda 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verilmiştir. Fonların tasfiyesinde Türkiye İş Bankası ile Ziraat Bankası görevlendirilmiştir. SPK ayrıca Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, Gündoğdu Gıda Süt Ürünleri Sanayi ve Dış Ticaret AŞ ve Destek Finans Faktoring AŞ paylarındaki işlemler nedeniyle 38 kişi hakkında, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107/1'inci maddesinde düzenlenen işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı kapsamında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunma kararı almıştır. Ulusal ve uluslararası basında, tedbir kapsamındaki fonların toplam büyüklüğü ve yatırımcı sayısı konusunda farklı rakamlar bulunmaktadır. Bazı medya kaynaklarına göre yaklaşık 891 milyar TL tutarında varlık ve 353 bin yatırımcıdan söz edilirken, başka uluslararası kaynaklarda yaklaşık 17 milyar dolarlık yatırımın risk altında bulunduğu belirtilmektedir. Bu rakamların gerçekleşmiş yatırımcı zararını değil, farklı tarihlerde ve farklı hesaplama yöntemleriyle belirlenen fon büyüklüklerini ifade ettiği öne sürülmektedir. Bu gelişmeler; erken uyarı mekanizmalarının işleyip işlemediği, düzenleyici tedbirlerin zamanlaması, portföy yönetim şirketlerinin denetimi, fonların ilişkili şirket hisselerindeki yoğunluğu, fili dolaşım oranlarının hesaplanması, yatırımcıların uğradığı veya uğrayabileceği zarar ile Türkiye sermaye piyasalarının uluslararası güvenilirliği bakımından açıklığa kavuşturulması gereken hususlar ortaya çıkarmıştır.
  2. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 2025 yılının son çeyreğinde bazı yatırım fonlarının düşük fiili dolaşımlı hisselerde şirketlerin ekonomik gerçekliğiyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında, Bakanlığınız bu durumdan ilk olarak hangi tarihte haberdar olmuştur?
  3. 2 Aralık 2025 tarihinde Bakanlığınızın başkanlığında gerçekleştirilen Finansal İstikrar Komitesi toplantısında bu konuda hangi tespitler yapılmış ve SPK'ya hangi tedbirlerin uygulanması tavsiye edilmiştir?
  4. SPK bünyesinde 3 Aralık 2025 tarihinde çalışma grubu kurulmasına ve düzenleme taslağının 28 Ocak 2026 tarihinde Bakanlığınıza sunulmasına rağmen, kapsamlı düzenlemelerin 28 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmesinin nedenleri nelerdir?
  5. Aralık 2025-Ağustos 2026 arasındaki dönemde hazırlanan düzenlemelerin yürürlüğe girmesinde gecikmeye neden olan herhangi bir kurum, idari süreç veya mevzuat sorunu olmuş mudur?
  6. Olmuşsa bunlar nelerdir?
  7. SPK'nın 2025 yılının son çeyreğinde yaptığı incelemelerde riskli işlem yaptığı veya olağandışı fiyat hareketlerine neden olduğu değerlendirilen portföy yönetim şirketleri ve fonlar hangileridir?
  8. Eylül 2026'da fonları işleme kapatılan yedi portföy yönetim şirketinden herhangi biri bu dönemde SPK'nın inceleme veya izleme kapsamına alınmış mıdır?
  9. Eğer söz konusu şirketlerden herhangi biri 2025 yılı içerisinde riskli görülmüş veya izlemeye alınmışsa, bu şirketlerin fon faaliyetlerinin Eylül 2026'ya kadar devam etmesine hangi gerekçelerle izin verilmiştir?
  10. MSCI'ın 23 Haziran 2026 tarihinde Türkiye sermaye piyasalarında olası koordineli işlemler, hissedarlık şeffaflığı ve fiili dolaşım oranlarına ilişkin yaptığı uyarı sonrasında Bakanlığınız ve SPK tarafından hangi somut tedbirler alınmıştır?
  11. S&P Dow Jones İndices ve FTSE Russell tarafından yapılan uyarılar sonrasında bu kuruluşlarla Bakanlığınız, SPK, Borsa İstanbul veya Merkezi Kayıt Kuruluşu arasında herhangi bir resmi görüşme veya yazışma yapılmış mıdır?
  12. Yapıldıysa bu görüşmelerde Türkiye'ye hangi hususların düzeltilmesi tavsiye edilmiştir?
  13. Tasfiye kapsamına alınan 131 fonun, tasfiye kararının verildiği tarih itibariyle toplam portföy büyüklüğü kaç Türk lirasıdır?
  14. Söz konusu 131 fonda yatırım yapan tekil yatırımcı sayısı ve toplam yatırım hesabı sayısı kaçtır?
  15. Bu rakamların portföy yönetim şirketleri bazında dağılımı nedir?
  16. Tasfiye kapsamına alınan fonlardaki yatırımcıların tasfiye kararı öncesindeki varlık değeri ile tasfiye sonunda yatırımcılara ödenmesi beklenen tutar arasında ortaya çıkabilecek zarara ilişkin Bakanlığınız veya SPK tarafından yapılmış bir çalışma bulunmakta mıdır?
  17. Varsa tahmini yatırımcı zararı ne kadardır?
  18. Kamuoyunda yer alan yaklaşık 17-20 milyar dolar büyüklüğündeki rakamlar gerçekleşmiş yatırımcı zararını mı, fonların toplam portföy büyüklüğünü mü, yoksa risk altında bulunan varlıkların değerini mi ifade etmektedir?
  19. Bakanlığınızın bu konuda belirlediği resmi rakam nedir?
  20. SPK tarafından başlangıçta üç ay olarak belirlenen fon tasfiye süresinin daha sonra altı aya çıkarılmasının nedeni nedir?
  21. Yatırımcıların altı aylık süre boyunca tasarruflarına erişememelerinden kaynaklanabilecek mağduriyetlere yönelik herhangi bir tedbir planlanmakta mıdır?
  22. Fon portföylerindeki düşük likiditeli hisselerin tasfiye amacıyla hızlı biçimde satılmasının hem ilgili hisselerJde hem de diğer yatırım fonlarında yeni fiyat düşüşlerine yol açmasını engellemek amacıyla hangi tedbirler alınmıştır?
  23. Tasfiye kapsamındaki fonların kurucu şirketlerle, bu şirketlerin ortaklarıyla veya aynı ekonomik grup içerisindeki şirketlerle ilişkili paylara yaptıkları yatırımlar incelenmiş midir?
  24. İlişkili taraflara ait hisselerin fon portföylerindeki toplam büyüklüğü ne kadardır?
  25. Söz konusu portföy yönetim şirketlerinin ilişkili taraflar arasında teminatsız borçlanma yaptığına veya fon varlıklarını bu tür işlemlerde kullandığına ilişkin SPK tarafından herhangi bir tespit yapılmış mıdır?
  26. Yapıldıysa bu işlemlerin toplam büyüklüğü ne kadardır?
  27. Tasfiye kapsamındaki yedi portföy yönetim şirketinin her biri SPK tarafından en son hangi tarihte kapsamlı denetime tabi tutulmuştur?
  28. Bu denetimlerde hangi mevzuata aykırılıklar tespit edilmiş ve hangi idari yaptırımlar uygulanmıştır?
  29. Bu fonların portföy saklama hizmetlerini yürüten kuruluşların, bağımsız denetim şirketlerinin ve diğer sermaye piyasası kurumlarının sorumlulukları yönünden inceleme başlatılmış mıdır?
  30. SPK tarafından 38 kişi hakkında piyasa dolandırıcılığı iddiasıyla suç duyurusunda bulunulmasına yol açan işlemlerin başlangıç tarihleri nelerdir?
  31. Bu işlemler ne kadar süre devam etmiş ve SPK'nın gözetim sistemleri tarafından ilk olarak hangi tarihte tespit edilmiştir?
  32. Söz konusu işlemler henüz kamuoyuna yansımadan önce Bakanlığınıza, SPK'ya, Borsa İstanbul'a, MKK'ya veya Takasbank'a ulaşmış yatırımcı şikâyeti, ihbar veya olağan dışı işlem bildirimi bulunmakta mıdır?
  33. Bulunuyorsa bunların sayısı ve ilk bildirim tarihi nedir?
  34. Fonlarda ortaya çıkan likidite sıkışıklığı sonrasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, kamu bankaları veya diğer kamu kurumları aracılığıyla sağlanan ilave likidite veya finansman desteğinin toplam tutarı ne kadardır?
  35. Fonların tasfiyesi veya sermaye piyasasındaki dalgalanmanın sınırlandırılması amacıyla Hazine, kamu bankaları veya diğer kamu kurumlarının doğrudan ya da dolaylı olarak üstleneceği herhangi bir mali yük veya risk bulunmakta mıdır?
  36. Yatırımcıların uğrayabileceği zararların, yöneticilerin veya ilgili şirketlerin hukuka aykırı işlemlerinden kaynaklandığının tespit edilmesi halinde bu zararların sorumlulardan tahsiline yönelik hangi mekanizmalar işletilecektir?
  37. Türkiye'nin MSCI ve S&P gibi uluslararası endeks sağlayıcılarındaki mevcut piyasa sınıflandırmasının değiştirilmesi ihtimalinin yabancı portföy yatırımları, sermaye piyasalarının derinliği 've Türkiye'nin dış finansmana erişimi üzerindeki muhtemel etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından bir etki analizi yapılmış mıdır?
  38. MSCI'in Kasım 2026 değerlendirmesi ve FTSE Russell'ın sonraki değerlendirmeleri öncesinde; gerçek faydalanıcı sahipliğinin açıklanması, fiili dolaşım oranlarının hesaplanması, ilişkili taraf işlemleri, fonların tek bir hissede yoğunlaşması, fon likidite testleri ve portföy yönetim şirketlerinin denetimi alanlarında hangi yeni düzenlemelerin yürürlüğe konulması planlanmaktadır?
  39. SPK'nın 2025 yılının son çeyreğinde tespit ettiği risklerin Eylül 2026'da yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen bir likidite ve tasfiye sürecine dönüşmesinde herhangi bir düzenleyici veya denetleyici kurumun ihmali bulunup bulunmadığının belirlenmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından idari inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?
  40. Başlatılmışsa söz konusu incelemenin kapsamı nedir?
  41. Başlatılmamışsa, SPK'nın yaklaşık dokuz ay önceden riskleri tespit ettiğini açıklamasına rağmen böyle bir incelemeye neden ihtiyaç duyulmamıştır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir